Triển khai toàn diện, sát địa bàn

Công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS còn thiếu thông tin là nhiệm vụ chính trị quan trọng, thể hiện trách nhiệm của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân đối với các liệt sĩ. Hiện nay, trên cả nước còn khoảng 175.000 HCLS chưa tìm kiếm, quy tập được; hơn 300.000 mộ liệt sĩ trong các nghĩa trang liệt sĩ còn thiếu thông tin cần xác định danh tính.

Đội quy tập hài cốt liệt sĩ Bộ CHQS tỉnh Nghệ An tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Lào. Ảnh: CẢNH VINH 

Quán triệt sâu sắc chỉ thị, quyết định của các cấp về công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS, các cơ quan, đơn vị, địa phương đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, đề ra nhiều chủ trương, giải pháp toàn diện, gắn với từng địa bàn cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả công tác tìm kiếm, quy tập HCLS và xác định danh tính HCLS còn thiếu thông tin.

Địa bàn Quân khu 4 trong các cuộc kháng chiến chịu sự tàn phá khốc liệt, hậu quả để lại hết sức nặng nề. Hiện tại, trên địa bàn có 178.600 liệt sĩ và nhiều đối tượng chính sách khác. Số lượng HCLS lớn, phân tán ở các địa hình khác nhau nên Quân khu 4 có số đội quy tập HCLS nhiều nhất toàn quân (gồm 5 đội trong nước, 6 đội ngoài nước). Quân khu đã chỉ đạo các đơn vị xây dựng kế hoạch chặt chẽ, sát với địa bàn, triển khai đồng bộ các khâu từ rà soát danh sách, bổ sung thông tin, kết luận địa bàn đến khảo sát xác minh thông tin, có chứng cứ cụ thể. Nhờ vậy, tỷ lệ tìm kiếm, quy tập chính xác đạt khoảng 70-75% so với thông tin theo kế hoạch đã xác định.

Đối với Quân khu 7, địa bàn có HCLS rất đa dạng cả trong nước và ngoài nước, Quân khu và các địa phương đã triển khai thực hiện với nhiều hình thức linh hoạt, sáng tạo. Trong đó, mô hình “Vận động cựu chiến binh cung cấp thông tin, đi tìm đồng đội” của Hội Cựu chiến binh (CCB) tỉnh Đồng Nai được nhân rộng trong toàn LLVT Quân khu 7. Theo đó, hội CCB mỗi xã, phường xác định ít nhất 5 thông tin có nơi chôn cất HCLS; tuyên truyền vận động để cung cấp về bộ CHQS tỉnh được ít nhất 1 thông tin nơi chôn cất liệt sĩ (ngoài nghĩa trang); giúp đỡ được ít nhất 1 gia đình liệt sĩ biết nơi chôn cất liệt sĩ để thăm viếng hoặc đưa HCLS về an táng tại quê nhà. Hội CCB kết nghĩa với hội CCB các địa phương của Campuchia để kết nối, thu thập thông tin về mộ liệt sĩ Quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam. 5 năm qua, Quân khu 7 đã tìm kiếm, quy tập được 483 HCLS trong nước và 2.172 HCLS tại Campuchia.

Lãnh đạo Quân khu 4 viếng các liệt sĩ được tìm kiếm, quy tập tại Lào. Ảnh: CẢNH VINH 

Với quyết tâm cao, sự phối hợp chặt chẽ của các cấp, các ngành, lực lượng, đặc biệt là sự nỗ lực của cán bộ, chiến sĩ trực tiếp làm nhiệm vụ, công tác tìm kiếm, quy tập HCLS đạt được kết quả tích cực. Nhiều đơn vị, địa phương chủ động khai thác, thu thập, kết nối các nguồn thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ, tổ chức nhiều đợt khảo sát, xác minh, huy động lực lượng, phương tiện tham gia. Kết quả, từ năm 2021 đến 2025, toàn quốc tìm kiếm, quy tập được 6.959 HCLS. Việc triển khai đồng bộ các giải pháp đã giúp công tác tìm kiếm, quy tập HCLS đi vào nền nếp, hiệu quả cao.

Đẩy nhanh tiến độ, hoàn thành các mục tiêu

Mặc dù đạt được những kết quả tích cực nhưng nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập HCLS và xác định danh tính HCLS còn thiếu thông tin đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao. Theo Đại tá Bùi Yên Tĩnh, Phó cục trưởng Cục Tác chiến (Bộ Tổng Tham mưu), HCLS nằm ở các địa hình khác nhau như rừng rậm, núi cao, sông sâu, lòng biển... Thông tin về nơi chôn cất ban đầu của liệt sĩ ngày càng ít. Địa hình thay đổi, nhiều khu vực còn tồn sót bom, mìn, vật nổ, chịu tác động của thiên tai, biến đổi khí hậu đã ảnh hưởng không nhỏ đến công tác kết luận địa bàn, lập bản đồ tìm kiếm, quy tập HCLS và xác định danh tính HCLS còn thiếu thông tin. Thực tế đó đòi hỏi cần tiếp tục thực hiện khẩn trương, quyết liệt các giải pháp trong thời gian tới.

 
 
Đảng bộ, chính quyền, LLVT và nhân dân tỉnh Nghệ An tổ chức lễ an táng hài cốt liệt sĩ được tìm kiếm, quy tập tại Lào. Ảnh: CẢNH VINH 

Giai đoạn 2026-2030, Ban chỉ đạo quốc gia 515 xác định đẩy nhanh tiến độ, hiệu quả công tác tìm kiếm, quy tập HCLS và xác định danh tính HCLS còn thiếu thông tin; tiếp tục tìm kiếm, quy tập HCLS ở ngoài nước đến khi không còn thông tin về nơi chôn cất HCLS; tập trung chuyển trọng tâm tìm kiếm, quy tập HCLS ở địa bàn trong nước. Tích cực xác định danh tính HCLS còn thiếu thông tin bằng phương pháp giám định ADN; xác minh, kết luận, bổ sung, đính chính thông tin mộ liệt sĩ còn thiếu thông tin trong các nghĩa trang liệt sĩ bằng phương pháp thực chứng; hoàn thiện hệ thống thông tin cơ sở dữ liệu về liệt sĩ, mộ liệt sĩ.

 

 Đội K73, Bộ CHQS tỉnh Tây Ninh tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Campuchia. Ảnh: BIỆN CƯỜNG

Để giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong công tác quản lý, tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS, đồng chí Vũ Ngọc Thủy, Phó cục trưởng Cục Người có công (Bộ Nội vụ) đề xuất một số biện pháp: Tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện các quy định về công tác xác định danh tính HCLS còn thiếu thông tin. Phát động phong trào cung cấp thông tin trong nhân dân và các CCB, có chính sách hỗ trợ, khen thưởng kịp thời những cá nhân, tổ chức cung cấp thông tin chính xác giúp xác định danh tính liệt sĩ. Đẩy nhanh việc xây dựng, nâng cấp các cơ sở dữ liệu về liệt sĩ, mộ liệt sĩ, công trình ghi công liệt sĩ và dữ liệu ADN liệt sĩ, thân nhân liệt sĩ, kết nối trực tiếp với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để phục vụ đối soát thông tin nhanh, chính xác nhất.