Báo chí đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực

Trong những năm qua, báo chí Việt Nam đã thể hiện rõ vai trò tiên phong trong công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và vi phạm pháp luật. Nhiều vụ việc nghiêm trọng được phát hiện từ phản ánh của báo chí, qua đó tạo áp lực dư luận xã hội mạnh mẽ, buộc các cơ quan chức năng phải vào cuộc điều tra và xử lý nghiêm minh.

Thực tế cho thấy, báo chí không chỉ làm nhiệm vụ thông tin mà còn đóng vai trò giám sát xã hội. Thông qua hoạt động điều tra, phản ánh, phân tích và bình luận, báo chí đã góp phần đưa nhiều vụ việc tiêu cực ra ánh sáng, ngăn chặn những hành vi tham nhũng, lãng phí, lợi dụng chức vụ quyền hạn để trục lợi cá nhân. Việc báo chí kiên trì theo dõi quá trình xử lý các vụ việc còn góp phần bảo đảm tính công khai, minh bạch trong hoạt động của các cơ quan công quyền.

Tranh minh họa. Nguồn: Tuyengiao.vn 

Bên cạnh đấu tranh chống tham nhũng, báo chí còn mạnh mẽ lên án các hiện tượng tiêu cực trong đời sống xã hội như lối sống thực dụng, vô cảm, thiếu trách nhiệm. Phê phán những biểu hiện quan liêu, trì trệ, thiếu kỷ cương trong bộ máy quản lý nhà nước. Qua đó, báo chí góp phần xây dựng môi trường xã hội lành mạnh, nâng cao ý thức trách nhiệm công dân và củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.

Đặc biệt, trong bối cảnh các thế lực thù địch thường lợi dụng những vụ việc tiêu cực để xuyên tạc, kích động chống phá chế độ, vai trò của báo chí càng trở nên quan trọng. Nếu báo chí thông tin khách quan, chính xác, kịp thời thì sẽ giúp nhân dân hiểu đúng bản chất vấn đề, tránh bị lôi kéo bởi các thông tin sai sự thật trên mạng xã hội. Đồng thời, việc công khai xử lý sai phạm cũng thể hiện quyết tâm của Đảng và Nhà nước trong công cuộc xây dựng, chỉnh đốn Đảng, từ đó bác bỏ luận điệu xuyên tạc, phản động.

Báo chí định giám sát, phản biện xã hội

Trong thời đại công nghệ số, mỗi ngày có hàng triệu thông tin được đăng tải trên internet và mạng xã hội. Bên cạnh những thông tin tích cực, không ít tin giả, thông tin sai sự thật, luận điệu xuyên tạc xuất hiện với tần suất ngày càng nhiều. Điều này khiến công chúng dễ rơi vào trạng thái hoang mang, nhiễu loạn thông tin nếu không có sự định hướng đúng đắn.

 Bác Hồ nói chuyện với các nhà báo năm 1960. Ảnh tư liệu 

Trong bối cảnh đó, báo chí chính thống giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc định hướng tư tưởng và dư luận xã hội. Với chức năng cung cấp thông tin chính xác, khách quan và có kiểm chứng, báo chí giúp công chúng tiếp cận sự thật, từ đó hình thành nhận thức đúng đắn trước các vấn đề xã hội. Đây là yếu tố rất quan trọng để bảo đảm ổn định chính trị, xã hội và giữ vững niềm tin của nhân dân.

Không chỉ định hướng thông tin, báo chí còn thực hiện chức năng giám sát và phản biện xã hội. Thông qua các bài viết phân tích, bình luận, diễn đàn trao đổi ý kiến, báo chí tạo điều kiện để nhân dân tham gia đóng góp ý kiến đối với các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Điều này giúp các cơ quan quản lý kịp thời điều chỉnh, bổ sung chính sách phù hợp với thực tiễn cuộc sống. Vai trò phản biện xã hội của báo chí không đối lập với sự lãnh đạo của Đảng mà ngược lại góp phần hoàn thiện hệ thống chính sách và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Một nền báo chí trách nhiệm, trung thực và khách quan sẽ giúp phát hiện những bất cập trong thực tiễn, đồng thời đề xuất các giải pháp tích cực để giải quyết vấn đề.

Cùng với đó, báo chí còn có vai trò quan trọng trong việc tạo dựng dư luận xã hội lành mạnh. Với khả năng lan tỏa rộng lớn, báo chí góp phần huy động sức mạnh toàn dân tham gia đấu tranh chống các biểu hiện suy thoái, tiêu cực và hành vi vi phạm pháp luật. Sự gắn kết giữa báo chí và dư luận xã hội tạo nên sức mạnh to lớn trong công cuộc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch

Các thế lực thù địch luôn tìm mọi cách xuyên tạc Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng; kích động tư tưởng chống đối nhằm gây mất ổn định chính trị và làm suy yếu chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Trước tình hình đó, báo chí giữ vai trò là lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng. Thông qua các bài viết lý luận, chuyên đề phân tích, tọa đàm và chương trình truyền thông, báo chí góp phần làm rõ bản chất phản động của các luận điệu xuyên tạc; cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để bác bỏ những thông tin sai trái, thù địch.

Đặc biệt, trên không gian mạng hiện nay, các thế lực phản động thường sử dụng mạng xã hội để phát tán thông tin giả, cắt ghép nội dung, kích động tâm lý bất mãn trong xã hội. Trong khi đó, báo chí chính thống với lợi thế về độ tin cậy và tính định hướng có vai trò quan trọng trong việc dẫn dắt thông tin, giúp công chúng phân biệt đúng - sai, thật - giả.

Báo chí cũng tích cực đấu tranh phản bác những luận điệu xuyên tạc về công tác phòng, chống tham nhũng, về vấn đề dân chủ, nhân quyền và tự do báo chí ở Việt Nam. Việc thông tin đầy đủ, khách quan về những kết quả đạt được trong xây dựng Đảng, phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quyền con người là cơ sở quan trọng để khẳng định tính đúng đắn của con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.

Cần giải pháp đồng bộ

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư phát triển mạnh mẽ, đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, báo chí và truyền thông đang trở thành lĩnh vực có ảnh hưởng sâu rộng đến đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa và xã hội. Không chỉ thực hiện chức năng thông tin, tuyên truyền và giáo dục, báo chí còn giữ vai trò quan trọng trong định hướng dư luận, củng cố niềm tin xã hội, tạo sự đồng thuận trong nhân dân và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Đặc biệt, trong điều kiện bùng nổ thông tin và sự phát triển nhanh chóng của không gian mạng, báo chí càng khẳng định vai trò là lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng, văn hóa.

Tuy nhiên, bên cạnh những cơ hội thuận lợi, hoạt động báo chí hiện nay cũng đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Các thế lực thù địch, phản động và cơ hội chính trị ngày càng triệt để lợi dụng internet, mạng xã hội và các nền tảng truyền thông số để phát tán thông tin sai lệch, xuyên tạc chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, kích động tâm lý hoài nghi, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc và thúc đẩy âm mưu “diễn biến hòa bình”. Trong khi đó, sự cạnh tranh gay gắt giữa báo chí chính thống với các nền tảng truyền thông mới cũng đặt ra yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ cả về nội dung, hình thức và phương thức hoạt động.

Thực tiễn cho thấy, muốn phát huy tốt vai trò của báo chí trong đời sống xã hội, nhất là trong đấu tranh phòng, chống các quan điểm sai trái, thù địch và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ công tác lãnh đạo, quản lý đến đổi mới nội dung, nâng cao chất lượng đội ngũ người làm báo và hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển báo chí hiện đại. Trên cơ sở đó, có thể tập trung thực hiện một số giải pháp chủ yếu sau đây:

Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, nâng cao hiệu lực quản lý của Nhà nước

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, báo chí và truyền thông không chỉ là công cụ cung cấp thông tin mà còn là lực lượng trực tiếp tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, giữ vững ổn định chính trị và định hướng dư luận xã hội. Vì vậy, để nâng cao hiệu quả của báo chí trong đời sống xã hội và đấu tranh chống các quan điểm sai trái, thù địch, trước hết cần tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng và hiệu lực quản lý của Nhà nước đối với lĩnh vực báo chí, truyền thông. Tiếp tục hoàn thiện hệ thống quản lý nhà nước về báo chí, truyền thông phù hợp với yêu cầu phát triển trong tình hình mới. Trong bối cảnh không gian mạng phát triển nhanh chóng, các loại hình truyền thông mới xuất hiện ngày càng đa dạng, nếu cơ chế quản lý không kịp thời đổi mới sẽ dẫn đến nguy cơ bị động trong định hướng thông tin và xử lý các vấn đề phát sinh.

Phóng viên tác nghiệp tại Đại hội Đảng lần thứ XIV. Ảnh: hanoimoi.com.vn 

Do đó, cần xây dựng cơ chế quản lý linh hoạt nhưng chặt chẽ, bảo đảm vừa phát huy quyền tự do báo chí theo quy định pháp luật, vừa giữ vững định hướng chính trị, tư tưởng. Xác định rõ trách nhiệm và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan chủ quản báo chí và từng cơ quan báo chí. Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương phát huy vai trò là cơ quan trực tiếp chỉ đạo, định hướng thông tin, tuyên truyền; Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí, xuất bản và truyền thông số.

Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các vi phạm trong hoạt động báo chí. Trong môi trường cạnh tranh thông tin hiện nay, một số cơ quan báo chí có biểu hiện xa rời tôn chỉ, mục đích, chạy theo xu hướng thương mại hóa, câu view, giật gân nhằm thu hút độc giả. Những biểu hiện này không chỉ ảnh hưởng đến uy tín của báo chí cách mạng mà còn tạo ra khoảng trống để các thông tin xấu độc len lỏi vào đời sống xã hội. Vì vậy, việc tăng cường kỷ luật thông tin, nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan báo chí là yêu cầu đặc biệt quan trọng.

Tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý báo chí trên không gian mạng. Hiện nay, các thế lực thù địch lợi dụng mạng xã hội và nền tảng số để phát tán thông tin sai sự thật, xuyên tạc chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, kích động tâm lý bất mãn trong xã hội. Nếu không có cơ chế quản lý hiệu quả, các thông tin độc hại sẽ lan truyền nhanh chóng và gây tác động tiêu cực đến nhận thức của người dân. Vì vậy, cần tăng cường phối hợp giữa các cơ quan chức năng với các nền tảng công nghệ nhằm kiểm soát thông tin xấu độc, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng.

Phát huy vai trò của các tổ chức chính trị, xã hội, các hội nghề nghiệp trong quản lý và định hướng hoạt động báo chí. Tăng cường giáo dục đạo đức nghề nghiệp, nâng cao ý thức trách nhiệm xã hội và trách nhiệm công dân của người làm báo. Việc xây dựng môi trường báo chí lành mạnh, chuyên nghiệp, nhân văn sẽ góp phần nâng cao chất lượng thông tin và củng cố niềm tin của nhân dân đối với báo chí cách mạng.

----------

* Báo chí góp phần xây dựng Đảng theo Nghị quyết Đại hội XIV - Bài 3: "Đúng, trúng, hay" để xây dựng, chỉnh đốn Đảng