Viêm khuẩn đường ruột có thể gây viêm màng não

Về vấn đề này, bác sĩ Nguyễn Đức Hiếu, Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương cho biết, các bác sĩ của Bệnh viện vừa cấp cứu cho cụ ông 72 tuổi, bị sốc nhiễm khuẩn, hôn mê vì viêm màng não do E. coli.

Ảnh minh họa. Ảnh: Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương

Khi bệnh nhân nhập viện, các bác sĩ đã tiến hành chọc lại dịch não tủy để định danh tác nhân gây bệnh và làm kháng sinh đồ. Kết quả xác định vi khuẩn E. coli là nguyên nhân gây viêm màng não. Dựa trên kháng sinh đồ, người bệnh được điều trị bằng kháng sinh phù hợp. Điều khiến các bác sĩ đặc biệt lưu ý là E. coli vốn là vi khuẩn thường trú ở đường tiêu hóa nhưng lại xuất hiện trong dịch não tủy. Trên cơ địa bệnh nhân cao tuổi lại có nền xơ gan, việc vi khuẩn đường ruột xuất hiện ở vị trí bất thường như dịch não tủy là dấu hiệu cảnh báo đặc biệt. Chúng tôi buộc phải đặt câu hỏi: Điều gì đã “mở đường” cho vi khuẩn vượt qua hàng rào bảo vệ của cơ thể và gây nhiễm trùng nặng như vậy? Từ nghi vấn này, các bác sĩ tiếp tục mở rộng xét nghiệm. Kết quả cho thấy bệnh nhân dương tính với giun lươn. Bên cạnh điều trị viêm màng não do E. coli và hồi sức tích cực, người bệnh được điều trị đồng thời nhiễm giun lươn.

Giun lươn không trực tiếp gây ra viêm màng não mủ. Tuy nhiên, y văn đã ghi nhận ở những trường hợp tăng nhiễm hoặc nhiễm giun lươn lan tỏa, ấu trùng giun khi xuyên qua thành ruột vào máu có thể mang theo các vi khuẩn Gram âm đường ruột, điển hình là E. coli. Từ đó, vi khuẩn có thể gây nhiễm khuẩn huyết, thậm chí viêm màng não. Đáng nói, giun lươn là loại ký sinh trùng có khả năng tự tái nhiễm và duy trì chu kỳ sống trong cơ thể người nhiều năm mà hầu như không gây triệu chứng rõ rệt. Khi sức đề kháng suy giảm, đặc biệt ở người cao tuổi hoặc có bệnh nền như xơ gan, ký sinh trùng có thể tăng sinh mạnh, làm gia tăng nguy cơ xảy ra các biến chứng nhiễm khuẩn nặng.

Nhiễm giun lươn không phải lúc nào cũng chỉ biểu hiện bằng các triệu chứng đường tiêu hóa. Bệnh có thể tồn tại âm thầm trong thời gian dài và ở một số trường hợp, đặc biệt là người suy giảm miễn dịch hoặc có bệnh nền, có thể dẫn đến tăng nhiễm, kéo theo các biến chứng nhiễm khuẩn nguy hiểm do vi khuẩn đường ruột. Người dân không nên chủ quan với các bệnh ký sinh trùng. Khi xuất hiện các triệu chứng như sốt, đau đầu dữ dội, nôn, lơ mơ hoặc rối loạn ý thức, cần đến cơ sở y tế ngay để được thăm khám. Đặc biệt, đối với người cao tuổi, người có bệnh nền hoặc suy giảm miễn dịch, việc tầm soát và điều trị ký sinh trùng theo chỉ định của bác sĩ có ý nghĩa quan trọng trong phát hiện sớm và điều trị kịp thời, góp phần hạn chế các biến chứng nguy hiểm.