“Mái nhà của cộng đồng người Việt Nam”

Tọa lạc tại thủ đô Ottawa, tòa Phủ toàn quyền Canada hiện lên bởi vẻ trầm mặc của một trong những di sản lịch sử lâu đời và ấn tượng bậc nhất quốc gia. Công trình rộng khoảng 9.500m², có hơn 170 phòng, với những lớp kiến trúc được bồi đắp qua nhiều thời kỳ. Trên mặt tiền là phù hiệu Hoàng gia, phía sau là khu vườn rộng khoảng 32ha, nơi lưu giữ hàng trăm cây lưu niệm do các nguyên thủ, lãnh đạo quốc tế vun trồng, một biểu tượng sinh động về tình hữu nghị và hợp tác. Điều đặc biệt khi đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại đây, Toàn quyền Canada Louise Arbour đã gọi Phủ toàn quyền Canada cũng là "mái nhà của cộng đồng người Việt Nam đầy sức sống". Có điều này là bởi văn hóa Việt đã hòa quyện một cách tự nhiên, sâu rộng, trở thành những phần không thể thiếu trong cuộc sống hằng ngày của Canada.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Bộ trưởng Thương mại quốc tế Canada Maninder Sidhu chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác. 

Thủ đô Ottawa trong một buổi sáng mùa thu rất đẹp, gió mát lạnh và những hàng cây phong đang trổ mình thay màu lá. Toàn quyền Louise Arbour cho rằng sắc màu mùa thu đang chuyển mình bước sang giai đoạn mới, gợi liên tưởng đến mối quan hệ Canada-Việt Nam với sự trưởng thành và niềm tin ngày càng sâu sắc. Thiên nhiên đang chuẩn bị cho một mùa hồi sinh mới, hứa hẹn nhiều điều tốt đẹp. Bà mong muốn hai nước hãy cùng nhau nắm bắt những cơ hội, tiếp tục vun đắp xây dựng một tương lai hòa bình, thịnh vượng và vững vàng hơn cho người dân hai nước.

Đến đất nước Canada trong chuyến công tác đầu tiên trên cương vị mới, lắng nghe những điều chia sẻ chân thành, thân thiện ấy từ Toàn quyền Canada, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ xúc động trước sự đón tiếp nhiệt thành, chân tình của lãnh đạo cũng như nhân dân Canada. Bởi vậy, không ngẫu nhiên mà một trong những hoạt động đầu tiên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước là cùng Toàn quyền Canada trồng cây lưu niệm tại Phủ toàn quyền. Cây được trồng là sồi đỏ, một loài cây quý và là cây truyền thống của Canada, tượng trưng cho sự trường tồn, sức sống mãnh liệt. Trong buổi tối dự tiệc chiêu đãi, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tâm sự với bạn bè Canada: “Tình hữu nghị giữa các quốc gia cũng như một cái cây, muốn vươn cao và tỏa bóng phải được nhiều thế hệ bền bỉ vun đắp bằng lòng tin, sự chân thành và những lợi ích cùng chia sẻ”.

Thật vậy, dù cách xa nhau về địa lý, khác biệt về điều kiện lịch sử nhưng Việt Nam và Canada đã sớm tìm thấy ở nhau sự đồng cảm và tinh thần đối thoại. Từ năm 1954, Canada đã cử đại diện tham gia Ủy ban Quốc tế giám sát và kiểm soát việc thi hành đình chiến tại Việt Nam. Gần hai thập kỷ sau, hai nước chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao; từng bước xây dựng mối quan hệ ngày càng tin cậy và gắn bó. Khi hòa bình lập lại, sự sẻ chia ấy được tiếp nối bằng các chương trình hợp tác phát triển. Từ năm 1990 đến nay, Canada dành gần 2 tỷ USD vốn ODA cho Việt Nam.

Chia sẻ những điều này tại Nghị viện Canada, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh: “Canada đã đồng hành cùng Việt Nam trong chặng đường đi tới hòa bình, thống nhất, hỗ trợ Việt Nam trong các lĩnh vực nông nghiệp, giáo dục, bình đẳng giới và ứng phó với biến đổi khí hậu. Chúng tôi luôn trân trọng những hỗ trợ quý báu đó”.

Người Canada nói tiếng Pháp có câu: “Từng chút một, chim làm nên tổ”. Quan hệ Việt Nam-Canada cũng được bồi đắp như vậy và trở thành điểm sáng trong hợp tác thương mại song phương. Hiện Việt Nam đang là đối tác thương mại hàng đầu của Canada tại ASEAN (chiếm 44% tổng kim ngạch Canada nhập khẩu từ khu vực) và là đối tác thương mại lớn thứ 6 của Canada trong nhóm 40 nước Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Đặc biệt, việc hai nước chính thức xác lập quan hệ đối tác chiến lược trong chuyến thăm lần này là minh chứng, vừa ghi nhận chặng đường đã qua, vừa mở ra một điểm khởi đầu mới.

Vui mừng với thành quả đạt được, khi dự tiệc chiêu đãi của lãnh đạo Canada, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã phát biểu gợi nhắc hình ảnh cây phong Canada và cây tre Việt Nam, tuy mang vẻ đẹp riêng nhưng đều có bộ rễ bền chắc và sức sống mạnh mẽ trước mọi đổi thay. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tin tưởng quan hệ Việt Nam-Canada sẽ luôn vững vàng trên nền tảng tin cậy, rộng mở trong những lợi ích cùng chia sẻ và không ngừng vươn tới một tương lai tươi sáng.

Cộng hưởng nguồn lực, kiến tạo giá trị

Sáng 24-9, phát biểu chính sách tại Nghị viện Canada, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ ra một “điểm gặp” có thể tạo nên giá trị mới giữa Việt Nam và Canada, đó là: “Khi tri thức, công nghệ và nguồn lực của Canada kết hợp với thị trường, nguồn nhân lực dồi dào, chất lượng cao cùng với nỗ lực vươn lên của Việt Nam, chúng ta có thể cùng tạo ra sản phẩm, dịch vụ và việc làm có chất lượng". Đó cũng là mạch xuyên suốt các cuộc làm việc với doanh nghiệp, quỹ đầu tư và mạng lưới trí thức tại Canada.

Trước giờ khai mạc Tọa đàm doanh nghiệp Việt Nam-Canada diễn ra sáng 25-9, các đại biểu tranh thủ trao đổi về thị trường, chính sách và những dự án đang tìm kiếm đối tác. Có mặt tại đây là đại diện những doanh nghiệp hoạt động trong nhiều lĩnh vực: Manulife về tài chính, bảo hiểm; CAE về đào tạo và mô phỏng hàng không; Air Canada và Bombardier về hàng không; cùng Hội đồng Doanh nghiệp Canada.

Từ những ý kiến tại tọa đàm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhận định quan hệ kinh tế Việt Nam-Canada đã có nền tảng tốt, nhưng cần bước sang giai đoạn phát triển mới, sâu sắc hơn về đầu tư và chất lượng dự án. Việt Nam không chỉ cần thêm vốn mà cần vốn có chất lượng và có tầm nhìn dài hạn. Không chỉ cần thêm dự án, mà cần những dự án tạo ra năng suất mới. Từ tinh thần ấy, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị cộng đồng doanh nghiệp hai nước tập trung vào 3 hướng hợp tác lớn: Chuyển từ quan hệ thương mại sang quan hệ đầu tư mạnh hơn; cùng phát triển hạ tầng, năng lượng, công nghệ và những nền tảng cho mô hình tăng trưởng mới; tận dụng Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) để chuyển từ tăng thương mại sang liên kết sâu hơn về đầu tư, doanh nghiệp, chuỗi cung ứng, nhân lực.

Tinh thần ấy được thể hiện rõ trong các cuộc làm việc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với lãnh đạo các tập đoàn của Canada vào chiều 25-9. Làm việc với Tập đoàn AtkinsRéalis chuyên về kỹ thuật và quản lý dự án toàn cầu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh an toàn là nguyên tắc cao nhất trong phát triển điện hạt nhân. Việt Nam cần chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và từng bước làm chủ các khâu vận hành, bảo dưỡng. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị AtkinsRéalis làm rõ hơn trong 10-20 năm tới có thể chuyển giao những năng lực nào; doanh nghiệp Việt Nam có thể tham gia đến đâu và Việt Nam có thể từng bước đảm nhiệm những khâu nào trong chuỗi giá trị hạt nhân?

Từ câu chuyện vốn và dự án tại tọa đàm doanh nghiệp, cuộc gặp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước với các chuyên gia, trí thức người Việt Nam tại Canada đã mở rộng vấn đề sang nguồn lực tri thức và công nghệ. Nghe Đại sứ Việt Nam tại Canada Phạm Vinh Quang báo cáo tại buổi gặp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước rất vui mừng khi được biết, Mạng lưới chuyên gia và nhà khoa học Việt Nam tại Canada quy tụ hơn 150 nhà khoa học, chuyên gia hàng đầu trên nhiều lĩnh vực công nghệ mũi nhọn, trong đó nhiều nhà khoa học giữ vị trí chủ chốt tại các trường đại học, viện nghiên cứu và tập đoàn công nghệ hàng đầu tại Canada và khu vực Bắc Mỹ. Họ hiểu chuẩn mực nghiên cứu quốc tế, hiểu ngôn ngữ, văn hóa và những vấn đề đặt ra từ quê hương. Đó là lợi thế mà không một chương trình hợp tác thuần túy nào có thể thay thế. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu các chuyên gia cần hiến kế để giải quyết những vấn đề lớn của Việt Nam; xây dựng mạng lưới chuyên gia đủ mạnh và thực chất để “khi đất nước cần có thể tìm đúng người, giao đúng việc”. Đặc biệt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong muốn bằng năng lực, uy tín của mình, mỗi chuyên gia, trí thức người Việt tại Canada phải trở thành một “đại sứ hữu nghị” của Việt Nam.

Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã đem đến “sức sống mới” cho quan hệ Việt Nam-Canada, nhất là trên các lĩnh vực mà hai bên còn nhiều tiềm năng, thế mạnh. Đúng như điều Toàn quyền Canada Louise Arbour nhận định, Việt Nam và Canada đang đứng trước ngưỡng cửa mở ra một chương mới trong quan hệ hai nước. Với nền tảng được nhiều thế hệ vun đắp và những thế mạnh bổ trợ lẫn nhau, hai bên có điều kiện mở rộng hợp tác, mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân hai nước.

Bài và ảnh: PHẠM KIÊN (từ Ottawa, Canada)