Nhiều người có lúc như “lên đồng” khi thao thao bất tuyệt về chuyển đổi số, nhưng thực ra bản thân lại chẳng hiểu gốc gác, ngọn ngành chuyển đổi số bắt đầu từ đâu, phải làm như thế nào cho ra đúng bản chất, tác dụng của chuyển đổi số.

Không những vậy, thời nay không ít người một phần vì chạy theo tâm lý đám đông, phần vì lo ngại mình bị đánh giá là không hợp thời, lạc hậu nên cũng “ăn theo nói leo” về “số hóa” đối với mọi lĩnh vực trong đời sống xã hội. Muốn “số hóa” được thì đương nhiên người ta phải dùng công nghệ, thuật toán AI (trí tuệ nhân tạo) để viết các loại bài (tham luận, phát biểu, diễn đàn, chính luận...) nhằm chứng tỏ ta đây là người ưu thời mẫn thế với kỷ nguyên công nghệ số.

Ảnh minh họa/ chinhphu.vn 

Hai năm nay được một ngành mời tham gia chấm bài dự thi chính luận với mỗi lần thi đọc khoảng trăm bài, người viết bài này từ ngạc nhiên đến trăn trở vì nhiều bài dự thi có sự can thiệp của AI. Những bài viết này có cách viết rập khuôn, na ná nhau từ kết cấu nội dung đến giọng điệu, rõ nhất là câu từ, chữ nghĩa do máy móc tạo ra vừa ngô nghê lại vừa đại ngôn khiến bản chất vấn đề bị phản ánh sai lệch.

Chẳng hạn trong một bài viết về bảo vệ bản lĩnh tư tưởng của Đảng, AI không dưới 5 lần khẳng định tính tất yếu của việc phải bảo vệ bản lĩnh tư tưởng là gốc rễ, với những đại ngôn được lặp đi lặp lại trong 5 phần tít phụ như: “Bản lĩnh tư tưởng-Nền tảng phát triển vững chắc”; “Bản lĩnh tư tưởng-Nguồn nội lực sinh khí mạnh mẽ”; “Bản lĩnh tư tưởng-Vũ khí mềm đặc biệt cho thế hệ trẻ”; “Bản lĩnh tư tưởng-Trụ cột cho khát vọng đất nước hùng cường”; “Bản lĩnh tư tưởng-Bánh lái giữ hướng chiến lược trong biến động toàn cầu”.

Cũng nếu không phải AI tạo ra, có lẽ hiếm có người nào có trình độ cử nhân, thạc sĩ lại viết những câu “xanh rờn” thế này: “Trong kỷ nguyên mới, bản lĩnh tư tưởng là bánh lái, là la bàn, là bệ phóng tinh thần của Việt Nam”; “Nhân dân chính là “pháo đài tinh thần” vững chắc của quốc gia” (!).

Một từ xuất hiện tràn lan trong nhiều bài do AI viết là từ “số”. Đề cập đến công nghệ góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, AI đưa ra vô vàn các “giải pháp số” như: Lá chắn số, vòm chắn số, thành trì số, rào chắn số, lũy thép số, tấm khiên số, pháo đài số, phòng thủ số, áo giáp số, miễn dịch số, đề kháng số, thiên la địa vọng số... Còn khi nói về ý thức, trách nhiệm của con người trong việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, AI cũng “khéo vẽ” các từ mới: Nhận thức số, tinh thần số, niềm tin số, trái tim số, vận mệnh số, thế trận lòng dân số... Có lẽ cơn nghiện ngập “số” đến mức không làm chủ được nội dung nên “tác giả” AI mới đề xuất giải pháp: “Trong thời đại số, cần thúc đẩy “tinh thần số”, lan tỏa “dòng máu số” cách mạng, phát huy “sứ mệnh số” để bảo vệ nền tảng số của Đảng trên môi trường số, không để các “thế lực số” chống phá chế độ ta” (!).

Bản thân các bài dự thi không có lỗi. Cái lỗi là người ta đã lạm dụng AI tạo ra nội dung siêu tốc nên dẫn tới hệ quả là văn bản có sự rập khuôn cả về kết cấu, văn phong, chữ nghĩa nên cho ra đời nhiều bài viết na ná nhau. Mặc dù thể lệ cuộc thi chính luận quy định không được phép lạm dụng AI để tạo thành tác phẩm, nhưng vì chạy theo phong trào, vì số lượng bài vở thuần túy mà nhiều người vẫn coi AI như “phao cứu sinh” để bản thân không phải tốn thời gian đầu tư tìm hiểu tư liệu, tài liệu, chịu khó nghiền ngẫm rồi cho “ra lò” tác phẩm dự thi.

Cái gì từ trái tim sẽ đi đến trái tim. Khi viết bài chính luận bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng mà không viết bằng tình cảm, tâm huyết, trái tim, trí tuệ và niềm trân quý, tin yêu chân thành của mình dành cho Đảng thì không thể có những câu từ, chữ nghĩa lay động bạn đọc. Nói thẳng, đó là một cách bảo vệ Đảng không thật lòng, giả tạo và dứt khoát phải tránh xa!