Sinh ra và lớn lên trong một gia đình nghèo, có truyền thống cách mạng, Trần Thanh Lạc sớm ý thức được lòng yêu nước, căm thù giặc sâu sắc.

Trưởng thành từ chiến sĩ lên đại đội trưởng rồi huyện đội trưởng, ở cương vị nào Trần Thanh Lạc cũng nêu cao tinh thần trách nhiệm, thương yêu đồng chí, đồng đội, bám trụ chiến đấu kiên cường, chủ động tiến công địch trong mọi điều kiện. Đồng chí đã chiến đấu trên 60 trận, diệt hàng trăm tên địch, bắn rơi một máy bay F4, thu nhiều vũ khí, trang bị.

Đầu năm 1967, Trần Thanh Lạc chỉ huy 6 đồng chí trong đội biệt động kết hợp với trung đội bộ đội huyện tập kích 1 tiểu đoàn dù, diệt tại chỗ 75 tên, thu 6 súng.

Tháng 5-1968, Trần Thanh Lạc chỉ huy đội đặc công 15 người đánh tập kích 1 đại đội bảo an cách chi khu Tri Tôn 1km. Đồng chí chỉ huy cả 3 mũi luồn lách di chuyển dưới làn đạn địch, bám sát địch để đánh. Kết quả đánh thiệt hại nặng đại đội bảo an, số còn lại phải rút chạy, đơn vị thu vũ khí trở về căn cứ an toàn.

Anh hùng LLVT nhân dân Trần Thanh Lạc. Ảnh tư liệu

Trận chiến đấu 128 ngày đêm tại đồi Tức Dụp, đơn vị phải chịu đựng gian khổ, đói khát và hứng chịu nhiều bom đạn kể cả chất độc hóa học, nhưng đồng chí đã cùng anh em kiên trì bám trụ chiến đấu giằng co với địch từng vách núi, hang đá, mỏm đồi. Tháng 2-1969, Trần Thanh Lạc chỉ huy 2 đồng chí đánh ngăn chặn cả 1 tiểu đoàn quân chi viện của địch. Đồng chí đã lợi dụng địa hình luồn lách theo vách đá, từ dưới hang lên cùng đồng đội dùng thủ pháo, lựu đạn diệt 36 tên, thu 3 súng M79, 1 máy truyền tin.

Tháng 7- 1969, địch hành quân càn quét núi Tờ, có pháo binh, xe tăng và máy bay yểm trợ, Trần Thanh Lạc chỉ huy tiểu đội cùng đơn vị bạn phục kích đánh địch tiêu diệt được hai phần ba quân số của tiểu đoàn biệt kích. Tiểu đội đồng chí thu 6 súng. Riêng đồng chí bắn rơi 1 máy bay F4 bằng súng trung liên. Sau đó Trần Thanh Lạc chỉ huy tổ 3 người đột kích từ Lò Ảng lên đỉnh Thày Sòi dùng lựu đạn thủ pháo đánh xuống, tiêu diệt 1 đại đội địch đang co cụm, thu 6 súng rồi cùng đồng đội chốt chặn làm chủ trận địa.

Khi Tỉnh ủy có lệnh cho rút lực lượng ta ra khỏi Tức Dụp về căn cứ, Trần Thanh Lạc đã có sáng kiến gom súng đã hư hỏng chất lại rồi gài 4 quả mìn, cho anh em rút ra vị trí an toàn gần đó. Địch không thấy có quân ta chốt giữ liền đến gần, thấy súng chúng xô vào lục soát, mìn nổ chết hàng chục tên. Đến đêm, đồng chí cùng đồng đội dùng 40 quả đạn cối, pháo, mìn và thuốc nổ TNT cho vào 2 bao gắn nụ xòe dùng ván cây thả xuống hang diệt gọn 1 đại đội địch đóng trong đó.

Đêm 20-4-1973, Trần Thanh Lạc chỉ huy 1 tiểu đội tập kích đồn Cầu 13. Đơn vị giả trang lính ngụy hành quân theo trục lộ từ cầu 16 (thị trấn Trị Tôn) vào đến đồn Cầu 13 là nổ súng tiến công tiêu diệt địch. Triệt hạ được đồn Cầu 13, đồng chí cũng bị thương nặng và đã anh dũng hy sinh trong trận chiến đấu này.

Trần Thanh Lạc đã được tặng thưởng 3 danh hiệu dũng sĩ; 3 bằng khen; 9 giấy khen.

Ngày 20-12-1994, Trần Thanh Lạc được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân.