Đề án “Đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học” giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2035 của Hà Nội hướng tới mở rộng cơ hội sử dụng ngoại ngữ trong tình huống thực tế. Học sinh cần dùng tiếng Anh để trao đổi, trình bày suy nghĩ, tìm hiểu vấn đề và tham gia hoạt động tập thể, thay vì chỉ ghi nhớ từ vựng, ngữ pháp.

Mới đây, chuyên đề cấp thành phố tại Trường Tiểu học, Trung học cơ sở, Trung học phổ thông Ngôi Sao Hà Nội-Hoàng Mai, dự án tranh biện “Think, Argue, Create in English” đã tạo thêm cơ hội thực hành cho học sinh, thu hút hơn 1.300 em tham dự. Trong 5 tuần, học sinh tìm hiểu vấn đề, xây dựng lập luận, trình bày quan điểm và phản hồi ý kiến khác bằng tiếng Anh. Ở vòng chung kết, các đội tranh biện về tác động của toàn cầu hóa đối với văn hóa địa phương. Những em không trực tiếp thi đấu cũng theo dõi, đặt câu hỏi và bình chọn.

Học sinh tham gia dự án tranh biện bằng tiếng Anh tại Trường Tiểu học, Trung học cơ sở, Trung học phổ thông Ngôi sao Hà Nội - Hoàng Mai. Ảnh: LÊ NGUYỄN

Thông qua hoạt động này, học sinh sử dụng ngoại ngữ để tìm hiểu, xử lý thông tin và bảo vệ chính kiến. Nguyễn Hà Chi, học sinh Trường Tiểu học, Trung học cơ sở, Trung học phổ thông Ngôi Sao Hà Nội-Hoàng Mai cho biết, tranh biện giúp em phát triển tư duy, rèn kỹ năng nói và tự tin hơn trước đám đông. Khi trình bày, bảo vệ quan điểm bằng tiếng Anh, em có thêm động lực tìm hiểu, luyện tập và yêu thích môn học hơn.

Cô giáo Tạ Bích Diệp, Trường Phổ thông liên cấp Dewey Schools-Ocean Park cho rằng, tranh biện có ý nghĩa khi được kết nối với chương trình chính khóa. Học sinh không chỉ học từ vựng, ngữ pháp để phục vụ bài kiểm tra mà còn có môi trường sử dụng tiếng Anh, suy nghĩ và lập luận bằng tiếng Anh. Qua đó, kiến thức trong sách được vận dụng vào tình huống giao tiếp, học tập cụ thể.

Cơ hội thực hành cũng có thể mở rộng từ lớp học ra hoạt động thường ngày. Bà Đỗ Kiều Linh, thành viên Ban giám hiệu Trường Tiểu học, Trung học cơ sở, Trung học phổ thông Ngôi Sao Hà Nội-Hoàng Mai thông tin, nhà trường dự kiến tổ chức các dự án xây dựng bản tin bằng tiếng Anh về đời sống học đường và cuộc thi viết sáng tạo. Những hoạt động này được kết nối với nội dung học chính khóa, tạo thêm cơ hội để học sinh thực hành ngoại ngữ thường xuyên và ở nhiều nơi.

Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hà Nội Phạm Quốc Toản cho biết, việc triển khai đề án căn cứ điều kiện thực tế của từng cơ sở giáo dục. Các trường rà soát năng lực đội ngũ, trình độ học sinh và cơ sở vật chất để lựa chọn mức độ phù hợp. Trước mắt, các trường tập trung nâng cao chất lượng dạy tiếng Anh, tăng cơ hội giao tiếp qua câu lạc bộ, hoạt động trải nghiệm, sau đó từng bước mở rộng sử dụng ngoại ngữ trong các hoạt động giáo dục khi đủ điều kiện. Nhiệm vụ này không chỉ đặt ra với khối công lập mà còn triển khai tại các trường tư thục.

Thực tế cho thấy, để tiếng Anh hiện diện nhiều hơn trong đời sống học đường, học sinh cần được sử dụng ngôn ngữ này trong tình huống cụ thể, phù hợp với lứa tuổi. Khi giáo viên khuyến khích các em diễn đạt, trao đổi và tiếp cận tri thức bằng tiếng Anh, ngoại ngữ sẽ dần trở thành công cụ quen thuộc, thay vì chỉ gắn với một môn học trong thời khóa biểu.