Sức mạnh chiến đấu của Quân đội được tạo nên từ tổng hòa các yếu tố: Con người, vũ khí, trang bị và nghệ thuật quân sự. Trong đó, con người, chủ thể là yếu tố cốt lõi, quyết định, còn vũ khí là công cụ bảo đảm cho hoạt động giành thắng lợi.

V.I.Lênin đã khẳng định: Ở đâu mà công tác chính trị trong Quân đội, công tác của các chính ủy làm được chu đáo nhất, thì ở đấy không hề có tình trạng lỏng lẻo; Quân đội đó giữ được trật tự tốt hơn và tinh thần của họ cũng cao hơn; ở đấy cũng thu được nhiều thắng lợi hơn và ngược lại. Đồng thời, V.I.Lênin cũng chỉ ra, sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản là nhân tố quyết định bảo đảm cho Hồng quân luôn giữ vững bản chất giai cấp công nhân; là cội nguồn tạo nên sức mạnh của Quân đội cách mạng.

Thực tế lịch sử đã chứng minh, một đạo quân dù có vũ khí hiện đại đến đâu, nhưng nếu tinh thần rệu rã, không biết chiến đấu vì mục đích gì, thì đó cũng chỉ là những “khối sắt thép vô tri”.

Ảnh minh họa. Nguồn: qdnd.vn

Trong Quân đội cách mạng, CTĐ, CTCT là “linh hồn, mạch sống”, bởi nó thực hiện chức năng then chốt: Chuyển hóa sức mạnh kỹ thuật thành sức mạnh chiến đấu. Chính trị không thay thế được công nghệ, nhưng chính trị định hướng mục đích sử dụng và khơi dậy tiềm năng sáng tạo vô hạn của con người để làm chủ công nghệ đó.

Trung thành, vận dụng, phát triển sáng tạo Chủ nghĩa Mác - Lênin về xây dựng Quân đội kiểu mới của giai cấp công nhân, đồng thời tiếp thu di sản quân sự quý báu của dân tộc và tinh hoa quân sự thế giới, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sớm hình thành hệ quan điểm nhất quán về xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh về chính trị. Ngay trong Chỉ thị thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ “Chính trị trọng hơn quân sự”. Trong mọi hoạt động của Quân đội phải lấy “chính trị làm gốc”, làm cơ sở, nền tảng cho hoạt động quân sự và các hoạt động khác. Người khẳng định: Quân sự mà không có chính trị như cây không có gốc, vô dụng lại có hại. Vì vậy, Đảng ta, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh, luôn nhấn mạnh tầm quan trọng đặc biệt của hoạt động công tác chính trị và vai trò nòng cốt của đội ngũ cán bộ chính trị trong toàn bộ hoạt động của Quân đội.

Thực tiễn lịch sử thế giới và lịch sử cách mạng Việt Nam đã minh chứng sống động vai trò đặc biệt quan trọng của CTĐ, CTCT đối với xây dựng và phát huy sức mạnh chiến đấu của Quân đội cách mạng. Trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, nhờ phát huy đúng đắn vai trò của công tác chính trị mà Hồng quân Liên Xô đã tạo dựng và phát huy mạnh mẽ sức mạnh tinh thần phi thường, trở thành nền tảng để đánh bại chủ nghĩa phát xít.

Đối với cách mạng Việt Nam, xuyên suốt các cuộc kháng chiến chống thực dân, đế quốc và trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, CTĐ, CTCT luôn là “mạch nguồn” hun đúc bản lĩnh chính trị, lý tưởng cách mạng và ý chí quyết tử để Tổ quốc quyết sinh của cán bộ, chiến sĩ. Dù điều kiện chiến tranh vô cùng ác liệt, vũ khí, trang bị kỹ thuật thua kém quân đội nhà nghề của thực dân, đế quốc rất nhiều, nhưng sức mạnh chính trị-tinh thần được hun đúc từ sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng, từ niềm tin sắt đá vào chính nghĩa dân tộc, đã giúp Quân đội nhân dân Việt Nam cùng toàn dân tộc vượt lên tất cả, lập nên những chiến công hiển hách, giải phóng, thống nhất đất nước, vững bước đi lên xã hội chủ nghĩa. 

Ở kỷ nguyên số, trước sự phát triển như vũ bão của công nghệ số, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI) đã tạo ra các loại vũ khí, trang bị kỹ thuật hiện đại, tối tân chưa từng có như: Máy bay không người lái (UAV), tên lửa siêu thanh... Theo đó, nó đã làm thay đổi căn bản cách thức tổ chức, quản lý, điều hành Quân đội, nhằm phù hợp với các hình thái và phương thức chiến tranh mới.

Trước những biến chuyển đó, Đại hội XIV của Đảng đã xác định: Xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Với quan điểm trên của Đảng, điều cốt lõi, tiên quyết nhất là cần nhận thức đầy đủ và sâu sắc rằng: Vũ khí dù tối tân, công nghệ dù tiên tiến đến mức nào, cũng không thể tự phát huy tác dụng nếu thiếu người làm chủ có bản lĩnh, trí tuệ và trình độ tương xứng. Vũ khí hiện đại chỉ thực sự trở thành sức mạnh khi được vận hành bởi con người hiện đại, tức là con người có phẩm chất chính trị, năng lực tư duy, trình độ tri thức, khả năng làm chủ khoa học, công nghệ. Nếu không, tất cả những phương tiện, thiết bị ấy chỉ là những khối sắt thép vô tri, không hơn không kém, như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: Vũ khí tốt mà tinh thần hèn, thì cũng vô dụng. Và thực tiễn trong mọi cuộc chiến tranh - từ truyền thống đến hiện đại đã chứng minh rõ nét về yếu tố con người luôn là trung tâm, là nhân tố quyết định mọi thắng lợi.

Minh chứng sống động về lý tưởng đó ở kỷ nguyên số, đó là nữ Thượng tá, Anh hùng LLVT nhân dân Lê Thị Hằng, Giám đốc C4, Viện Hàng không vũ trụ Viettel, Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội. Với lý tưởng “dấn thân” vào nhiệm vụ khó, nhiệm vụ mới, sau gần một thập kỷ, Thượng tá Lê Thị Hằng cùng với các thành viên trong nhóm đã nghiên cứu, chinh phục, làm chủ công nghệ lõi, góp phần phát triển ngành công nghiệp tên lửa của Việt Nam, góp phần hiện đại hóa Quân đội và chủ động đối phó, hóa giải hiệu quả với chiến tranh công nghệ cao nếu xảy ra.

Tuy nhiên, ở kỷ nguyên số, không thể phủ nhận hay bài trừ vai trò của công nghệ số trong lĩnh vực đời sống, xã hội, trong đó có hoạt động CTĐ, CTCT trong Quân đội nhân dân Việt Nam. Điều quan trọng cần phải nhìn nhận và đặt đúng vị trí của công nghệ số trong tổng thể mối quan hệ đời sống xã hội, trong đó có tạo nên sức mạnh của Quân đội nhân dân Việt Nam. Công nghệ số dù có phát triển hiện đại như thế nào đi chăng nữa, thì nó chỉ là một phương thức mới, có vai trò “hỗ trợ” mạnh mẽ để hoạt động CTĐ, CTCT được tiến hành hiệu quả, hiệu lực hơn trong kỷ nguyên số, nhất là trong việc hình thành, giữ vững, phát huy “lý tưởng” người quân nhân cách mạng. Thể hiện rõ tinh thần đó, Đại hội XIV của Đảng đã xác định: Đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số trong Đảng, nhằm góp phần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng trong giai đoạn mới.

Cụ thể tinh thần mới trên của Đảng trong lĩnh vực quân sự, quốc phòng, Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XII đã xác định: Đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là một trong những đột phá của nhiệm kỳ, thực sự trở thành “động lực” nền tảng, chiến lược xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng đã lãnh đạo, chỉ đạo nhanh chóng xây dựng, ban hành Đề án “Hệ sinh thái số ngành công tác Đảng, công tác chính trị giai đoạn 2026-2030”. Đề án không chỉ thể hiện đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả, hiệu lực phương thức lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp mọi mặt của Đảng đối với Quân đội, mà còn khẳng định CTĐ, CTCT vẫn mãi là “linh hồn, mạch sống”, cội nguồn sức mạnh của Quân đội ở kỷ nguyên số.

Tóm lại, công nghệ số là đôi cánh để Quân đội bay cao, bay xa trên con đường hiện đại hóa, nhưng chính trị mới là khối óc và trái tim điều khiển đôi cánh ấy đi đúng hướng. Phủ nhận vai trò của CTĐ, CTCT vì sự phát triển của công nghệ là một sai lầm về lý luận và nguy hiểm về thực tiễn. Giữ vững “linh hồn, mạch sống” chính là chìa khóa để xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại trong kỷ nguyên mới.

(còn nữa)