Quản lý phim ngắn trên không gian mạng

Cuốn theo từng tập phim...

Chàng trai nghèo xuyên không về làm tỷ phú, cô gái bị đuổi khỏi nhà bất ngờ được gả vào nhà hào môn, người vợ giả nghèo của "tổng tài" bị đám người hầu coi thường... Những tình tiết có phần phi lý này đang xuất hiện dày đặc trên Facebook, TikTok, YouTube dưới dạng những đoạn phim dọc chỉ dài từ vài chục giây đến vài phút. Điểm hấp dẫn của dòng phim này nằm ở nhịp kể nhanh, những mâu thuẫn vừa xuất hiện đã được đẩy lên cao, các nhân vật liên tục gặp biến cố. Khi câu trả lời sắp được tiết lộ, tập phim kết thúc, để lại lời mời xem tập tiếp theo. Nhiều bộ phim có nội dung vô lý, người xem hoàn toàn có thể đoán được kết quả nhưng vẫn muốn biết kết quả ấy diễn ra như thế nào. Anh Nguyễn Trọng Hưng (phường Hà Đông, TP Hà Nội) cho biết: “Các bộ phim này có tạo hình nhân vật đẹp, thỏa mãn yếu tố thẩm mỹ. Các tình tiết thường được đẩy nhanh, mỗi tập chỉ từ 2 đến 3 phút, khiến người xem có xu hướng tranh thủ để xem nốt. Tôi từng bị cuốn vào những loạt phim như vậy vì nghĩ xem một tập cũng không mất nhiều thời gian. Tuy nhiên, cứ nhiều lần 2-3 phút như vậy, tôi đã xem suốt 1-2 tiếng đồng hồ mà không hay”.

Chính sự tò mò đã dẫn người xem từ mạng xã hội sang các ứng dụng có trả phí. Sau khoảng 10-15 tập xem miễn phí, đúng lúc câu chuyện bước vào cao trào, màn hình xuất hiện lời mời tải một ứng dụng khác để xem tiếp. Khi chuyển sang ứng dụng, người xem thường chỉ được miễn phí thêm vài tập trước khi phải xem quảng cáo, mua xu hoặc đăng ký thành viên. Chi phí cho một gói VIP được xem miễn phí các tập phim, có thể tải xuống và không quảng cáo dao động từ 59.000 đồng đến 149.000 đồng/tuần. Hoặc người dùng có thể mua xu để mở khóa mỗi tập phim với mức giá từ 29.000 đồng cho 10 xu, trong đó, mỗi tập cần sử dụng 20 xu để mở khóa. Các gói này thường được cố định tự gia hạn nếu người dùng không chủ động hủy. Cứ thế, vài phút giết thời gian có thể nhanh chóng biến thành khoản chi đáng kể với nhiều người. Thậm chí, chỉ cần dừng lại xem một đoạn, thuật toán có thể tiếp tục đề xuất các tập sau hoặc những bộ phim tương tự, gợi sự tò mò cho người dùng.

Phim ngắn AI ngày càng phổ biến, thu hút người xem trên các nền tảng số.

Tăng cường quản lý chất lượng phim ngắn

Cùng với sự phát triển của công nghệ số và dịch vụ nội dung trực tuyến, hoạt động phổ biến phim trên không gian mạng ngày càng đa dạng về phương thức và gia tăng về số lượng. Với khả năng tạo hình ảnh, chuyển động, giọng nói và âm nhạc mà không cần quay diễn viên thật, AI mở ra cơ hội cho những người làm phim có thể thử sức với các bối cảnh, nhân vật vốn đòi hỏi trường quay, dàn diễn viên và ngân sách kỹ xảo lớn để thực hiện. Với khán giả, nội dung ngắn phù hợp những khoảng thời gian rảnh và tạo thêm lựa chọn giải trí. Điều đáng lo là nhà sản xuất thường khai thác khía cạnh bạo lực, sự lừa dối hay hành vi làm nhục người khác... như những chiêu thức câu lượt xem. Việc liên tục đề xuất những mô típ nêu trên lặp lại có nguy cơ làm nghèo trải nghiệm thưởng thức của người xem, nhất là giới trẻ. Đáng lo ngại hơn, khi những phim ngắn có nội dung thấp kém được khuếch đại vì mục tiêu lợi nhuận, chúng có thể tác động tiêu cực đến nhận thức và hành vi của người xem, từ đó gây ra những hệ lụy đối với xã hội. Trong khi đó, sự tử tế, chiều sâu nội dung và trách nhiệm với khán giả dường như lại bị coi nhẹ.

Trước sự phát triển nhanh chóng của phim ngắn AI, ông Nguyễn Ngọc Tuấn, Giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ và Truyền hình 4.0 Việt Nam (Tek4TV) nhận định: “Tốc độ sản xuất phim AI có thể vượt xa khả năng kiểm tra thủ công, đòi hỏi các nền tảng có phương thức kiểm soát nội dung phù hợp. Việc sử dụng AI cần được thông báo rõ ràng ngay khi khán giả tiếp cận phim, nhất là những cảnh dễ gây nhầm lẫn với người thật, sự kiện thật. Tuy nhiên, thông báo này không thay thế trách nhiệm kiểm tra nội dung. Khi chủ động đề xuất phim và thu lợi từ quảng cáo, nền tảng phải chịu trách nhiệm tương xứng đối với nội dung được phổ biến. Với phim đã xác định vi phạm, cần ngừng đề xuất, dừng kiếm tiền và xử lý việc đăng lại, tránh để doanh thu tiếp tục tạo động cơ tái phạm. Đối với dịch vụ thu phí từng tập, giá và điều kiện thanh toán phải được công khai trước khi người xem quyết định mua”.

Ngày 25-9, Cục Điện ảnh (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) ban hành Công văn số 1919/ĐA-VP yêu cầu các tổ chức, cá nhân liên quan rà soát việc phổ biến phim, phim ngắn và các ứng dụng phổ biến phim trên không gian mạng. Đây là điều cần thiết để doanh nghiệp làm nội dung nghiêm túc có thể đầu tư lâu dài. “Ở góc độ một doanh nghiệp công nghệ truyền hình, tôi cho rằng trách nhiệm biên tập phải được xác định ngay từ khi thiết kế quy trình sản xuất. Mỗi phim cần có người duyệt nội dung và đơn vị chịu trách nhiệm phát hành. Phim có thể được tạo hoàn toàn bằng AI, nhưng trách nhiệm về tác phẩm phải thuộc về con người”, ông Nguyễn Ngọc Tuấn nhấn mạnh.