Các bộ, ngành, địa phương tạo nguồn cải cách tiền lương theo quy định
Về thực hiện chính sách tiền lương, chính sách xã hội, nghị quyết quyết nghị: Bố trí dự toán chi cải cách tiền lương năm 2027 theo đề xuất của Chính phủ tại Báo cáo số 129/BC-CP ngày 16-10-2026. Chính phủ chỉ đạo sử dụng nguồn tích lũy cho cải cách tiền lương để bảo đảm thực hiện các chế độ tiền lương, phụ cấp, thu nhập, điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội (BHXH), trợ cấp hằng tháng, trợ cấp ưu đãi người có công và tinh giản biên chế theo quy định.
 |
| Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công TP Hà Nội hướng dẫn người dân làm thủ tục hành chính. Ảnh: HOÀNG CHUNG |
Cùng với đó, các bộ, cơ quan Trung ương, địa phương thực hiện các giải pháp tạo nguồn cải cách chính sách tiền lương theo quy định. Mở rộng phạm vi sử dụng nguồn tích lũy cải cách tiền lương của ngân sách Trung ương để điều chỉnh lương hưu, trợ cấp BHXH, trợ cấp hằng tháng, trợ cấp ưu đãi người có công và tinh giản biên chế; cho phép sử dụng nguồn cải cách tiền lương còn dư của ngân sách địa phương để thực hiện các chính sách an sinh xã hội do Trung ương ban hành và tinh giản biên chế.
Kinh phí cải cách tiền lương ngân sách Trung ương giao cho các cơ quan, đơn vị hoặc bổ sung cho ngân sách địa phương cuối năm không sử dụng hết (bao gồm cả năm 2026), thực hiện hoàn trả nguồn tích lũy cải cách tiền lương của ngân sách Trung ương và không sử dụng cho mục đích khác.
Vị trí việc làm là căn cứ để quyết định chính sách tiền lương
Đề cập đến cải cách tiền lương, mới đây, tại nghị trường Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, Bộ Nội vụ đang phối hợp với Ban Tổ chức Trung ương nghiên cứu, điều chỉnh, xây dựng đề án tổng thể về cải cách chính sách tiền lương.
Theo Bộ trưởng Bộ Nội vụ, để thực hiện đề án này, Bộ Chính trị đã ban hành Kết luận số 107-KL/TW về hoàn thiện hệ thống vị trí việc làm trong hệ thống chính trị gắn với xây dựng đội ngũ cán bộ và quản lý biên chế. Đây là cơ sở rất quan trọng để tính toán lại vị trí việc làm và số người làm việc; trên cơ sở đó, Ban Tổ chức Trung ương và Bộ Nội vụ sẽ tham mưu cho Bộ Chính trị quyết định phân giao biên chế giai đoạn 2027-2031. Đồng thời, việc xác định được vị trí việc làm, số người làm việc và biên chế cũng là căn cứ quan trọng để tham mưu cho Trung ương quyết định về chính sách tiền lương.
Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải cho biết, việc xây dựng chính sách tiền lương đang được tập trung nghiên cứu quyết liệt nhưng cũng là một việc khá khó khăn. Bộ trưởng mong nhận được sự đồng tình, ủng hộ và phối hợp, trách nhiệm của các bộ, ngành và địa phương, đặc biệt trong việc xây dựng vị trí việc làm. Bộ Nội vụ cũng được giao nhiệm vụ xây dựng vị trí việc làm “đi trước một bước” để rút kinh nghiệm, phổ biến kinh nghiệm cho các bộ, ngành, địa phương.
Liên quan đến vấn đề này, PGS, TS Bùi Thị An, đại biểu Quốc hội khóa XIII, Chủ tịch Hội Nữ trí thức Hà Nội nhìn nhận, cách thức trả lương hiện nay được cho là có tính chất cào bằng, chưa đánh giá được đúng năng lực, vị trí của cán bộ, công chức, viên chức; không tạo động lực cống hiến cho những người thật sự có tài, cũng như không khuyến khích, thu hút được những người giỏi về công tác tại các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập. Từ đó, PGS, TS Bùi Thị An cho rằng, trả lương theo vị trí việc làm là bước đột phá, nếu chúng ta xác định được vị trí việc làm một cách chuẩn xác sẽ tạo được công bằng xã hội. Vị trí việc làm là công việc hoặc nhiệm vụ gắn với chức danh nghề nghiệp hoặc chức vụ quản lý tương ứng, như vậy, mỗi ngành sẽ có một số vị trí việc làm, mỗi vị trí việc làm có mức lương riêng cụ thể theo mức độ phức tạp của công việc. Do đó, cải cách tiền lương sẽ giúp khắc phục những tồn tại hạn chế, bất cập của chính sách tiền lương đang áp dụng hiện nay, đồng thời có ý nghĩa quan trọng đối với việc đổi mới tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng đội ngũ và hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị.
Dự kiến trình Trung ương dự thảo đề án cải cách tiền lương vào tháng 3-2027
Đề cập đến các chính sách tiền lương đã triển khai, Bộ trưởng Bộ Nội vụ cho biết, sau khi triển khai Kết luận số 206-KL/TW của Bộ Chính trị, Chính phủ đã ban hành các nghị định để điều chỉnh tiền lương tương ứng với các đối tượng. Theo đó, Chính phủ ban hành Nghị định số 161/2026/NĐ-CP về điều chỉnh mức lương cơ sở, Nghị định số 162/2026/NĐ-CP về điều chỉnh lương hưu và Nghị định số 381/2026/NĐ-CP quy định phụ cấp công vụ đối với cán bộ, công chức làm việc trong các cơ quan của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, tổ chức chính trị-xã hội trực thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ở xã, phường, đặc khu. Tổng số người thụ hưởng các chính sách này là hơn 5,8 triệu người, chưa kể LLVT, với tổng nguồn lực đã được bố trí tăng thêm trong 6 tháng cuối năm 2026 là 48,5 nghìn tỷ đồng.
Theo kế hoạch của Ban chỉ đạo Trung ương về cải cách chính sách tiền lương, BHXH và ưu đãi người có công, Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan liên quan đánh giá toàn diện, tổng thể Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 21-5-2018 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về cải cách chính sách tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức, LLVT và người lao động trong doanh nghiệp; Nghị quyết số 28-NQ/TW ngày 23-5-2018 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về cải cách chính sách BHXH để xây dựng đề án cải cách chính sách tiền lương và BHXH. Các bộ, ngành, cơ quan liên quan tiến hành tổng kết đánh giá tình hình thực hiện chính sách tiền lương, BHXH từ sau khi Trung ương ban hành hai nghị quyết này từ năm 2018 đến nay, nêu rõ những bất cập, phân tích nguyên nhân và đề xuất, kiến nghị cụ thể về đặc thù của bộ, ngành.
Trong đó, đối với chính sách tiền lương, nội dung đánh giá tập trung vào mức lương tối thiểu (mức lương cơ sở), bảng lương, các chế độ phụ cấp lương, cơ chế tiền lương đối với những đối tượng thuộc ngành quản lý và gửi về Bộ Nội vụ (Thường trực Ban chỉ đạo) để tổng hợp. Bộ Tài chính được giao nghiên cứu, đề xuất giải pháp tạo nguồn để thực hiện cải cách chính sách tiền lương và BHXH. Bộ Nội vụ phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan tổng hợp kinh nghiệm quốc tế, trên cơ sở đó nghiên cứu, đề xuất phương án phù hợp với điều kiện của Việt Nam.
Dự thảo đề án cải cách chính sách tiền lương và BHXH dự kiến được báo cáo Đảng ủy Chính phủ để tiếp thu, hoàn thiện trong tháng 11-2026; trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư vào tháng 2-2027 và trình Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV xem xét vào tháng 3-2027.
Nghị quyết số 27-NQ/TW đặt mục tiêu xây dựng hệ thống bảng lương theo vị trí việc làm, chức danh và chức vụ lãnh đạo, thay thế cách tính lương dựa trên mức lương cơ sở và hệ số. Cải cách tiền lương dự kiến triển khai từ tháng 7-2021, sau đó nhiều lần lùi thời hạn do ảnh hưởng của dịch Covid-19 và những vướng mắc trong quá trình chuẩn bị. Quốc hội cũng từng quyết định thực hiện cải cách tổng thể chính sách tiền lương từ tháng 7-2024, song việc xây dựng bảng lương mới và sắp xếp lại chế độ phụ cấp chưa thể triển khai. Thay vào đó, mức lương cơ sở được điều chỉnh từ 1,8 triệu đồng lên 2,34 triệu đồng mỗi tháng từ tháng 7-2024 và tiếp tục tăng lên 2,53 triệu đồng từ tháng 7-2026.
Tại Hội nghị đối thoại chính sách phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc diễn ra sáng 16-11, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà thông tin, Hội nghị Trung ương 5 khóa XIV sẽ ban hành nghị quyết mới về cải cách chính sách tiền lương và BHXH. Hiện Bộ Nội vụ đang phối hợp với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương xây dựng đề án cải cách chính sách tiền lương và BHXH.