Cảnh báo trước những chiêu trò lừa đảo việc làm thêm

Cái bẫy mang tên “việc nhẹ lương cao”

Bạn Trần Thị Mỹ Duyên (sinh năm 2007, sinh viên Trường Đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh) vẫn còn nhớ như in lần suýt trở thành nạn nhân của một vụ lừa đảo việc làm. Khi đang tìm kiếm công việc làm thêm, Duyên lướt qua một nhóm tuyển dụng trên Facebook và bắt gặp một bài đăng tuyển dụng tự xưng là của Circle K. Bạn đã chủ động liên hệ qua Zalo và nhanh chóng nhận được phản hồi với đầy đủ thông tin về ca làm, mức lương và lịch làm việc.

Mọi thứ ban đầu đều có vẻ rõ ràng, thậm chí cô còn được hẹn lịch phỏng vấn. Tuy nhiên, trước khi đến, Duyên quyết định kiểm tra lại thông tin thì phát hiện nơi được hẹn không hề là cửa hàng hay văn phòng chính thức của Circle K. Ngay khi phát hiện, mình dừng ngay việc liên hệ với cá nhân đó và chủ động kiểm tra lại thông tin qua kênh chính thức của doanh nghiệp.

Bạn Trần Thị Mỹ Duyên chia sẻ: “Em đã rất tin tưởng vì mọi thông tin họ đưa ra đều rất giống thật, từ ca làm, mức lương đến cách họ trả lời tin nhắn rất nhanh chóng. Em thấy may mắn vì đã tỉnh táo kiểm tra, xác minh thông tin trước khi đi phỏng vấn. Nếu không cảnh giác thêm một chút, có lẽ em đã rơi vào bẫy lừa đảo rồi”.

Bạn Trần Thị Mỹ Duyên (sinh năm 2007, sinh viên Trường Đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh) suýt bị rơi vào bẫy lừa đảo việc làm thêm.

Tình trạng này cũng khiến nhiều doanh nghiệp phải lên tiếng cảnh báo. Ông Huỳnh Mẫn Đạt, Quản lý nhân sự tuyển dụng tại Circle K Việt Nam, chia sẻ: “Tôi khuyến cáo các ứng viên nên chủ động kiểm tra thông tin tuyển dụng qua các kênh chính thống. Số điện thoại tuyển dụng đều được công khai tại các cửa hàng thuộc hệ thống. Các ứng viên có thể ra cửa hàng gần nhất để liên hệ trực tiếp, tránh rơi vào bẫy lừa đảo”.

Trên các hội, nhóm tuyển dụng việc làm trên các trang mạng xã hội, không khó bắt gặp những bài viết tuyển dụng với những lời đường mật như không đòi hỏi kinh nghiệm, ưu tiên sinh viên, lịch làm việc linh hoạt theo ca để phù hợp với giờ học. Nghe qua tưởng như là cơ hội việc làm lý tưởng dành riêng cho sinh viên, nhưng chính những miếng “mật ngọt chết ruồi” dẫn sinh viên bước vào bẫy lừa đảo.

Thông thường, sau khi điền thông tin vào các biểu mẫu ứng tuyển, sinh viên sẽ nhanh chóng nhận được lời mời tham gia phỏng vấn tại một địa điểm cụ thể. Đáng chú ý, quá trình này thường diễn ra rất thuận lợi khi ứng viên gần như không bị đánh trượt, bất kể kết quả trao đổi ra sao. Tuy nhiên, sau khi được thông báo đã qua vòng phỏng vấn, sinh viên lại tiếp tục được yêu cầu đóng một khoản phí như tiền đồng phục, thẻ nhân viên hoặc chi phí hoàn tất hồ sơ. Khi các khoản tiền này đã được chuyển đi, mọi liên lạc với bên tuyển dụng dần bị gián đoạn hoặc cắt đứt hoàn toàn, để lại người lao động trẻ trong tình trạng mất tiền và không có việc làm như cam kết ban đầu.

Tin tuyển dụng "việc nhẹ lương cao", "không cần kinh nghiệm" nhưng thông tin việc làm mơ hồ xuất hiện dày đặc trên các hội, nhóm mạng xã hội.

Bạn Đinh Văn Hoàng (sinh năm 2007, sinh viên Trường Đại học Giao thông Vận tải TP Hồ Chí Minh) là một trong những trường hợp như vậy. Trong thời gian đầu nhập học, bạn tìm thấy thông tin tuyển nhân viên phục vụ của một quán cà phê trên mạng xã hội. Sau buổi phỏng vấn ngắn, nam sinh được thông báo trúng tuyển và phải đóng 500.000 đồng tiền đồng phục cùng thẻ nhân viên, với cam kết sẽ được hoàn trả khi nghỉ việc.

Tin tưởng đây là quy định của quán, bạn đã chuyển tiền ngay trong ngày và được hẹn một tuần sau sẽ bắt đầu đi làm. Tuy nhiên, đến sát ngày nhận việc, phía tuyển dụng liên tục lấy lý do quán đang sắp xếp lịch, thiếu quản lý hướng dẫn hoặc cần bổ sung nhân sự cùng đợt nên yêu cầu Hoàng chờ thêm. Rồi bỗng một ngày, bạn Đinh Văn Hoàng phát hiện tài khoản đăng tuyển đã biến mất, số điện thoại của người phụ trách cũng không thể liên lạc. Lúc này, nam sinh mới nhận ra mình đã bị lừa. Công việc chưa từng tồn tại, còn khoản tiền đóng ban đầu cũng không thể lấy lại.

Tình trạng tương tự cũng xảy ra với các tin tuyển gia sư. Các đối tượng lừa đảo thường đưa ra thông tin lớp cần gia sư rất cụ thể, mức lương hấp dẫn để tạo lòng tin. Sau đó, họ yêu cầu sinh viên đóng phí giữ lớp trước khi dạy. Tuy nhiên, khi đến địa chỉ được hẹn, nhiều người mới phát hiện không hề có lớp học nào, tiền mất nhưng công việc cũng không tồn tại.

Hình thức cộng tác viên bán hàng online cũng là một “cái bẫy” phổ biến. Các bài tuyển dụng thường quảng cáo không cần kinh nghiệm, chỉ cần điện thoại, máy tính và tài khoản ngân hàng là có thể kiếm tiền dễ dàng tại nhà. Những lời hứa “việc nhẹ, lương cao” này đánh trúng tâm lý của nhiều người tìm việc online.

Thực tế, người tham gia sẽ được hướng dẫn chốt đơn và nhận hoa hồng trên mỗi sản phẩm. Tuy nhiên, họ thường phải tự ứng tiền trước để đặt hàng. Ban đầu, các đơn nhỏ giúp họ nhận lại hoa hồng đầy đủ nhằm tạo niềm tin. Khi số tiền đơn hàng tăng lên, người tham gia phải ứng số tiền lớn hơn, nhưng sau đó hàng hóa không được giao hoặc không có người nhận, khiến toàn bộ số tiền đã bỏ ra bị chiếm đoạt.

Cần tỉnh táo khi ứng tuyển việc làm

Theo thạc sĩ tâm lý, chuyên gia kỹ năng sống Vũ Diệu My phân tích, sinh viên, đặc biệt là tân sinh viên, thường có nhu cầu tìm việc làm thêm để trang trải chi phí học tập và sinh hoạt. Chính điều này khiến các bạn dễ trở thành mục tiêu của những chiêu trò lừa đảo, đặc biệt là các lời mời gọi “việc nhẹ lương cao”.

Dù các trường học đã thường xuyên tuyên truyền, cảnh báo về những thủ đoạn này, nhưng do thiếu kinh nghiệm thực tế và chưa có nhiều va vấp trong quá trình tìm việc, tân sinh viên vẫn là nhóm dễ bị tác động và rơi vào bẫy lừa đảo. Không ít trường hợp vì tin vào những lời quảng cáo hấp dẫn mà vội vàng đưa ra quyết định, dẫn đến việc mất tiền, bị rò rỉ thông tin cá nhân hoặc rơi vào tình huống bị lừa đảo tinh vi.

Vì vậy, bên cạnh các cảnh báo từ nhà trường và cơ quan chức năng, sinh viên cần chủ động trang bị cho mình kiến thức, kỹ năng nhận diện rủi ro và thói quen kiểm chứng thông tin trước khi ứng tuyển bất kỳ công việc nào.

Phòng An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm công nghệ cao (Công an TP Hồ Chí Minh) cảnh báo sinh viên cần cảnh giác với một số dấu hiệu thường gặp của các chiêu trò lừa đảo tuyển dụng như yêu cầu đóng phí trước khi làm việc, thông tin công việc mập mờ, không rõ đơn vị tuyển dụng, hoặc bị yêu cầu cung cấp các dữ liệu cá nhân. Đây đều là những yếu tố tiềm ẩn rủi ro cao, có thể dẫn đến việc bị chiếm đoạt tài sản hoặc lợi dụng thông tin cá nhân. Bên cạnh đó, những lời mời gọi có mức thu nhập quá cao so với tính chất công việc cũng là dấu hiệu bất thường mà người tìm việc cần cân nhắc kỹ. Đồng thời, sinh viên nên tham khảo ý kiến từ người có kinh nghiệm trước khi quyết định đi làm. Những công việc mang lại lợi ích quá dễ dàng thường tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Trong bối cảnh các chiêu trò lừa đảo việc làm sinh viên ngày càng tinh vi và biến tướng, sự chủ động và tỉnh táo của mỗi sinh viên chính là “lá chắn” quan trọng nhất. Chỉ khi trang bị đầy đủ kiến thức và giữ vững sự cảnh giác, người trẻ mới có thể tránh được những cái bẫy việc làm ngày càng phức tạp, bảo vệ an toàn cho bản thân trong quá trình tìm kiếm cơ hội việc làm thêm.