Điểm sáng tích cực trong thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài

Thời gian qua, TP Hồ Chí Minh luôn phát huy hiệu quả lợi thế là trung tâm kinh tế, thị trường tiêu dùng lớn và sở hữu cộng đồng doanh nghiệp năng động trong thu hút vốn FDI. Sau khi sáp nhập cùng với tỉnh Bình Dương và tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, TP Hồ Chí Minh mở rộng không gian phát triển, hội tụ đầy đủ các cấu phần về tài chính, dịch vụ, đổi mới sáng tạo, công nghiệp hiện đại và hệ thống cảng biển nước sâu, góp phần tạo thêm dư địa đón làn sóng FDI thế hệ mới.

Hiện nay, TP Hồ Chí Minh có hơn 22.000 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký hơn 157,4 tỷ USD. Theo đồng chí Phạm Quang Nhật, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại và đầu tư TP Hồ Chí Minh, cơ cấu dòng vốn FDI vào thành phố đang dịch chuyển rõ nét. Trong năm 2026, vốn FDI theo 3 xu hướng gồm: Công nghệ cao và hạ tầng số; hạ tầng, logistics; vốn tăng thêm và hoạt động góp vốn, mua cổ phần.

Người lao động làm việc tại Công ty TNHH Một thành viên Công nghệ cao Điện Quang, TP Hồ Chí Minh. Ảnh: QUỐC THANH 

Để giữ vững vị trí đầu tàu thu hút đầu tư FDI của cả nước, TP Hồ Chí Minh kiến tạo 3 tầng ưu đãi dành cho nhà đầu tư quốc tế, gồm: Ưu đãi chung của cả nước dành cho các lĩnh vực ưu tiên như công nghệ cao, nghiên cứu và phát triển, công nghiệp bán dẫn; cơ chế đặc thù của thành phố theo Luật Phát triển đô thị, được ưu tiên về thủ tục hải quan, hỗ trợ phát triển nhân lực, nghiên cứu và phát triển; ưu đãi tại các không gian thể chế đặc biệt như Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP Hồ Chí Minh.

Tại TP Hồ Chí Minh, Khu công nghệ cao thành phố là mô hình rõ nét cho năng lực thu hút FDI chất lượng cao với 57 dự án FDI có tổng vốn khoảng 11 tỷ USD, chiếm gần 80% tổng vốn toàn khu. Sự hiện diện của các tập đoàn quốc tế lớn như: Samsung (Hàn Quốc), Intel (Hoa Kỳ), Nidec (Nhật Bản)... đã góp phần hình thành nền tảng sản xuất công nghệ cao cho thành phố và khu vực phía Nam. Năm 2026, Khu công nghệ cao TP Hồ Chí Minh phấn đấu đạt giá trị sản xuất khoảng 23 tỷ USD và giá trị xuất khẩu 21 tỷ USD, đều tăng khoảng 1 tỷ USD so với năm 2025.

Đồng chí Nguyễn Kỳ Phùng, Trưởng ban Quản lý Khu công nghệ cao TP Hồ Chí Minh cho biết: "Nhằm tạo thêm dư địa phát triển và nâng cao sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư quốc tế, đơn vị tham mưu cho thành phố kêu gọi đầu tư hình thành một trung tâm công nghệ chiến lược trên khu đất diện tích hơn 52ha theo định hướng “Xanh-sạch-số”. Trung tâm này gồm 3 phân khu chức năng: Sản xuất và thử nghiệm công nghệ cao; trí tuệ nhân tạo và trung tâm dữ liệu; đào tạo, nghiên cứu và ươm tạo doanh nghiệp công nghệ".

Đón làn sóng đầu tư trực tiếp nước ngoài xanh, chất lượng cao

Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư quốc tế ngày càng gay gắt, TP Hồ Chí Minh xác định không chạy theo số lượng dự án FDI, chuyển sang đo lường bằng chất lượng dòng vốn, hướng vào công nghệ lõi, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững. Hiện thành phố đang kêu gọi đầu tư hơn 200 dự án thuộc 9 nhóm lĩnh vực về đào tạo vi mạch, khu công nghiệp thế hệ mới, giao thông đô thị, cảng biển, nghiên cứu và phát triển...

TP Hồ Chí Minh cần chuyển đổi mô hình thu hút đầu tư từ chú trọng quy mô vốn, năng lực sản xuất sang lựa chọn dự án có khả năng tạo giá trị gia tăng cao, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực công nghệ trong nước. Với đặc thù của thành phố, các lĩnh vực cần ưu tiên thu hút vốn FDI như: Trí tuệ nhân tạo, hạ tầng số, bán dẫn, robot và tự động hóa, công nghệ sinh học, năng lượng sạch, vật liệu tiên tiến, tài chính số. Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP Hồ Chí Minh sẽ giữ vai trò điều phối nguồn lực tài chính, kết nối dòng vốn quốc tế với các ngành công nghiệp chiến lược.

(PGS, TS NGUYỄN HỮU HUÂN, Phó chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP Hồ Chí Minh)

Thu hút FDI xanh, công nghệ cao cũng đặt ra yêu cầu cho TP Hồ Chí Minh về chuẩn bị hạ tầng, nhân lực tương xứng. Trao đổi về vấn đề này, đồng chí Bùi Minh Trí, Trưởng ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp TP Hồ Chí Minh thông tin rằng: Đón làn sóng FDI thế hệ mới không phải là công việc của riêng một tổ chức, cơ quan mà cần sự đồng bộ về cơ chế, giải pháp của các cấp, ngành. Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp TP Hồ Chí Minh đang tăng cường đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và hạ tầng, thúc đẩy liên kết giữa khu vực FDI với doanh nghiệp trong nước. Đồng thời, đơn vị cũng tham mưu cho thành phố ưu tiên phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật, kỹ sư bán dẫn, chuyên gia trí tuệ nhân tạo, quản trị công nghệ và tài chính quốc tế.

Để đón làn sóng FDI thế hệ mới, TP Hồ Chí Minh đang tái cấu trúc không gian phát triển theo hướng đa cực, tích hợp và siêu kết nối. Thành phố xác định 5 trụ cột gồm: Công nghiệp công nghệ cao; logistics; tài chính quốc tế; du lịch, công nghiệp văn hóa; giáo dục, y tế, khoa học và công nghệ. Giai đoạn 2026-2030, thành phố ưu tiên các dự án FDI về công nghệ cao, bán dẫn, vi mạch, nghiên cứu và phát triển, năng lượng sạch, kinh tế số, kinh tế xanh và dịch vụ chất lượng cao. Bên cạnh đó, thành phố đang có nền tảng rất quan trọng hình thành hệ sinh thái đầu tư có sức cạnh tranh trong khu vực, trải “thảm đỏ” đối với nhà đầu tư quốc tế là Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, Luật Phát triển đô thị, Quy hoạch tổng thể TP Hồ Chí Minh thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm, cùng các nghị quyết, cơ chế đặc thù của riêng thành phố.

Hiệu quả thu hút FDI cần được đánh giá bằng hệ thống thước đo toàn diện về tỷ lệ giải ngân, tiến độ dự án, giá trị gia tăng, số việc làm kỹ thuật cao, khả năng chuyển giao công nghệ... TP Hồ Chí Minh không chỉ thu hút nguồn vốn FDI mà hướng đến hợp tác cùng nhà đầu tư quốc tế giải quyết những bài toán phát triển, tạo động lực tăng trưởng mới. Về lâu dài, thành phố hướng tới trở thành cửa ngõ kết nối Việt Nam với dòng vốn, công nghệ, thị trường và nguồn lực phát triển của khu vực và thế giới.

(Đồng chí NGUYỄN CÔNG VINH, Phó chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh)