Mô hình mới trước yêu cầu thực tiễn

Phóng viên (PV): Thưa đồng chí Chính ủy, mô hình “Cột mốc biên cương-Mái trường liên cấp” xuất phát từ yêu cầu nào?

Trung tướng Nguyễn Anh Tuấn: Thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị về đầu tư xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tại 248 xã biên giới đất liền, các ban, bộ, ngành, địa phương đã tập trung nguồn lực triển khai. Quán triệt chủ trương này, Đảng ủy, Bộ tư lệnh BĐBP đã chỉ đạo toàn lực lượng tham gia khảo sát, quy hoạch, lựa chọn địa điểm; tuyên truyền, vận động nhân dân đồng thuận, tạo điều kiện triển khai công trình đúng tiến độ. Cán bộ, chiến sĩ còn trực tiếp vận chuyển vật liệu, hỗ trợ gần 11.000 ngày công xây dựng, góp phần hoàn thành 108 trường trước năm học 2026-2027 và tiếp tục góp sức ở các ngôi trường còn lại.

Tuy nhiên, xây dựng trường học mới chỉ là bước đầu, điều quan trọng là tạo dựng môi trường giáo dục toàn diện, ổn định, bền vững cho học sinh. Vì vậy, chúng tôi cùng các nhà trường mong muốn các em sớm thích nghi, học tập, sinh hoạt nền nếp trong môi trường mới.

Vì thế, ngay sau khai giảng, từ đề nghị của một số trường, Đảng ủy, Bộ tư lệnh BĐBP đã chỉ đạo các đơn vị phối hợp thành lập các tổ công tác hỗ trợ nhà trường trong giai đoạn đầu. Từ đây, mô hình “Cột mốc biên cương-Mái trường liên cấp” được hình thành, hướng tới triển khai trên toàn tuyến biên giới đất liền, đưa việc phối hợp, hỗ trợ giáo dục vùng biên vào nền nếp, hiệu quả.

Trung tướng Nguyễn Anh Tuấn.  

PV: Điểm mới của mô hình là gì, thưa đồng chí?

Trung tướng Nguyễn Anh Tuấn: Chủ trương xây dựng trường nội trú liên cấp thể hiện tầm nhìn chiến lược, tính nhân văn, gắn giáo dục-đào tạo và công tác dân tộc, tôn giáo với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia. Mô hình này cụ thể hóa một số mục tiêu của chủ trương ấy, đáp ứng yêu cầu mới của giáo dục vùng biên.

Điểm mới nổi bật của mô hình là hướng đến hỗ trợ xây dựng môi trường học tập, sinh hoạt nền nếp cho học sinh. Chúng tôi mong mỗi mái trường thực sự là nơi các em được chăm sóc, rèn luyện, nuôi dưỡng ước mơ và khát vọng cống hiến.

Nội hàm của mô hình hướng đến 3 nhóm hoạt động, gồm: Thứ nhất là trang bị kiến thức thông qua việc xây dựng “Góc học tập về biên giới và BĐBP”, “Tủ sách pháp luật số” tại các trường; phối hợp tổ chức “Tiết học biên cương”, giáo dục truyền thống, tuyên truyền pháp luật. Thứ hai là rèn luyện nền nếp học tập, sinh hoạt, trang bị kỹ năng phòng, chống tội phạm, bạo lực học đường, tai nạn, thương tích, đuối nước cho học sinh. Thứ ba, bố trí khu vực và hướng dẫn các thầy, cô giáo, các học sinh tăng gia sản xuất phù hợp từng lứa tuổi...

Kế thừa truyền thống, nâng cao hiệu quả

PV: Thưa đồng chí, mô hình mới hẳn sẽ kế thừa, phát huy giá trị từ các chương trình BĐBP đã triển khai?

Trung tướng Nguyễn Anh Tuấn: Những năm qua, các chương trình, mô hình như: “Thầy giáo quân hàm xanh”, “Nâng bước em tới trường”, “Con nuôi đồn biên phòng”, “Tiết học biên cương”, “Tay kéo biên phòng”, “Điểm sáng văn hóa vùng biên” đã giúp chúng tôi gắn bó với học sinh, thầy cô và đồng bào. Đó cũng là cách làm dân vận thể hiện trách nhiệm, tình cảm, sự tri ân của BĐBP với đồng bào các dân tộc, góp phần phát triển giáo dục, nâng cao dân trí, cải thiện dân sinh. Qua đó, BĐBP tích lũy được nhiều kinh nghiệm vận động, chăm lo, hỗ trợ giáo dục phù hợp với từng địa bàn.

“Cột mốc biên cương-Mái trường liên cấp” là mô hình thứ 25 trong các chương trình, mô hình, phong trào BĐBP tham gia xây dựng khu vực biên giới vững mạnh. Mô hình sẽ kế thừa những kinh nghiệm, bài học quý được đúc rút, đồng thời triển khai cách làm phù hợp với yêu cầu của trường nội trú liên cấp.

Chúng tôi thấy rằng, bên cạnh hỗ trợ vật chất, sự đồng hành thường xuyên có ý nghĩa rất lớn. Tác phong quân nhân, việc hướng dẫn tận tình giúp học sinh rèn tính tự giác, nền nếp, có thêm niềm tin và nghị lực. Những kiến thức về quê hương, biên giới được truyền đạt gần gũi cũng giúp các em bồi đắp tình yêu, trách nhiệm với nơi mình sinh sống. Quá trình thực hiện, các mô hình sẽ được triển khai đồng bộ để nội dung, mục tiêu gắn kết, bổ trợ cho nhau, tạo hiệu quả thiết thực, lâu dài.

PV: Công tác bố trí lực lượng và phối hợp với nhà trường được thực hiện ra sao để BĐBP thực hiện tốt những nội dung này, thưa đồng chí?

Trung tướng Nguyễn Anh Tuấn: Trước hết phải xác định rõ, nhà trường chủ trì quản lý, tổ chức hoạt động giáo dục; BĐBP phối hợp, hỗ trợ theo nhu cầu thực tế. Mỗi trường, mỗi địa bàn có đặc điểm riêng nên không thể áp dụng một cách làm.

Ban chỉ huy BĐBP các tỉnh, thành phố trên tuyến biên giới đất liền sẽ chủ động phối hợp với ngành giáo dục, cấp ủy, chính quyền địa phương tham mưu tổ chức thực hiện. Kế hoạch triển khai phải phù hợp với nhu cầu nhà trường, khả năng đơn vị, phong tục, điều kiện sinh hoạt của học sinh. Việc hỗ trợ phải có trọng tâm và không ảnh hưởng đến nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.

Theo đó, các đồn biên phòng tổ chức kết nghĩa với trường học, thành lập tổ công tác 3-5 cán bộ trực tiếp hỗ trợ. Cán bộ được lựa chọn phải có phẩm chất, trình độ chuyên môn, có kinh nghiệm dân vận, am hiểu địa bàn, tâm lý học sinh và khả năng giao tiếp bằng tiếng bản địa.

Quá trình thực hiện phải tận tình, kiên trì, gần gũi, tôn trọng học sinh, phối hợp chặt chẽ với giáo viên, giúp các em từng bước tự lập và thích nghi với môi trường mới.

Cán bộ Đồn Biên phòng Ia Púch hướng dẫn học sinh Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Ia Púch (xã Ia Púch, tỉnh Gia Lai) gấp nội vụ. Ảnh: THANH BÌNH 

 

Chăm lo thế hệ trẻ, vun đắp "thế trận lòng dân"

PV: Theo đồng chí, đâu là yếu tố quyết định để mô hình thu được hiệu quả bền vững?

Trung tướng Nguyễn Anh Tuấn: Đó là sự phối hợp chặt chẽ, lâu dài và lấy chuyển biến thực chất của học sinh làm thước đo. Chúng tôi cam kết đồng hành với ngành giáo dục, các thầy cô, không chạy theo số lượng hay thành tích.

Trước mắt, Bộ tư lệnh BĐBP chỉ đạo hoàn thiện nội dung, phương pháp, cơ chế phối hợp; lựa chọn một số đơn vị, trường học phù hợp để thí điểm, đánh giá, rút kinh nghiệm trước khi nhân rộng. Trong quá trình thực hiện phải lắng nghe giáo viên, học sinh, phụ huynh để điều chỉnh cách làm. Hiệu quả cần thể hiện ở kết quả học tập, rèn luyện, khả năng tự lập của các em và sự hỗ trợ thiết thực đối với công tác quản lý, giáo dục của nhà trường.

Dự kiến, các tổ công tác trực tiếp hỗ trợ đến khi học sinh cơ bản ổn định nền nếp, trước mắt đến hết năm học 2026-2027; sau đó duy trì phối hợp, hỗ trợ khi cần thiết. Muốn bền vững phải có cơ chế gắn kết trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền địa phương, nhà trường, cộng đồng và đồn biên phòng. Có như thế, “Cột mốc biên cương-Mái trường liên cấp” mới thực sự trở thành mô hình công tác dân vận tiêu biểu về giáo dục vùng biên trong giai đoạn mới.

PV: Đồng chí kỳ vọng gì về ý nghĩa của mô hình với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ biên giới?

Trung tướng Nguyễn Anh Tuấn: Tôi cho rằng, chăm lo giáo dục, nâng cao dân trí, cải thiện dân sinh chính là xây dựng nền tảng xã hội vững chắc cho nhiệm vụ bảo vệ biên giới. Chăm lo thế hệ trẻ hôm nay cũng là đầu tư cho tương lai, góp phần xây dựng thế trận biên phòng toàn dân vững chắc.

Qua mô hình, chúng tôi kỳ vọng mỗi mái trường liên cấp sẽ là một “cột mốc biên cương”, thực sự trở thành “ngôi nhà thứ hai” ấm áp, giúp các em vượt khó, học tập tiến bộ. Từ sự quan tâm của thầy cô, cán bộ, chiến sĩ, các em thêm yêu quê hương, đất nước, có lý tưởng, mục tiêu sống và khát vọng cống hiến.

Điều chúng tôi mong mỏi là khi trưởng thành, các em có tri thức, bản lĩnh, lòng tự hào dân tộc và hiểu rõ trách nhiệm với Tổ quốc. Các em sẽ mang những điều đã học vào lao động, cuộc sống, góp sức xây dựng vùng biên phát triển và tiếp nối sự nghiệp bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia. Đó cũng là cách vun đắp “thế trận lòng dân” từ mỗi mái trường.

PV: Trân trọng cảm ơn đồng chí!