Thực tế cho thấy, không ít bạn trẻ dành nhiều giờ mỗi ngày trên internet. Họ cập nhật rất nhanh một trào lưu mới, biết một câu nói đang “hot”, một trò chơi mới ra mắt, một video đang được chia sẻ nhiều; có thể trò chuyện hàng giờ trên mạng xã hội, nhưng khi gặp một tình huống bất thường liên quan đến pháp luật, tài chính, an toàn cá nhân hay các thủ đoạn lừa đảo, không phải ai cũng đủ kiến thức và bình tĩnh để xử lý.

Đó chính là điều đáng suy nghĩ. Internet không chỉ là nơi để giải trí, giao lưu hay thể hiện bản thân. Đó còn là một “không gian sống” với rất nhiều thông tin, trong đó có cả những cạm bẫy ngày càng tinh vi. Những kẻ lừa đảo không nhất thiết phải tìm đến một người thiếu hiểu biết. Chúng có thể nhắm tới bất kỳ ai, kể cả những người trẻ có học thức, sử dụng công nghệ thành thạo.

Điểm yếu mà kẻ xấu khai thác là ở tâm lý con người: Sự sợ hãi, hoang mang, tò mò, ham lợi, muốn giải quyết nhanh một vấn đề hoặc không muốn người khác biết chuyện... Trong các vụ “bắt cóc trực tuyến”, thủ đoạn thường đánh vào nỗi lo về người thân, danh dự, trách nhiệm pháp lý để nạn nhân mất bình tĩnh, làm theo hướng dẫn của đối tượng. Vì thế, điều người trẻ cần không chỉ là một chiếc điện thoại thông minh mà còn phải có “kỹ năng thông minh” để sử dụng nó.

Ảnh minh họa: nhandan.vn 

Vì vậy, mỗi bạn trẻ cần chủ động dành thời gian cập nhật những cảnh báo về thủ đoạn lừa đảo, kỹ năng an toàn trên không gian mạng, kiến thức pháp luật và những kỹ năng xử lý tình huống cơ bản: Không cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP, tài khoản ngân hàng cho người lạ; không chuyển tiền khi chưa xác minh; không làm theo yêu cầu bất thường của người lạ; khi có chuyện đáng ngờ, phải tìm cách kiểm chứng thông tin và liên hệ ngay với người thân, cơ quan chức năng.

Quan trọng hơn, hãy tập cho mình thói quen “dừng lại” trước những yêu cầu khiến mình sợ hãi hoặc quá gấp gáp. Kẻ lừa đảo thường muốn nạn nhân hành động ngay, không có thời gian suy nghĩ. Chỉ một phút bình tĩnh kiểm chứng đôi khi có thể ngăn chặn một hậu quả rất lớn. Sự bình tĩnh, thận trọng là cách thể hiện của quá trình trưởng thành.

Khi bước ra khỏi vòng tay cha mẹ, người trẻ không chỉ cần biết tự kiếm tiền, tự nấu một bữa ăn, tự chăm sóc bản thân mà còn phải biết tự bảo vệ mình trước những rủi ro của đời sống hiện đại. Đừng để thời gian trên mạng chỉ được lấp đầy bằng game, những cuộc tán gẫu hay những nội dung giải trí vô tận. Mỗi ngày, dành một chút thời gian đọc tin tức chính thống, tìm hiểu pháp luật, cập nhật những cảnh báo mới, học thêm một kỹ năng ứng phó với tình huống bất ngờ cũng là một cách đầu tư cần thiết.