PV: Theo Giáo sư, dấu mốc này có ý nghĩa như thế nào đối với nhà trường cũng như tiến trình quốc tế hóa giáo dục đại học Việt Nam?

GS, TS Hoàng Đình Phi: Việc Trường Quản trị và Kinh doanh trở thành trường công lập đầu tiên của Việt Nam đạt chuẩn xếp hạng quốc tế QS 5 sao là niềm vui, niềm tự hào, nhưng hơn thế nữa nó mang rất nhiều ý nghĩa. Ý nghĩa đầu tiên là khẳng định đường lối đổi mới giáo dục- đào tạo của Đảng Cộng sản Việt Nam là hoàn toàn đúng đắn. Ý nghĩa thứ hai là khẳng định năng lực của các giáo sư, nhà giáo Việt Nam. Dù chưa có đầy đủ cơ chế tự chủ, chưa có nguồn lực tài chính mạnh, cũng chưa có nhiều hỗ trợ thuận lợi, nhưng với quyết tâm đổi mới, sáng tạo và đột phá, chúng ta vẫn có thể xây dựng được những chương trình đào tạo liên ngành đạt chuẩn quốc tế.

GS, TS Hoàng Đình Phi. 

Để đạt QS 5 sao là hành trình khó khăn vì hệ thống đánh giá của QS rất khắt khe và toàn diện. Các chương trình đào tạo phải giảng dạy bằng tiếng Anh, phải có chuẩn đầu ra tiếng Anh, phải được kiểm định chất lượng quốc tế. Sau đó họ mới xét đến các yếu tố như cơ sở vật chất, đội ngũ giảng viên, nghiên cứu khoa học, hợp tác doanh nghiệp, đóng góp xã hội, chuẩn việc làm, chuẩn đầu ra và trải nghiệm sinh viên.

Tôi cho rằng, dấu mốc QS 5 sao chính là minh chứng rằng dù trong điều kiện khó khăn, dù còn nhiều vướng mắc về cơ chế và hành chính, nhưng nếu các giáo sư, nhà khoa học và nhà quản trị giáo dục dám cống hiến, dám chấp nhận hy sinh, kiên trì đổi mới thì Việt Nam hoàn toàn có thể xây dựng được mô hình giáo dục đại học chất lượng cao đạt chuẩn quốc tế bằng chính nội lực của mình chứ không chỉ phụ thuộc vào “nhập khẩu” mô hình nước ngoài.

PV: Trong bối cảnh giáo dục đại học toàn cầu cạnh tranh ngày càng gay gắt, giá trị cốt lõi nào của HSB được QS đánh giá cao nhất, thưa Giáo sư?

GS, TS Hoàng Đình Phi: Trong suốt hơn 30 năm phát triển, có những thứ nhà trường thay đổi như chiến lược, mục tiêu hay mô hình phát triển để thích ứng với bối cảnh mới. Nhưng có hai điều chúng tôi chưa bao giờ thay đổi, đó là sứ mệnh và giá trị cốt lõi.

Giá trị cốt lõi của nhà trường được xây dựng xoay quanh triết lý phát triển con người toàn diện. Nhà trường đặc biệt chú trọng đến “6 giá trị cốt lõi” dành cho sinh viên, gồm: Sức khỏe, đạo đức, ý chí, tài năng, tình yêu và trách nhiệm. Chúng tôi luôn xác định sinh viên là trung tâm của mọi hoạt động. Nhà trường tồn tại và phát triển là nhờ sinh viên. Tương lai của nhà trường cũng chính là tương lai của sinh viên.

Sinh viên Trường Quản trị và Kinh doanh (HSB) trao đổi học thuật. Ảnh: PHƯƠNG TRÀ

Đạt được QS 5 sao là bước khởi đầu cho hành trình tiếp theo. Điều quan trọng nhất không phải là thứ hạng mà là làm sao góp phần thực hiện các nghị quyết lớn của Đảng và Nhà nước về đổi mới sáng tạo, phát triển doanh nghiệp, phát triển khoa học-công nghệ và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực quốc gia. Chúng tôi mong muốn mô hình này tiếp tục được phát triển, được nhân rộng và có thể đồng hành với các trường đại học khác của Việt Nam để cùng nhau phát triển.

PV: Theo thầy, làm thế nào để giáo dục đại học thoát khỏi tư duy đào tạo nặng lý thuyết và hướng mạnh hơn tới sáng tạo?

GS, TS Hoàng Đình Phi: Muốn đổi mới thực chất thì các trường đại học Việt Nam phải xây dựng được trường phái học thuật riêng của mình. Nếu chỉ học theo thế giới thì chúng ta sẽ mãi đi sau. Chỉ khi Việt Nam tạo ra được tri thức mới, mô hình mới và cách tiếp cận mới thì thế giới mới hợp tác với chúng ta trên tinh thần bình đẳng.

Chúng tôi không tin vào tư duy “xin” tri thức hay công nghệ từ nước ngoài. Muốn được tôn trọng thì mình phải có giá trị riêng.

Vì vậy, nhà trường luôn khuyến khích sáng tạo, phát triển học thuật liên ngành và xây dựng các mô hình đào tạo mới phù hợp với bối cảnh Việt Nam nhưng vẫn đạt chuẩn quốc tế.

PV: Theo Giáo sư, thị trường việc làm trong 10-20 năm tới sẽ thay đổi như thế nào khi AI và chuyển đổi số đang tác động mạnh mẽ?

GS, TS Hoàng Đình Phi: Thế giới hiện nay thay đổi nhanh khiến thị trường lao động biến đổi rất mạnh, tạo áp lực cho cả doanh nghiệp, người lao động và các trường đại học. Theo quan điểm của chúng tôi, trong thời gian tới, gần như 100% chương trình đào tạo đại học ở Việt Nam phải thay đổi theo hướng giảm bớt các học phần mà AI có thể hỗ trợ tốt hơn giảng viên.

Nhà trường cần tập trung vào 3 nhóm năng lực cốt lõi, gồm: Kiến thức nền tảng và tư duy liên ngành; kỹ năng sống, kỹ năng làm việc nhóm, ra quyết định và thích ứng trong môi trường nhiều rủi ro, biến động; trí tuệ cảm xúc và bản lĩnh văn hóa để sinh viên không bị lệ thuộc vào thế giới ảo hay bị cuốn theo những xu hướng cực đoan.

Mục tiêu cuối cùng là đào tạo ra con người Việt Nam có bản sắc văn hóa, có đạo đức, trách nhiệm và đủ năng lực hội nhập toàn cầu.

PV: Trân trọng cảm ơn Giáo sư!