Mức lương không giới hạn trần

Đối với nhân tài, nhà khoa học trẻ làm việc trong cơ quan nhà nước, việc thu hút, sử dụng được thực hiện theo Nghị định số 179/2024/NĐ-CP của Chính phủ về chính sách thu hút, trọng dụng người có tài năng làm việc trong các cơ quan, tổ chức của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội.

Trong khi đó, cơ chế dành cho nhân tài khoa học trẻ, kỹ sư trẻ tài năng trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được triển khai theo Nghị định số 263/2025/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Riêng lĩnh vực công nghệ số và chuyển đổi số cũng đã có các cơ chế riêng. Cụ thể, nhân tài công nghệ số được áp dụng theo Nghị định số 353/2025/NĐ-CP; chuyên gia khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thực hiện theo Nghị định số 249/2025/NĐ-CP; còn tổng công trình sư, kiến trúc sư trưởng về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được thực hiện theo Nghị định số 231/2025/NĐ-CP.

Hỗ trợ 1 tỷ đồng/năm cho mỗi nghiên cứu sinh xuất sắc, “đặt hàng” làm chủ công nghệ lõi. Ảnh minh họa. 

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN), việc hoàn thiện các cơ chế mới cho thấy định hướng chuyển mạnh từ tư duy “quản lý nhân lực” sang “cạnh tranh thu hút chất xám”, trong bối cảnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành động lực tăng trưởng chiến lược của đất nước.

Về kết quả triển khai thực tế, Bộ KH&CN cho biết, đối với chính sách thu hút người có tài năng làm việc trong cơ quan nhà nước, Bộ đang tổ chức thực hiện tại các đơn vị trực thuộc theo đúng quy định. Đến nay, Bộ đã tuyển dụng được 33 trường hợp vào làm việc tại các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ theo Nghị định số 179/2024/NĐ-CP. Toàn bộ thông tin sẽ được cập nhật lên Cơ sở dữ liệu quốc gia về nhân tài Việt Nam do Bộ Nội vụ quản lý. Bên cạnh đó, một số đơn vị thuộc Bộ như Cục Chuyển đổi số quốc gia đang tiếp tục xây dựng kế hoạch tuyển dụng công chức, viên chức theo cơ chế thu hút nhân tài.

Đối với các chính sách mới ban hành dành cho nhân tài khoa học trẻ, kỹ sư trẻ tài năng và nhân tài công nghệ số, Bộ KH&CN đang phối hợp với các bộ, ngành, địa phương để triển khai thực hiện và tổng hợp kết quả theo quy định.

Theo Bộ KH&CN, việc xây dựng đồng bộ hệ thống chính sách được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng để phát hiện, thu hút, sử dụng và giữ chân đội ngũ nhân lực khoa học công nghệ chất lượng cao, nhất là trong các lĩnh vực công nghệ lõi, công nghệ chiến lược. Bộ KH&CN cũng bắt đầu chuyển hướng sang đầu tư trực tiếp cho lực lượng nghiên cứu trẻ chất lượng cao.

Bà Vũ Thị Là, Phó vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ (Bộ KH&CN) cho biết, lần đầu tiên, các nhà khoa học khi thực hiện nhiệm vụ KH&CN được ký hợp đồng với mức lương không giới hạn trần. Sinh viên xuất sắc và nhà khoa học trẻ tài năng khi vào cơ quan nhà nước được hưởng phụ cấp tăng thêm lên tới 150%; riêng đối với các chuyên gia, con số này là 300%. Chế độ thưởng hằng năm có thể lên tới 6 tháng lương hợp đồng tùy theo kết quả đánh giá công việc, một mức thưởng được đánh giá là "chưa từng có" trong khu vực công.

Không chỉ lo cho cá nhân nhà khoa học, chính sách mới còn bao quát cả gia đình với các gói chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ nhà ở và chế độ nghỉ dưỡng hàng năm dành cho cả người thân. Đặc biệt, khi được cử đi đào tạo tại nước ngoài, nhà khoa học trẻ vẫn được hưởng nguyên 100% mức lương hiện hưởng, thay vì chỉ 40% như trước đây. Đáng chú ý là Chương trình hỗ trợ nghiên cứu sinh xuất sắc (VREF) với mức tài trợ lên tới 1 tỷ đồng/năm cho mỗi cá nhân, nhằm tạo điều kiện cho các bạn trẻ tập trung hoàn toàn vào nghiên cứu mà không phải lo lắng về gánh nặng kinh tế.

Chương trình VREF sẽ tuyển chọn khoảng 100 nghiên cứu sinh mỗi năm, thời gian hỗ trợ tối đa không quá 3 năm. Mục tiêu lớn hơn là hình thành khoảng 20 nhóm nghiên cứu mạnh trên toàn quốc, tạo lực lượng khoa học trẻ có khả năng làm chủ công nghệ, tham gia phát triển các sản phẩm công nghệ chiến lược của Việt Nam trong giai đoạn mới.

Bộ KH&CN luôn đồng hành, cùng tháo gỡ khó khăn khi áp dụng những cơ chế mới 

Thời gian qua, bài toán thu hút và giữ chân nhân tài khoa học công nghệ vẫn gặp không ít rào cản, như môi trường nghiên cứu, cơ chế sử dụng nhân lực, tài chính cho nghiên cứu còn phức tạp, chế độ đãi ngộ giữa khu vực công và khu vực tư còn chênh lệch lớn.

Trong bối cảnh cạnh tranh nhân lực chất lượng cao ngày càng cao trên toàn cầu, yêu cầu đặt ra không chỉ là “thu hút được người giỏi” mà còn phải tạo được môi trường để nhân tài phát huy hết khả năng, được trao quyền thực chất và có cơ hội theo đuổi các nghiên cứu dài hạn, có tính đột phá.

Việc cơ quan quản lý nhà nước ban hành các cơ chế mới, cùng chương trình đầu tư lớn cho nghiên cứu sinh xuất sắc được xem là tín hiệu cho thấy tư duy chính sách đang chuyển mạnh từ hỗ trợ mang tính khuyến khích sang đầu tư chiến lược cho nguồn nhân lực khoa học công nghệ chất lượng cao.

Để chính sách đi vào cuộc sống, yếu tố quyết định vẫn là khâu tổ chức thực hiện. Theo các nhà khoa học, nếu được tổ chức triển khai đồng bộ, minh bạch và thực chất, các chính sách mới sẽ góp phần hình thành nhiều nhà khoa học trẻ đủ năng lực làm chủ công nghệ lõi, đáp ứng yêu cầu cho giai đoạn phát triển mới.

“Chương trình hỗ trợ nghiên cứu sinh xuất sắc giai đoạn 2026-2030” (VREF) lần đầu tiên thiết kế tuyển chọn khoảng 100 nghiên cứu sinh xuất sắc mỗi năm để triển khai các nhiệm vụ đột phá, hướng tới làm chủ công nghệ lõi và phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược. 

Về vấn đề này, Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Hoàng Phương thẳng thắn nhìn nhận rằng, vấn đề hiện nay không còn là thiếu chính sách mà là ở giai đoạn thực thi. Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Hoàng Phương kêu gọi các bộ, ngành, địa phương và các viện, trường cần "mạnh dạn triển khai, áp dụng mức đãi ngộ kịch trần" cho người trẻ thay vì tâm lý dè chừng, cứng nhắc. Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương cũng khẳng định, Bộ KH&CN luôn sẵn sàng đồng hành, hướng dẫn và cùng tháo gỡ vướng mắc nếu các đơn vị gặp khó khăn khi áp dụng những cơ chế mới này.

Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Hoàng Phương khẳng định: Bộ KH&CN sẽ tiếp tục lắng nghe và điều chỉnh chính sách để thực sự "đưa hơi thở cuộc sống" vào nghiên cứu khoa học, biến trí tuệ của người trẻ thành động lực tăng trưởng thực chất cho Việt Nam.

Tại Việt Nam, nhiều tập đoàn công nghệ và đa ngành hàng đầu tự thiết kế hoặc hợp tác với các trường đại học triển khai các chương trình đào tạo kỹ sư tài năng quy mô lớn. Tập đoàn Viettel, nổi bật với chương trình Viettel Talent (gồm Viettel Digital Talent và Viettel Future Changemakers), tuyển chọn sinh viên xuất sắc vào các lĩnh vực kỹ thuật lõi như Cloud, Cyber Security, AI & Data Science, Bán dẫn, 5G. Học viên được chuyên gia đầu ngành trực tiếp dẫn dắt.

VinBigdata (thuộc Tập đoàn Vingroup) công bố triển khai Chương trình Đào tạo Kỹ sư AI Vingroup năm 2025. Học viên sẽ được đào tạo miễn phí với sự dẫn dắt của chuyên gia đầu ngành trong nước và thế giới. Cùng với đó là cơ hội phát triển nghề nghiệp tại Vingroup cùng học bổng du học trường top đầu thế giới về công nghệ.

Chương trình Đào tạo Kỹ sư AI được Vingroup khởi động khóa đầu tiên từ tháng 8-2020 với sứ mệnh đào tạo đội ngũ kỹ sư công nghệ chất lượng cao, góp phần xây dựng lực lượng nhân sự nòng cốt trong lĩnh vực khoa học công nghệ Việt Nam. Sau 5 mùa (bốn khóa tuyển sinh), Chương trình đã trở thành bệ phóng giúp nhiều tài năng trẻ định hướng và phát triển sự nghiệp trong một môi trường chuyên nghiệp. Nhiều học viên tốt nghiệp chương trình đã trở thành giảng viên các trường đại học hàng đầu, nhận học bổng danh giá và công tác tại các tập đoàn công nghệ trong nước và quốc tế.

Samsung Việt Nam vừa tổ chức kỳ thi tuyển dụng GSAT đợt I năm 2026 dành cho kỹ sư, cử nhân và sinh viên năm cuối đại học, tiếp tục mở rộng tuyển dụng nhân sự phục vụ hoạt động nghiên cứu, phát triển và sản xuất kinh doanh tại Việt Nam. Trong đợt tuyển dụng này, Samsung Việt Nam tập trung tuyển dụng sinh viên khối ngành kỹ thuật. Đồng thời, doanh nghiệp cũng tiếp tục triển khai chương trình tuyển chọn thực tập sinh là sinh viên năm cuối từ các trường đại học tại Việt Nam thông qua kỳ thi GSAT. 

Theo Samsung Việt Nam, chương trình tuyển dụng sinh viên trình độ đại học thông qua kỳ thi GSAT đã được triển khai thường niên từ năm 2011. Chương trình hướng tới xây dựng nguồn nhân lực phục vụ hoạt động nghiên cứu, phát triển và sản xuất kinh doanh tại các đơn vị Samsung Việt Nam, đồng thời mở rộng cơ hội việc làm cho sinh viên nhiều chuyên ngành.