Thực tiễn cho thấy, để chương trình đào tạo sau đại học thực sự phát huy hiệu quả, cần gắn chặt nội dung học tập, nghiên cứu với thực tiễn hoạt động của đơn vị, đặc biệt là với nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và bảo đảm kỹ thuật. Quá trình thực tập của các lớp học viên cao học khóa 36, Hệ Quản lý học viên sau đại học, Học viện Kỹ thuật Quân sự tại các đơn vị trong toàn quân là minh chứng sinh động cho định hướng đúng đắn đó.

Ngay từ đầu khóa học, Học viện đã xác định rõ quan điểm: Đào tạo sau đại học không chỉ dừng lại ở việc trang bị kiến thức lý luận chuyên sâu mà phải hướng tới khả năng vận dụng, giải quyết các vấn đề thực tiễn tại đơn vị. Trên cơ sở đó, kế hoạch thực tập của các lớp học viên cao học khóa 36, Hệ Quản lý học viên sau đại học được xây dựng bài bản, khoa học, tổ chức triển khai tại nhiều đơn vị thuộc các quân, binh chủng, học viện, nhà trường và cơ sở nghiên cứu trong toàn quân. Hoạt động thực tập được triển khai trong hai môi trường chủ yếu: Môi trường thực tập ứng dụng và môi trường thực tập nghiên cứu.

Tham quan hoạt động sửa chữa, bảo dưỡng kỹ thuật tại Xưởng Z735, Cục Hậu cần-Kỹ thuật, Quân khu 7.

Tại môi trường thực tập ứng dụng, học viên trực tiếp tham gia vào các hoạt động chuyên môn của đơn vị như công tác tham mưu, quản lý kỹ thuật, bảo đảm hậu cần, tổ chức huấn luyện và đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ. Thông qua quá trình này, học viên có điều kiện tiếp cận hệ thống tổ chức, quy trình công tác, cơ chế vận hành thực tế của đơn vị; nắm bắt tình hình biên chế, trang bị, mức độ sẵn sàng chiến đấu, kết quả huấn luyện và những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Những số liệu thu thập được không chỉ có giá trị tham khảo mà còn là cơ sở quan trọng để học viên phân tích, so sánh với cơ sở lý luận đã được học tại Học viện.

Đặc biệt, trong quá trình thực tập ứng dụng, nhiều học viên đã chủ động đề xuất các giải pháp cải tiến quy trình quản lý, nâng cao hiệu quả sử dụng trang bị kỹ thuật, tối ưu hóa công tác bảo đảm và tổ chức huấn luyện. Một số nội dung đề xuất bước đầu được đơn vị tiếp thu, áp dụng thử nghiệm và cho thấy hiệu quả tích cực. Qua đó, vai trò của đào tạo sau đại học được thể hiện rõ nét: Không chỉ nâng cao trình độ cá nhân mà còn trực tiếp góp phần nâng cao chất lượng thực hiện nhiệm vụ của đơn vị.

Song song với môi trường ứng dụng, môi trường thực tập nghiên cứu tạo điều kiện để học viên đi sâu phân tích các vấn đề mang tính chiến lược, dài hạn. Tại các cơ sở nghiên cứu, học viện, nhà trường và trung tâm khoa học trong Quân đội, học viên được tiếp cận hệ thống tài liệu chuyên ngành, dữ liệu thống kê nhiều năm, các đề tài, dự án khoa học đang triển khai. Trên cơ sở đó, học viên tiến hành khảo sát, tổng hợp, xử lý số liệu, xây dựng mô hình, đánh giá xu hướng phát triển và đề xuất kiến nghị mang tính hệ thống.

Điểm nổi bật của học viên cao học khóa 36 là sự kết hợp chặt chẽ giữa hai môi trường thực tập. Các số liệu thu thập được từ đơn vị thực tập ứng dụng được học viên đưa vào phân tích trong các chuyên đề, tiểu luận và định hướng đề tài luận văn, luận án. Ngược lại, những kết quả nghiên cứu lý luận và mô hình đề xuất được kiểm chứng thông qua thực tiễn tại đơn vị. Quá trình “hai chiều” này bảo đảm tính thực tiễn, tính khoa học và tính khả thi của sản phẩm đào tạo sau đại học.

Trong quá trình thực tập, học viên đã nghiêm túc chấp hành kỷ luật Quân đội, giữ vững phẩm chất chính trị, đạo đức, tác phong công tác; tích cực học hỏi, cầu thị, tôn trọng thực tiễn. Các đơn vị tiếp nhận thực tập đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, năng lực chuyên môn và phương pháp làm việc khoa học của học viên cao học khóa 36. Nhiều đồng chí đã thể hiện rõ khả năng phân tích số liệu, vận dụng phương pháp nghiên cứu định lượng và định tính để làm rõ những vấn đề đặt ra trong công tác lãnh đạo, chỉ huy và bảo đảm kỹ thuật.

Kết quả thực tập không chỉ góp phần hoàn thiện chương trình đào tạo mà còn cung cấp cho Học viện những thông tin phản hồi quan trọng từ thực tiễn đơn vị. Thông qua hệ thống báo cáo tổng hợp, các khoa, bộ môn đã rà soát, điều chỉnh nội dung giảng dạy theo hướng cập nhật hơn với yêu cầu thực tiễn; tăng cường các chuyên đề gắn với nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, chuyển đổi số, quản lý hiện đại và ứng dụng khoa học công nghệ trong Quân đội.

Có thể khẳng định rằng, việc gắn liền đào tạo sau đại học với khả năng sẵn sàng chiến đấu của đơn vị thông qua thực tập là một yêu cầu khách quan và là hướng đi tất yếu. Quá trình thực tập của học viên khóa 36 đã tạo cầu nối hiệu quả giữa lý luận và thực tiễn, giữa giảng đường và thao trường, giữa nghiên cứu khoa học và nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu. Đây không chỉ là dịp để học viên củng cố, mở rộng kiến thức mà còn là cơ hội để các đơn vị tiếp cận nguồn tri thức mới, phương pháp mới, góp phần nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu.

Trong thời gian tới, Học viện tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp với các đơn vị trong toàn quân; đa dạng hóa hình thức thực tập; tăng cường đánh giá định lượng hiệu quả đóng góp của học viên đối với đơn vị thực tập. Với định hướng đó, công tác đào tạo sau đại học sẽ ngày càng khẳng định vai trò trung tâm trong xây dựng đội ngũ cán bộ khoa học-kỹ thuật có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ chuyên môn cao, đủ năng lực tham mưu, nghiên cứu và tổ chức thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao, góp phần trực tiếp nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu của các đơn vị trong toàn quân.