Để góp phần xây dựng chính quyền số, thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện ngay từ cơ sở, thời gian qua, các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền cơ sở tại TP Đà Nẵng đã có nhiều cách làm hay, mô hình hiệu quả đưa chuyển đổi số đi từ chủ trương thành những việc làm cụ thể, thiết thực.

Dịch vụ công về khu dân cư

Những ngày cuối tháng 9, rất đông người dân đến thực hiện các thủ tục, dịch vụ công trực tuyến tại “Điểm trạm thủ tục số” đặt ở nhà sinh hoạt cộng đồng (tổ dân phố An Thượng 2, phường Ngũ Hành Sơn). Nét mặt tươi vui, phấn khởi sau khi hoàn thành các thủ tục, bà Nguyễn Thị Lý (ở tổ dân phố An Thượng 2), hồ hởi trao đổi với chúng tôi: “Điều tôi thấy rõ nhất là sự thuận tiện. Không phải đến trụ sở cơ quan hành chính, tôi vẫn được hướng dẫn đầy đủ để hoàn thành thủ tục trên môi trường số. Từ những việc cụ thể này, chúng tôi thấy chuyển đổi số không phải điều gì xa vời, mà thực sự đang đem lại lợi ích ngay trong cuộc sống hằng ngày”.

Thực hiện thủ tục, dịch vụ công trực tuyến tại “Điểm trạm thủ tục số” ở phường Ngũ Hành Sơn, TP Đà Nẵng. Ảnh: NHƯ Ý 

Quan sát “Điểm trạm thủ tục số” tại tổ dân phố An Thượng 2, chúng tôi thấy, nơi đây bố trí một “Góc thủ tục số” với các nội dung trực quan, dễ hiểu như: Các biểu mẫu thủ tục hành chính thường xuyên phát sinh, tờ rơi hướng dẫn thực hiện thủ tục, mã QR liên kết trực tiếp đến thủ tục cần thực hiện, video hướng dẫn các bước thực hiện dịch vụ công trực tuyến... Chia sẻ về cách làm của địa phương, đồng chí Trần Thị Vân, Bí thư Chi bộ, Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Ngũ Hành Sơn, nhấn mạnh: Để đưa dịch vụ công đến gần dân hơn, phục vụ người dân thuận tiện hơn, chúng tôi đã triển khai mô hình “Hành chính công thân thiện-Vì dân phục vụ”, với phương châm “Gần dân-hiểu dân-hướng dẫn dân-phục vụ dân”.

Để mô hình hoạt động hiệu quả, Trung tâm Phục vụ hành chính công phường phối hợp với các tổ dân phố xây dựng lực lượng hỗ trợ tại cơ sở là cán bộ, đảng viên trẻ, tổ trưởng tổ dân phố và tổ công nghệ số cộng đồng. Lực lượng này được tập huấn những kỹ năng cơ bản về: Tiếp nhận nhu cầu, hướng dẫn thủ tục, hỗ trợ dịch vụ công trực tuyến, theo dõi hồ sơ, phản hồi khó khăn, vướng mắc... để hỗ trợ người dân tại các "Điểm trạm thủ tục số".

Thực hiện thủ tục, dịch vụ công trực tuyến tại “Điểm trạm thủ tục số” ở phường Ngũ Hành Sơn, TP Đà Nẵng. Ảnh: NHƯ Ý 

Thực tế tại nhiều địa phương trên địa bàn TP Đà Nẵng, các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền ở cơ sở đã đưa dịch vụ công trực tuyến đến gần người dân, như: “Người dân nộp hồ sơ trực tuyến tại Nhà văn hóa thôn Thanh Ly 1 vào thứ ba hằng tuần” tại xã Thăng Bình; “Ngày thứ ba trực tuyến giúp dân” tại Chi bộ thôn Bình Tịnh (Đảng bộ xã Thăng An); “Điểm giao dịch phi tiếp xúc” tại thôn Alua (xã Tây Giang); “Dịch vụ công lưu động" tại xã Tam Anh... Những cách làm này đã từng bước thay đổi thói quen thực hiện thủ tục hành chính theo phương thức truyền thống, xóa bỏ tâm lý “ngại công nghệ” của người dân nông thôn, giúp tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại.

Trao đổi với chúng tôi về mô hình "Dịch vụ công lưu động", đồng chí Huỳnh Thị Hồng Kiều, Phó chủ tịch UBND xã Tam Anh cho biết: "Mô hình này được triển khai từ tháng 6-2026, đã chuyển đổi toàn diện phương thức quản lý từ "chờ công dân đến nộp hồ sơ tại trụ sở" sang "chính quyền chủ động mang thiết bị công nghệ về phục vụ tận cơ sở". Theo đó, vào hai ngày chủ nhật trong tháng (tuần đầu và tuần thứ 3 hằng tháng), Tổ dịch vụ công lưu động luân phiên di chuyển đến nhà văn hóa của các thôn để tiếp nhận, hướng dẫn và số hóa hồ sơ trực tiếp cho người dân nông thôn. Qua thực hiện, mô hình đã góp phần tháo gỡ hoàn toàn "khoảng cách số", tạo niềm tin của nhân dân với chính quyền cơ sở.

Từ “hạt nhân số” đến cộng đồng số

Đến xã miền núi Lãnh Ngọc, chúng tôi nghe nhân dân kể về lực lượng “cố vấn số” ở Chi bộ thôn Sông Tranh. Bà Huỳnh Thị Hoa tâm sự: “Tôi tuổi cao, nhà neo người nên trước đây chưa biết sử dụng các dịch vụ số. Nhờ các cháu trong Tổ “cố vấn số” đến nhà tận tình hướng dẫn, tôi đã cài đặt sử dụng định danh điện tử mức 2, làm một số thủ tục trên điện thoại và dùng mạng xã hội để liên lạc với người thân. Tôi thấy cách làm này rất tiện lợi”.

Tìm hiểu thực tế, chúng tôi được biết, để duy trì mô hình “cố vấn số”, Chi bộ thôn Sông Tranh chọn ra 9 thành viên là những đảng viên trẻ và cán bộ các chi hội am hiểu về công nghệ, kỹ năng số. Thay vì để người dân tự tìm hiểu, tự xoay xở trước những thao tác công nghệ mới, lực lượng “cố vấn số” trở thành những người hướng dẫn trực tiếp tại cộng đồng như: Cài đặt, sử dụng các ứng dụng thiết yếu; kết nối với cán bộ, đảng viên và các hộ gia đình thông qua Zalo, Facebook để trao đổi, cung cấp thông tin. Cách làm này phát huy tốt phương châm “đảng viên trẻ hỗ trợ đảng viên lớn tuổi, người có kỹ năng hỗ trợ người còn hạn chế về kỹ năng số”, đưa chuyển đổi số đến gần với người dân tại khu dân cư. 

Hướng dẫn nhân dân sử dụng kiosk thông minh đăng ký trực tuyến thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Ngũ Hành Sơn, TP Đà Nẵng. Ảnh: THÀNH NAM 

Tại Đảng bộ xã Tam Xuân, mô hình “Đảng viên dẫn dắt-Cộng đồng học tập chuyển đổi số” phát huy tốt vai trò tiên phong của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong chuyển đổi số ở cơ sở. Đảng viên không chỉ tự học, ứng dụng công nghệ mà còn trực tiếp hướng dẫn, hỗ trợ nhân dân nâng cao kỹ năng số. Chia sẻ về cách làm tại địa phương, đồng chí Đinh Văn Thiên, Phó bí thư Thường trực Đảng ủy xã Tam Xuân cho rằng: Mô hình lấy đảng viên có kỹ năng số làm lực lượng nòng cốt tại chi bộ, khu dân cư là tập trung hướng dẫn người dân những kỹ năng thiết thực như: Sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, bảo đảm an toàn thông tin và khai thác các tiện ích số... trên chính thiết bị của từng người, giải quyết từng nhu cầu, tình huống cụ thể, bảo đảm học đến đâu, thực hành đến đó, sử dụng được ngay...".

Từ những mô hình, cách làm của các địa phương trên địa bàn TP Đà Nẵng cho thấy, chuyển đổi số chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi được cụ thể hóa bằng những việc làm gần dân, sát dân và phù hợp với từng địa bàn. Việc đưa dịch vụ công về khu dân cư, xây dựng “hạt nhân số” ở cộng đồng, phát huy vai trò tiên phong của cán bộ, đảng viên đã giúp người dân từng bước làm chủ công nghệ, thuận lợi hơn trong giải quyết công việc hằng ngày. Qua đó, chuyển đổi số không chỉ góp phần nâng cao chất lượng phục vụ của chính quyền mà còn tạo nền tảng hình thành cộng đồng số, bảo đảm người dân được tiếp cận và thụ hưởng những tiện ích thiết thực. 

(còn nữa)