Nén tâm nhang suốt gần nửa thế kỷ

Thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm, cấp ủy, chính quyền và lực lượng vũ trang (LLVT) tỉnh Đắk Lắk đã huy động toàn bộ hệ thống chính trị vào cuộc, tiếp nhận hàng trăm nguồn tin từ người dân khắp các buôn làng. Ngày 6-7, Ban CHQS xã Ea Phê tiếp nhận thông tin từ ông Võ Văn Chương (thôn Phước Trạch 1). Cụ thể, năm 1979, trong lúc cày rẫy, ông phát hiện một số mẩu xương. Ông cẩn trọng lấp lại, vun thành ụ đất nhỏ để thắp hương mỗi ngày rằm, mồng một. Sau này khi bán đất, người chủ mới không biết nên đã trồng cà phê đè lên vị trí cũ. Ông Chương lại lập một bàn thờ nhỏ cách đó 15m để tiếp tục khói hương.

Ngay sáng 7-7, Ban CHQS xã Ea Phê đã xuống khảo sát hiện trường và báo cáo Đội K51 (Phòng Chính trị, Bộ CHQS tỉnh Đắk Lắk). Thượng úy Nguyễn Thành Trung, Phó chỉ huy trưởng Ban CHQS xã Ea Phê nhận định: “Khu vực này chỉ cách Quốc lộ 26 khoảng 1,5km, nơi Quân đội ta từng tập kích quyết liệt, quân địch rút chạy trong Chiến dịch giải phóng Buôn Ma Thuột năm 1975. “Dù thông tin chưa chuẩn xác, chúng tôi vẫn phải kiểm tra với tinh thần trách nhiệm cao nhất, quyết tâm không bỏ sót bất kỳ một nguồn tin nào từ nhân dân”, Thượng úy Nguyễn Thành Trung chia sẻ.

Ban Chỉ huy Đội K51 trao số tiền 10 triệu đồng cảm ơn cụ Sô Hỗn.

Tại xã Cư Pơng, giữa tháng 6-2026, người dân trong lúc múc đất làm rẫy tại bờ suối Ea Klók đã phát hiện một nòng súng CKC rỉ sét cùng một số mảnh tăng võng mục nát. Đội K51 cùng cán bộ, chiến sĩ địa phương lập tức khoanh vùng tìm kiếm. Đứng bên bờ suối sạt lở, Thiếu tá Nguyễn Đình Quân, Trợ lý quân lực Ban CHQS xã Cư Pơng xúc động: “Anh em chiến sĩ đã lật từng vạt đất, khơi từng nắm đất nhỏ vì sợ làm tổn thương đến hài cốt hay di vật của liệt sĩ”. Dù địa hình bị xói mòn và xáo trộn do canh tác khiến việc tìm kiếm chưa có kết quả, Thiếu tá Nguyễn Đình Quân vẫn khẳng định những dấu tích này là vô cùng quý giá: “Còn một thông tin dù là nhỏ nhất, bộ đội vẫn sẽ lên đường, quyết tâm đưa bằng được các anh về nơi an nghỉ trang nghiêm”.

Manh mối 10 năm trước và tư liệu quý do gia đình cung cấp

Thấm nhuần đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, Ban CHQS xã Ea Knốp, tỉnh Đắk Lắk, đã chủ động rà soát, tiếp nhận một thông tin đặc biệt quan trọng từ gia đình ông Tô Điền Lâm (trú tại buôn Ea Knốp). Tại đây, những ký ức từ hơn một thập kỷ trước bất ngờ được khơi mở. Theo lời kể của ông Lâm, cách đây hơn 10 năm, thân nhân và đồng đội của liệt sĩ Kiều Đăng Khoa (quê ở tỉnh Hà Tây cũ) đã tìm đến khu vườn nhà ông. Đồng đội cũ xác định liệt sĩ chiến đấu, hy sinh năm 1972 trong một trận đánh ác liệt tại sân bay dã chiến cách đó khoảng 400m.

Thời điểm ấy, người cựu chiến binh đã mô tả rất chi tiết về địa hình khi an táng: Liệt sĩ được bọc trong tăng nylon, di vật kèm theo gồm giày, thắt lưng, bút máy và một bi đông nước. Dù đã tổ chức đào tìm tại một số vị trí nhưng do địa hình thay đổi, cuộc tìm kiếm khi đó chưa có kết quả. Trải qua thời gian dài, gia đình ông Lâm cũng vô tình làm mất số điện thoại liên lạc của đoàn thân nhân.

  Giấy báo tử của liệt sĩ Nguyễn Phúc.

Nhận định đây là nguồn tin có độ chính xác cao, Ban CHQS xã Ea Knốp đã phối hợp cùng Đội K51 (Bộ CHQS tỉnh Đắk Lắk) trực tiếp xuống thực địa để khảo sát, đối chiếu, khoanh vùng tọa độ, lập kế hoạch khai quật, tìm kiếm toàn bộ khu vực vườn nhà ông Lâm. Những giọt mồ hôi rơi trên trận địa tìm kiếm hôm nay thể hiện quyết tâm cao độ của người lính thời bình: Quyết không bỏ sót bất kỳ một manh mối nào để đưa liệt sĩ trở về đất mẹ.

Cùng với tinh thần khẩn trương ấy, tại phường Bình Kiến, Ban CHQS phường vừa tiếp nhận đơn đề nghị tìm kiếm hài cốt liệt sĩ từ thân nhân kèm theo nhiều tư liệu quý giá như giấy báo tử, Bằng “Tổ quốc ghi công” của hai liệt sĩ: Nguyễn Phúc và Hoàng Kim Tường. Đây là những chứng cứ pháp lý đặc biệt quan trọng giúp cơ quan chức năng bổ sung vào hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia. Các tư liệu này mở ra manh mối thực tế phục vụ trực tiếp cho công tác giải mã phiên hiệu đơn vị, xác minh sơ đồ mộ chí và lên phương án khảo sát thực địa trong thời gian tới.

Tìm được hai hài cốt liệt sĩ từ ký ức của người cựu giao liên

Đội K51 (Bộ CHQS tỉnh Đắk Lắk) vừa quy tập thành công 2 hài cốt liệt sĩ tại khu vực rừng núi hiểm trở. Hành trình thầm lặng này được thắp sáng từ trí nhớ của một nhân chứng đặc biệt: Cụ ông Sô Hỗn (96 tuổi), cựu giao liên dân tộc Chăm H’roi, ở thôn Phước Tân, xã Tây Sơn. Vào những năm kháng chiến chống Mỹ ác liệt (1968 - 1969), cụ Sô Hỗn là giao liên tại khu vực Bệnh xá Trúc Bạch (cũ) nằm bên dòng suối Cà Lúi (huyện Sơn Hòa, tỉnh Phú Yên cũ). Nơi đây, nhiều thương binh nặng đã anh dũng hy sinh và được an táng giữa rừng sâu dưới làn bom đạn. Suốt hơn nửa thế kỷ, nỗi đau đáu về những người đồng đội còn nằm lại luôn là niềm trăn trở khôn nguôi của người cựu giao liên.

 Từ ký ức của cụ Sô Hỗn, Đội K51 đã phối hợp tìm kiếm được 2 hài cốt liệt sĩ. 

Dù tuổi cao sức yếu, cụ Sô Hỗn vẫn nhiệt tình trực tiếp dẫn đường cho bộ đội vượt qua hơn 5km đường rừng hiểm trở, leo núi cao, lội suối sâu để xác định vị trí. Ngày 7-7-2026, niềm xúc động vỡ òa khi Đội K51 đã tìm thấy và quy tập được 2 hài cốt liệt sĩ (chưa rõ danh tính) bọc vẹn nguyên trong túi tử sĩ. Hiện tại, cơ quan chuyên môn đã lấy mẫu sinh phẩm để giám định ADN và chuẩn bị tổ chức Lễ truy điệu, an táng các liệt sĩ theo đúng nghi thức.

Để tri ân nghĩa cử cao đẹp, Ban Chỉ huy Đội K51 đã trao 10 triệu đồng tặng cụ Sô Hỗn. Câu chuyện của cụ tiếp thêm động lực cho Đội K51 tiếp tục băng rừng, đưa các liệt sĩ trở về trong vòng tay ấm áp của Tổ quốc.

Hầu hết hài cốt liệt sĩ ở Đắk Lắk được tìm thấy đều nằm sâu trong các khu rẫy hoặc vùng rừng sâu hẻo lánh. Theo thời gian, địa hình thay đổi và các nhân chứng ngày một già yếu, khiến công tác tìm kiếm hài cốt liệt sĩ gặp rất nhiều khó khăn.

Trong cuộc tìm kiếm ấy, “tai mắt” của nhân dân chính là điểm tựa vững chắc nhất. Chiến dịch 500 ngày đêm đã lan tỏa thành một phong trào sâu rộng, nơi mỗi người dân, buôn làng đều ý thức được trách nhiệm trước lịch sử. Sự khẩn trương, trách nhiệm của những người lính Bộ CHQS tỉnh Đắk Lắk chính là lời hứa đanh thép, đưa các liệt sĩ trở về trong vòng tay yêu thương của Tổ quốc.