Theo thông tin từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong tổng số 633.000 thí sinh xác nhận nhập học đại học năm 2026, có khoảng 212.600 thí sinh đã xác nhận nhập học vào các ngành STEM, chiếm 33,6% tổng số xác nhận nhập học đại học. Trong số đó, có 121.000 thí sinh (chiếm 19,1%, tức gần 1/5 tổng số người nhập học) đăng ký theo học 15 nhóm ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược được Nhà nước khuyến khích.

Ảnh minh họa: qdnd.vn 

15 nhóm ngành đó là: Sinh học; sinh học ứng dụng; khoa học vật chất; khoa học trái đất; toán học; thống kê; máy tính; công nghệ thông tin; kỹ thuật cơ khí và cơ kỹ thuật; kỹ thuật điện, điện tử và viễn thông; kỹ thuật hóa học, vật liệu, luyện kim và môi trường; vật lý kỹ thuật; kỹ thuật địa chất, địa vật lý và trắc địa; kỹ thuật mỏ; xây dựng.

Cùng với các ngành vốn có mặt bằng điểm chuẩn cao như sư phạm, khoa học sức khỏe, luật... một số ngành công nghệ mới (Kỹ thuật vi điện tử và công nghệ cao, Kỹ thuật điều khiển tự động hóa, Khoa học máy tính, Khoa học dữ liệu và trí tuệ nhân tạo) của Đại học Bách khoa Hà Nội đòi hỏi thí sinh phải đạt điểm đầu vào rất cao, từ 28,64 đến 29,54 điểm.

Sở dĩ có các ngành nêu trên có sức hút mạnh mẽ với thí sinh bởi trước hết do chính sách học bổng của Nhà nước ra đời rất kịp thời, đúng lúc. Theo Nghị định số 179/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15-7-2026, sinh viên theo học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược có thể nhận hỗ trợ của Nhà nước từ 37 đến 55 triệu đồng/năm.

Nhìn ở một khía cạnh khác, sức hút các ngành đào tạo STEM xuất phát từ nhu cầu thực tế của xã hội. Thị trường lao động đang thay đổi với tốc độ nhanh chưa từng có dưới tác động của chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI) và tự động hóa. Công nghệ không còn là một lĩnh vực đứng bên ngoài nền kinh tế mà đã trở thành hạ tầng của nhiều ngành sản xuất, thương mại, tài chính, y tế, giáo dục và dịch vụ. Khi doanh nghiệp ngày càng cần nhiều hơn kỹ sư, chuyên gia dữ liệu, nhà phát triển phần mềm, chuyên gia AI hay nhân lực bán dẫn, lựa chọn ngành học của thí sinh tất yếu dịch chuyển theo nhu cầu đó.

Các ngành đào tạo STEM đóng vai trò nền tảng trong sự phát triển của khoa học và công nghệ hiện đại của quốc gia. Do vậy, chọn một ngành công nghệ có nghĩa là tiếp cận gần hơn với những lĩnh vực đang định hình nền kinh tế tương lai. Với người trẻ, đó là triển vọng việc làm, cơ hội thu nhập và khả năng làm việc trong môi trường quốc tế. Với xã hội, đó là kỳ vọng về một thế hệ nhân lực có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.

Tuy vậy, các chuyên gia cũng cho rằng, dù các ngành đào tạo STEM đang có sức hút lớn đối với thí sinh, nhưng phía sau làn sóng ấy rất cần sự tỉnh táo từ cả 3 phía: Thí sinh chọn đúng năng lực; nhà trường đào tạo đúng nhu cầu, đáp ứng chuẩn đầu ra và doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình phát triển nhân lực của đất nước. Chỉ có như vậy, mục tiêu đào tạo, phát triển nguồn nhân lực ngành khoa học và công nghệ cơ bản mới bảo đảm thiết thực, hiệu quả, bền vững.