Mệnh lệnh thiêng liêng từ lòng đất mẹ

Tây Bắc-mảnh đất phên giậu thiêng liêng của Tổ quốc, nơi mỗi ngọn núi, dòng sông, mỗi vách đá dựng đứng đều thấm đượm máu xương hàng vạn anh hùng liệt sĩ, những người con ưu tú đã ngã xuống qua các thời kỳ kháng chiến, bảo vệ Tổ quốc và làm nhiệm vụ quốc tế cao cả.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng nỗi đau của những người mẹ chờ con, những gia đình mòn mỏi tìm kiếm thông tin phần mộ người thân luôn là niềm trăn trở khôn nguôi đối với toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta.

Thiếu tướng Nguyễn Hồng Thái, Phó chính ủy, Trưởng ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ Quân khu 2 phát biểu tại Hội nghị rút kinh nghiệm về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại xã Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai. 

Thấu hiểu sâu sắc điều đó, cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang (LLVT) Quân khu 2 đã và đang dốc toàn lực triển khai "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ". Đây không chỉ là một nhiệm vụ chính trị trọng đại hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27-7-1947 / 27-7-2027), mà còn là mệnh lệnh từ trái tim, lời tri ân sâu nặng của mỗi cán bộ, chiến sĩ LLVT Tây Bắc hôm nay.

Tây Bắc là địa bàn chiến lược đặc biệt, từng diễn ra nhiều chiến công oanh liệt của quân và dân ta, đỉnh cao là chiến thắng "Lừng lẫy Điện Biên, chấn động địa cầu", cùng cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc đầy cam go, khốc liệt. Chính vì vậy, số lượng liệt sĩ nằm lại nơi đây, cũng như trên đất bạn Lào thuộc địa bàn Quân khu theo dõi, quản lý vô cùng lớn.

Các cơ quan, đơn vị trong Quân khu 2 tham quan Bộ CHQS tỉnh Lào Cai làm trước việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ xét nghiệm ADN tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai.

Trải qua thời gian, trước sự khắc nghiệt của thời tiết, địa hình núi cao hiểm trở bị biến dạng do sạt lở, lũ quét, cùng sự mai một của các nhân chứng lịch sử do tuổi cao sức yếu, công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ gặp rất nhiều khó khăn, từng ngày chạy đua với thời gian.

Nhận thức rõ tính cấp bách lịch sử đó, Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu 2 đã xác định Chiến dịch 500 ngày đêm là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt của công tác chính sách và hậu phương Quân đội giai đoạn hiện nay.

Ngay sau khi Chiến dịch được phát động, Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ Quân khu 2 đã chỉ đạo cơ quan Hậu cần - Kỹ thuật cùng các đơn vị phối hợp chặt chẽ, xây dựng kế hoạch tổng thể, khoa học, bài bản, kiên quyết dồn mọi nguồn lực cao nhất cả về con người, trang thiết bị kỹ thuật, cơ sở vật chất. Mục tiêu đặt ra của Quân khu là phấn đấu hoàn thành chỉ tiêu tìm kiếm, quy tập 820 hài cốt liệt sĩ trước tháng 7-2027; riêng trong năm 2026 quyết tâm tìm kiếm, quy tập 700 hài cốt liệt sĩ. Đây là lời hứa danh dự, hành động thực tế kết tinh lòng biết ơn sâu sắc đối với các thế hệ đi trước đã hiến dâng trọn tuổi thanh xuân cho độc lập, tự do của dân tộc.

Băng rừng, vượt suối, đưa các liệt sĩ trở về

Cán bộ, chiến sĩ Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ Bộ CHQS tỉnh Tuyên Quang vượt đèo tìm kiếm hài cốt liệt sĩ. 
Giao nhiệm vụ trước khi tiến hành tìm kiếm hài cốt liệt sĩ. 

Để hiện thực hóa mục tiêu ấy, những bước chân của cán bộ, chiến sĩ các Đội Quy tập, các tổ công tác thuộc Bộ CHQS các tỉnh trên địa bàn Quân khu như: Điện Biên, Sơn La, Lai Châu, Lào Cai, Tuyên Quang, Phú Thọ đã không quản ngại gian khổ, ngày đêm luồn rừng, bám đá, lặn lội từ đỉnh núi mù sương đến các thung sâu heo hút, bóng áo xanh người chiến sĩ âm thầm, lặng lẽ lật từng mỏm đá, bới từng tấc đất với sự cẩn trọng cao độ, mong sớm tìm được hài cốt các anh hùng liệt sĩ.

 
Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ Bộ CHQS tỉnh Lào Cai thực hiện cất bốc hài cốt liệt sĩ tại xã Bát Xát, tỉnh Lào Cai. 

Có những chuyến công tác kéo dài nhiều tuần nơi rừng sâu biên giới, điều kiện sinh hoạt thiếu thốn trăm bề, bộ đội phải đối mặt với hiểm nguy từ bom mìn còn sót lại sau chiến tranh, rắn độc, muỗi vắt, côn trùng, dịch bệnh rình dập và thời tiết vùng Tây Bắc nắng gắt, mưa dầm thất thường.

Vượt lên trên tất cả, tinh thần bền bỉ, ý chí kiên cường của người lính Cụ Hồ đã giúp các anh vượt qua những vách đá tai mèo dựng đứng, những hang sâu hun hút như hang Đá Sập, sườn Đồng, điểm cao 685 (thôn Giang Nam, xã Thanh Thủy, tỉnh Tuyên Quang) để tìm kiếm các anh hùng liệt sĩ. Chỉ cần có một nguồn thông tin dù hết sức mong manh từ các cựu chiến binh hay nhân dân, các chiến sĩ lập tức lên đường, rà soát tỉ mỉ từng tọa độ, hầm hào, công sự cũ bị vùi lấp. Đối với người lính làm nhiệm vụ quy tập, dẫu chỉ tìm thấy một mảnh xương nhỏ, một chiếc khuy áo, một chiếc ca múc nước hay một mảnh tăng võng cũ, tất cả đều được trân trọng, nâng niu, che chở như người thân ruột thịt.

Gắn kết ý Đảng, lòng dân cùng tri ân các anh hùng liệt sĩ

Một trong những bài học kinh nghiệm quý báu đồng thời là nhân tố quyết định thắng lợi của Chiến dịch 500 ngày đêm trên địa bàn Quân khu 2 chính là việc thực hiện nghiêm túc phương châm: “Bám dân, bám địa bàn, đồng hành cùng hệ thống chính trị địa phương”.

Nhận thức rõ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ không phải là nhiệm vụ riêng lẻ của lực lượng vũ trang, mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội, các đơn vị đã chủ động, tham mưu đề xuất và phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể địa phương ở tất cả các cấp.

Sự đồng hành này được thể hiện sinh động qua công tác tuyên truyền, vận động quần chúng nhân dân cung cấp thông tin về mộ liệt sĩ; đồng thời thực hiện tốt ba cùng: “Cùng ăn, cùng ở, cùng làm”, cùng nói tiếng dân tộc để gần gũi, lắng nghe và tiếp nhận những nguồn tin giá trị từ già làng, trưởng bản, những người đi rừng lâu năm. Từ sự thấu hiểu và tin yêu, cấp ủy, chính quyền địa phương đã huy động hàng nghìn ngày công của lực lượng dân quân tự vệ, đoàn viên thanh niên và nhân dân địa phương tích cực tham gia phát quang đường rừng, dẫn đường, hỗ trợ lực lượng chuyên trách tiếp cận các địa hình phức tạp.

Tích cực tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại khu vực hang Quây (hang Đá Sập), Thanh Thủy, Tuyên Quang. 

Hình ảnh các chiến sĩ Hậu cần - Kỹ thuật, những người lính quy tập hài cốt liệt sĩ luồn rừng bám đá, hòa mình cùng nhân dân Tây Bắc trong hành trình đưa các anh hùng liệt sĩ trở về mãi là biểu tượng cao đẹp của tình đoàn kết gắn bó máu thịt quân dân. Đó cũng là hành động thiết thực, là nén tâm nhang thành kính nhất của thế hệ hôm nay gửi tới những người đã ngã xuống cho cuộc sống yên vui trên mảnh đất Tây Bắc anh hùng.

Bên cạnh đó, sự phối hợp liên ngành giữa cơ quan quân sự với ngành Nội vụ, ngành Y tế tại các địa phương đã tạo ra bước đột phá mạnh mẽ trong công tác ứng dụng công nghệ sinh học và chuyển đổi số. Nhiệm vụ lấy mẫu hài cốt liệt sĩ và lấy mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ và đối sánh ADN được triển khai đồng bộ, khẩn trương, mang lại hiệu quả tích cực. Những buổi lễ viếng, truy điệu và an táng hài cốt liệt sĩ được cấp ủy, chính quyền địa phương và nhân dân tổ chức trang trọng, xúc động, bồi đắp lòng yêu nước và đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” cho thế hệ trẻ.

 
Đại tá Đặng Xuân Thành, Chủ nhiệm Hậu cần-Kỹ thuật Quân khu 2 và các đại biểu viếng các anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Vị Xuyên (Tuyên Quang).
 
Đoàn đại biểu Cục Hậu cần-Kỹ thuật Quân khu 2 viếng hài cốt liệt sĩ đang quàn tại Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, Bộ CHQS tỉnh Tuyên Quang. 

Chiến dịch 500 ngày đêm mới được triển khai chưa lâu, song những kết quả bước đầu đạt được trên địa bàn Quân khu 2 đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Từng bộ hài cốt được tìm thấy, từng danh tính được xác minh là một phần lịch sử hào hùng của dân tộc được tái hiện.

Chặng đường phía trước của Chiến dịch còn không ít gian nan khi số hài cốt liệt sĩ còn lại hầu hết nằm ở những vị trí vô cùng khó khăn, phức tạp, thông tin ngày càng khan hiếm. Nhưng với danh dự của người lính Tây Bắc, dưới sự lãnh đạo sát sao của Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu, sự chung sức, đồng lòng của cả hệ thống chính trị, cùng tình cảm, sự quan tâm của đồng bào các dân tộc trên địa bàn, chúng ta tin tưởng chắc chắn rằng, LLVT Quân khu 2 sẽ tiếp tục tạo nên bước đột phá mới, hoàn thành xuất sắc các chỉ tiêu, mục tiêu Chiến dịch đã đề ra.