Truyền thống “Kiên định và phát triển, đoàn kết và kỷ luật, chủ động, sáng tạo, khắc phục khó khăn, hoàn thành nhiệm vụ" không chỉ là phương châm hành động, mà còn là nền tảng tư tưởng, “kim chỉ nam” định hướng cho mọi hoạt động của Học viện Chính trị trong suốt quá trình xây dựng và trưởng thành.
Trong hệ giá trị ấy, “sáng tạo” và “chất lượng” được xác định là hai trụ cột quan trọng, vừa là mục tiêu, vừa là động lực để mỗi thành viên tham gia vào quá trình giáo dục, đào tạo, phát huy tinh thần trách nhiệm và trí tuệ của bản thân, đóng góp vào sự nghiệp xây dựng và phát triển Học viện.
Theo Thiếu tướng, PGS, TS Hoàng Văn Phai, Phó giám đốc Học viện Chính trị: "Sáng tạo" là yêu cầu của sự phát triển, là tiền đề cơ sở để nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo; là sự thích ứng với yêu cầu mới của thời đại; đòi hỏi mỗi chủ thể phải phát huy tính năng động, sáng tạo, đổi mới tư duy, phương pháp, cách làm.
Còn "chất lượng" là thước đo, chuẩn mực để đánh giá hiệu quả của mọi sự sáng tạo, đổi mới; động lực để đổi mới sáng tạo mang lại hiệu quả cao. Vì vậy, "sáng tạo" không tách rời "chất lượng", và "chất lượng" được nâng cao khi có tư duy "sáng tạo" đúng hướng, có chiều sâu và phù hợp với điều kiện thực tiễn.
 |
Học viện Chính trị tổ chức nghiệm thu đề tài khoa học xã hội và nhân văn quân sự. Ảnh: MINH QUYẾT
|
Thực hiện phương châm đó, Học viện Chính trị luôn đặt ra yêu cầu cao trong giảng dạy là phải lan tỏa giá trị “sáng tạo”, coi đây là yếu tố then chốt góp phần trực tiếp nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, xây dựng Học viện chính quy, mẫu mực, tiên tiến, thông minh, hiện đại.
Một trong những nội dung thể hiện rõ nét giá trị “sáng tạo” là việc làm “mềm hóa”, “sinh động hóa” các môn lý luận Mác - Lênin được coi là trừu tượng, khó hiểu. Học viện đã chuyển mạnh từ phương pháp dạy học truyền thống sang các phương pháp dạy học tích cực, hiện đại như: Nêu vấn đề, đối thoại, truy vấn, thảo luận có định hướng, dạy học theo tình huống, lớp học đảo chiều... thông qua các lớp tập huấn nâng cao kỹ năng sử dụng phương pháp dạy học tích cực cho đội ngũ giảng viên, để thống nhất nhận thức và vận dụng trong từng chuyên đề, bài giảng.
 |
| Lãnh đạo Học viện Chính trị kiểm tra thi tốt nghiệp của lớp đào tạo cao cấp lý luận chính trị. Ảnh: MINH QUYẾT |
Quá trình giảng dạy không còn là sự “độc thoại” của người thầy, mà trở thành không gian tương tác hai chiều, trong đó học viên được khuyến khích chủ động suy nghĩ, phản biện, trao đổi những vấn đề thực tiễn đặt ra và đề xuất quan điểm bổ sung, phát triển lý luận.
Người thầy giữ vai trò tổ chức, dẫn dắt, định hướng tư duy, kết nối tri thức, giúp người học mở rộng không gian "sáng tạo". Người học trở thành trung tâm của quá trình dạy học, tự giác và sáng tạo trong học tập, tích cực đổi mới phương pháp tiếp cận tri thức. Như vậy, giá trị “sáng tạo” và “chất lượng” đã thấm sâu vào từng bài giảng, từng công trình nghiên cứu khoa học, trở thành nét văn hóa tiêu biểu của cán bộ, giảng viên ở Học viện Chính trị 2 lần Anh hùng.
 |
| Mô hình phương pháp dạy học tích cực ở Học viện Chính trị. Ảnh: MINH QUYẾT |
Thấm nhuần phương châm “Chất lượng đào tạo của nhà trường là khả năng sẵn sàng chiến đấu của đơn vị”, Học viện Chính trị đặc biệt coi trọng việc gắn nội dung giảng dạy lý luận với thực tiễn hoạt động quân sự, thực tiễn công tác Đảng, công tác chính trị ở cơ sở. Đây chính là biểu hiện sinh động của sự kết hợp chặt chẽ giữa “sáng tạo” và “chất lượng” trong giáo dục, đào tạo.
Mỗi bài giảng, mỗi chuyên đề đều được liên hệ cụ thể với những tình huống nảy sinh từ thực tiễn đơn vị, từ đời sống bộ đội, từ yêu cầu lãnh đạo, chỉ đạo nhiệm vụ quân sự, quốc phòng. Trên cơ sở đó, giảng viên định hướng, hướng dẫn học viên vận dụng lý luận để phân tích, đánh giá, đề xuất giải pháp phù hợp. Quá trình lĩnh hội tri thức vì thế không chỉ dừng lại ở việc “biết” và “hiểu”, mà tiến tới “vận dụng” và “sáng tạo”, giúp học viên hình thành tư duy gắn lý luận với thực tiễn sinh động ở đơn vị cơ sở.
Thiếu tá Trịnh Xuân Ban, học viên lớp 61B/Hệ 1, chia sẻ: Bằng phương pháp truyền thụ lý luận gắn với thực tiễn, học viên có khả năng vận dụng ngay những nội dung lý luận trong các bài giảng vào chỉ đạo các mặt hoạt động công tác Đảng, công tác chính trị ở đơn vị một cách thuần thục; gắn với các đề mục diễn tập thực binh ngoài thực địa, học viên có thể thực hành xây dựng quyết tâm chiến đấu và điều hành hội nghị đảng ủy trung, lữ đoàn ngay trong quá trình học tập tại trường, và sát với điều kiện chiến đấu trong mọi địa hình thời tiết.
Ngoài ra, thông qua các buổi thảo luận nhóm, seminar khoa học, trao đổi học thuật trên giảng đường, học viên được rèn luyện tư duy phản biện, kỹ năng làm việc tập thể, trao đổi kinh nghiệm hoạt động thực tiễn từ các đơn vị trong toàn quân, qua đó hình thành năng lực giải quyết và xử lý các tình huống từ thực tiễn đặt ra, góp phần hoàn thiện phẩm chất, năng lực của người chính ủy trong Quân đội.
Trước tác động của khoa học - kỹ thuật và trí tuệ nhân tạo (AI), việc ứng dụng thành tựu khoa học-công nghệ vào giáo dục và đào tạo là yêu cầu tất yếu trong điều kiện hiện nay. Học viện Chính trị đã mở các lớp đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ ứng dụng công nghệ thông tin cho đội ngũ giảng viên, cập nhật các phần mềm kết nối tri thức, xây dựng hệ thống thư viện thông minh, tích hợp số hóa các loại giáo trình, tài liệu, sách tham khảo trong kho dữ liệu của học viện, giúp cho học viên tiếp cận tri thức một cách dễ dàng trên máy tính, tra cứu thông tin phục vụ nghiên cứu, giảng dạy.
Cùng với đó, Học viện tích cực triển khai chuyển đổi số và từng bước ứng dụng AI trong quản lý, giảng dạy, nghiên cứu khoa học. Hệ thống bài giảng điện tử, mô phỏng trực quan kết hợp video tư liệu hỗ trợ học tập ngày càng được sử dụng rộng rãi trong các bài giảng, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả giảng dạy của giảng viên, mà còn giúp người học tiếp thu kiến thức đầy đủ, phong phú; người học cũng được hướng dẫn phương pháp tự học, tự nghiên cứu, tham gia các đề tài nghiên cứu khoa học, tham gia các cuộc thi viết chính luận bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Không chỉ thực hiện tốt nhiệm vụ trong nước, Học viện còn đảm nhiệm hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược trong hợp tác đào tạo học viên quốc tế; trực tiếp đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chính trị, giảng viên khoa học xã hội nhân văn quân sự có trình độ đại học và sau đại học cho Quân đội nhân dân Lào và Quân đội Hoàng gia Campuchia, góp phần củng cố mối quan hệ đoàn kết, hữu nghị và hợp tác quốc phòng giữa Việt Nam với bạn bè quốc tế.
Trong giai đoạn phát triển mới, trước yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, thực hiện mục tiêu hiện đại hóa quân đội, để tiếp tục lan tỏa giá trị "sáng tạo" trong nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, Học viện Chính trị tiếp tục kiên định mục tiêu tầm nhìn và sứ mệnh của mình, thực hiện Triết lý giáo dục: "Tiên phong - Nhân văn - Mẫu mực- Đổi mới - Phát triển", trong đó tập trung vào những nội dung chính:
Một là, tiếp tục đổi mới, sáng tạo thực hiện tiên phong về lý luận và tính Đảng làm cơ sở để thực hiện mục tiêu đổi mới nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo; trở thành "pháo đài" trên mặt trận tư tưởng, lý luận của Đảng và Quân đội; luôn tiên phong trong đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng.
Hai là, sáng tạo trong đổi mới nội dung, phương pháp đào tạo; lấy “chất lượng” làm trọng tâm, không ngừng đổi mới về quy trình, chương trình đào tạo, cập nhật tri thức mới, thực hiện mục tiêu là phát triển Học viện trở thành trung tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chính trị, nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn quân sự hàng đầu của Quân đội và Quốc gia, có uy tín cao trong khu vực và thế giới.
Ba là, tiếp tục xây dựng hình ảnh người thầy mẫu mực về phẩm chất đạo đức nhân cách, giỏi về chuyên môn nghiệp vụ, có bản lĩnh vững vàng, có trình độ lý luận chuyên sâu, chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực tư tưởng lý luận; trực tiếp tham gia đóng góp hoàn thiện và phát triển các mô hình, tổng kết, phát triển lý luận của Đảng và Quân đội.
Bốn là, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ vào giảng dạy, từng bước ứng dụng trí AI trong quản lý, giảng dạy, nghiên cứu khoa học; nâng cao trình độ ứng dụng công nghệ thông tin cho đội ngũ giảng viên, cập nhật các phần mềm kết nối tri thức, tích hợp số hóa các loại giáo trình, tài liệu, sách tham khảo; xây dựng Học viện thông minh, hiện đại.
Năm là, hiện thực hóa "tầm nhìn" chiến lược trong hợp tác, đào tạo học viên quốc tế, góp phần củng cố mối quan hệ đoàn kết, hữu nghị và hợp tác quốc phòng giữa Việt Nam với bạn bè quốc tế.