Cụm công trình của Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đủ điều kiện xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ

Theo báo cáo của chủ nhiệm đề tài cụm công trình nghiên cứu, thống kê của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho thấy, Việt Nam có khoảng 7,8 triệu người nhiễm viêm gan B (HBV) và gần 1 triệu người nhiễm viêm gan C (HCV); khoảng 40.000 người tử vong do xơ gan và ung thư gan mỗi năm.

Ghép gan hiện nay được coi là phương pháp điều trị triệt để duy nhất đối với bệnh gan mạn tính giai đoạn cuối. Trong đó, Bệnh viện Quân y 103 (Học viện Quân y) là đơn vị thực hiện ca ghép gan đầu tiên tại Việt Nam vào tháng 1-2004. Năm 2015, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 được Thủ tướng Chính phủ giao nhiệm vụ triển khai ghép đa tạng, trong khuôn khổ Đề án khoa học - công nghệ trọng điểm của Bộ Quốc phòng. Tháng 10-2017, Bệnh viện thực hiện ca ghép gan đầu tiên từ người hiến sống.

PGS, TS Đồng Văn Hệ, Giám đốc Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia, Phó giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Chủ tịch Hội đồng chủ trì phiên họp.

Đến nay, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đã làm chủ được tất cả các hình thức ghép gan đang áp dụng trên thế giới, như: Ghép gan cấp cứu; lấy mảnh ghép gan từ người hiến sống qua nội soi; kỹ thuật chia gan trong cơ thể người hiến chết não; cắt gan toàn bộ qua nội soi ở người nhận gan và ghép gan bất tương hợp nhóm máu...

Đến tháng 12-2025, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đã thực hiện 320 ca ghép gan với tỷ lệ sống thêm sau 5 năm ở nhóm bệnh nhân ung thư gan và suy gan, lần lượt đạt trên 89,7% và 78,2%, tương đương các trung tâm ghép gan lớn trên thế giới.

Với năng lực khoảng 60 ca ghép gan mỗi năm, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 hiện là trung tâm ghép gan có quy mô lớn nhất tại Việt Nam và tại Đông Nam Á, đồng thời nằm trong nhóm các trung tâm ghép gan hàng đầu thế giới.

Thiếu tướng, PGS, TS Nguyễn Văn Nam, Phó chính ủy Học viện Quân y, Phó chủ tịch Hội đồng phát biểu ý kiến.

Đánh giá về thành tựu của công trình trình, Hội đồng nhận định, cụm công trình đã đạt được những kết quả lâm sàng nổi bật và có giá trị thực tiễn cao. Cụm công trình góp phần quan trọng trong việc xây dựng và phát triển mạng lưới ghép gan quốc gia; tạo dựng nền tảng học thuật cho chuyên ngành ghép gan tại Việt Nam. Trong đó, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đã đào tạo và chuyển giao kỹ thuật ghép gan cho 7 bệnh viện lớn trong cả nước.

Các ý kiến thành viên Hội đồng cũng khẳng định, cụm công trình đặc biệt xuất sắc, có giá trị rất cao về khoa học và công nghệ. Trong đó, giá trị khoa học của công trình là cơ sở khoa học để ứng dụng lâm sàng rộng rãi; xây dựng, hoàn thiện và chuẩn hóa 7 quy trình kỹ thuật ghép gan. Giá trị công nghệ của công trình là đã làm chủ hoàn toàn và độc lập kỹ thuật ghép gan; phát triển đồng bộ các chuyên khoa; đột phá trong chẩn đoán hình ảnh và can thiệp mạch; phát triển và ứng dụng các kỹ thuật mới trong ghép gan.

Quang cảnh phiên họp của Hội đồng cấp Bộ Quốc phòng.

Hiệu quả về kinh tế-xã hội của cụm công trình là cứu sống các bệnh nhân, trong đó có nhiều trường hợp tử vong nếu không được ghép gan; tối ưu hóa vận hành và chi phí y tế; thúc đẩy tinh thần nhân ái và văn hóa hiến tạng; nâng cao vị thế y học.

Kết thúc phiên họp, Hội đồng cấp Bộ Quốc phòng đã bỏ phiếu thống nhất cụm công trình “Ứng dụng, phát triển và chuyển giao thành công kỹ thuật ghép gan góp phần nâng cao vị thế của chuyên ngành ghép tạng Việt Nam” do Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 chủ trì đặc biệt xuất sắc; có giá trị cao về khoa học, có tác dụng và ảnh hưởng lớn trong xã hội và đủ điều kiện được xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ.