Tiếng nạng gỗ trên vùng đất chưa nguôi tiếng nổ

Trong số 30 người ở xã Sơn Tịnh và xã Đông Sơn của tỉnh Quảng Ngãi nhận hỗ trợ của Hội Hỗ trợ khắc phục hậu quả bom mìn Việt Nam hồi tháng 7 vừa qua, tôi để ý tới một phụ nữ chống nạng, chiếc ống quần bên chân trái buộc lại cho khỏi vướng, nặng nhọc bước đi.

Nhận số tiền hỗ trợ 6 triệu đồng, bà rưng rưng xúc động, mãi mới cất được lời chia sẻ. Bà là Phan Thị Nguyệt, năm nay 68 tuổi, hiện đang ở đội 19, thôn Diên Niên, xã Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi. Trong chiến tranh, mảnh đất Sơn Tịnh phải hứng chịu hàng tấn bom đạn của địch. Khu vực Núi Tròn là nơi giao tranh ác liệt giữa quân ta và địch và cũng là nơi có nhiều bom mìn, vật liệu chưa nổ. Thật không may, đầu năm 1968, trong một lần đi chăn bò, cô bé Nguyệt vô tình giẫm phải mìn. Tiếng nổ chát chúa không chỉ cướp đi cả chân trái mà cả tuổi thơ đầy ước mơ của Nguyệt.

Trung tướng, Anh hùng LLVT nhân dân Nguyễn Đức Soát, nguyên Phó tổng Tham mưu trưởng, Chủ tịch Hội Hỗ trợ khắc phục hậu quả bom mìn Việt Nam và ông Huỳnh Văn Tịnh, Phó bí thư Thường trực Đảng ủy xã Sơn Tịnh trao hỗ trợ sinh kế cho nạn nhân bom mìn. Bà Phan Thị Nguyệt đứng ở ngoài cùng bên phải. Ảnh: NGỌC MINH

Mặc cảm, tự ti là người tàn tật đã đeo đẳng Nguyệt suốt những năm tháng tuổi thơ. Cô không dám ra khỏi nhà vì sợ chúng bạn trêu chọc, mỗi lần nhìn vào ống quần trái buộc gọn dưới chân là lại bật khóc. “Năm 17, 18 tuổi, khi thấy bạn bè người đi tham gia kháng chiến, người ở nhà làm ăn buôn bán, trong khi mình quanh quẩn trong nhà, có những lúc tôi muốn chết. Nhờ có mẹ an ủi động viên, nỗi đau tật nguyền của tôi cũng dần nguôi ngoai. Mẹ nhờ người dạy tôi học may, để từ đó có thể kiếm sống nuôi bản thân”, bà Nguyệt bồi hồi nhớ lại.

Thế nhưng, mẹ chẳng ở mãi với Nguyệt và rồi một ngày “điểm tựa” tinh thần ấy cũng đi xa…

Chiếc nạng là người bạn đồng hành với vợ chồng ông bà Tới - Nguyệt. Ảnh: NGỌC MINH

Mãi đến năm 48 tuổi, bà Nguyệt mới lập gia đình với ông Nguyễn Văn Tới, một người cùng chung cảnh ngộ với bà. Ông Tới bị thương chân phải vì giẫm phải mìn vào năm 1976, đi đâu cũng phải dựa vào chiếc nạng gỗ. Trong 20 năm qua, hai con người cùng mang thương tật, nương tựa vào nhau bằng khoản trợ cấp ít ỏi cùng chút thu nhập từ chăn nuôi.

Thế nên, bà Nguyệt mừng lắm khi được nhận hỗ trợ từ Hội Hỗ trợ khắc phục hậu quả bom mìn Việt Nam. Với nhiều người, 6 triệu đồng chỉ là số tiền nhỏ, nhưng với vợ chồng bà là một khoản đầu tư lớn, đủ để thực hiện kế hoạch chăn nuôi gà, lợn mà vợ chồng bà ấp ủ từ lâu… Bà Nguyệt tính, nếu nuôi lợn, gà thành công, số tiền lãi sẽ để dành sửa cái bếp hoặc để dành lúc “trái gió trở trời”.

Giữa trưa hè, tiếng nạng gỗ gõ "cộc cộc" nhọc nhằn trên nền gạch ở vùng đất chưa nguôi tiếng nổ, nhưng dường như không che giấu được niềm vui của cặp vợ chồng già. Với số vốn được tặng này, ông bà Tới - Nguyệt sẽ tiếp tục kiên cường bước tiếp trên chặng đường đời của mình.

"Bệ đỡ" để thoát nghèo

Cũng như bà Nguyệt, ông Nguyễn Huynh, 73 tuổi, ở thôn Thọ Đông, xã Thọ Phong, tỉnh Quảng Ngãi xúc động nghẹn ngào không nói lên lời khi là một trong 5 người được nhận hỗ trợ 30 triệu đồng để sửa nhà do Hội Hỗ trợ khắc phục hậu quả bom mìn Việt Nam phối hợp với nhà tài trợ trao tặng. “Số tiền này chưa đủ để lợp tôn nhưng là động lực quan trọng để gia đình dồn góp tiền của, vay mượn của người thân sửa lại căn nhà”, ông Huynh cho biết.

 Ông Nguyễn Huynh (thứ hai từ bên trái) nhận hỗ trợ 30 triệu đồng để sửa chữa nhà cửa. Ảnh: NGỌC MINH

Trong chia sẻ, ông Huynh cũng bày tỏ rằng, giá ông được tiếp cận sớm các thông tin về phòng tránh tai nạn bom, mìn thì ông đã không mất đi đôi mắt. Ông kể: “Năm 1986, cuộc sống gia đình tôi rất cực. Hai vợ chồng làm cật lực mà không nuôi nổi bản thân và 4 đứa con nhỏ. Vì thế, tôi theo một số người lên núi đào phế liệu. Không may, trong khi tìm kiếm vật liệu thì mìn nổ. Tỉnh dậy, tôi thấy mình không còn nhìn thấy gì nữa”.

Kể từ đó, cuộc sống của ông Huynh bao bọc bởi một màu đen. Mọi việc trong nhà đều do vợ và các con chung tay gánh vác. Bây giờ mỗi lần đi đâu, cậu con trai út lại là người dẫn đường, để ông đặt tay bám vai vào, lần từng bước đi. 

Là một trong những nạn nhân bom mìn ở thôn Châu Thuận Biển, xã Đông Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, anh Lê Tùng, sinh năm 1983, kể: “Năm lên 9, 10 tuổi, trong một lần theo cha đi làm rẫy, tôi gặp tai nạn. Những mảnh vật liệu nổ cắm vào hai chân, suýt mất một bàn chân, máu chảy đầm đìa. Tôi được đưa đi cấp cứu kịp thời nên giữ được tính mạng. Hiện trong đầu tôi vẫn còn mảnh vật liệu nổ chưa lấy ra được, cứ vào mùa lạnh là nổi cục to trên đầu”.

Anh Lê Tùng cho biết, anh mày mò học thêm sửa chữa tivi trên mạng internet để có thể sửa chữa tivi, đồ điện tử thế hệ mới cho bà con trong thôn. Ảnh: NGỌC MINH 

Dù có mức độ thương tật nặng, nhưng anh Tùng vẫn cảm nhận mình may mắn hơn nhiều nạn nhân bom mìn khác vì biết lái xe ô tô và làm thêm nghề sửa chữa điện tử. Tuy nhiên, nghề lái xe thường đi xa nhà, nên có thời gian anh chuyển sang đi biển. Nhưng đi biển, đôi chân bị thương đứng không vững, thường xuyên sưng tấy, nên cuối cùng anh quyết định ở nhà mở cửa hàng sửa chữa điện tử.

“Bây giờ đồ điện tử đều là hiện đại, nhiều con chíp nhỏ, màn hình tivi thông minh. Do đó, tôi phải trang bị kiến thức cho mình bằng cách mày mò học sửa chữa trên mạng internet, mua thêm linh kiện, thiết bị sửa chữa tivi, đồ điện tử cho bà con trong thôn. May mắn lần này tôi được nhận hỗ trợ từ Hội Hỗ trợ khắc phục hậu quả bom mìn Việt Nam. Số tiền này sẽ giúp tôi thực hiện kế hoạch mở rộng cửa hàng của mình”, anh Tùng cho hay.

Theo Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Ân, nguyên Phó tham mưu trưởng Quân khu 5, Chủ tịch Hội Hỗ trợ khắc phục hậu quả bom mìn tỉnh Quảng Ngãi, dù đất nước đã hòa bình được hơn nửa thế kỷ, nhưng nguy cơ tai nạn bom mìn vẫn hằng ngày đe dọa cuộc sống người dân Quảng Ngãi. Thống kê cho biết, kể từ năm 1975 đến năm 2023, trên địa bàn tỉnh xảy ra nhiều vụ tai nạn bom mìn, làm gần 5.000 người thương vong, trong đó hơn 1.400 người đã mất. Cuộc sống của những người bị thương sau tai nạn bom mìn gặp nhiều khó khăn.

Đó là lý do mà từ nhiều năm nay, được sự ủng hộ của Hội Hỗ trợ khắc phục hậu quả bom mìn Việt Nam, Hội Hỗ trợ khắc phục hậu quả bom mìn tỉnh Quảng Ngãi đã tổ chức nhiều đợt trao tặng hỗ trợ sinh kế cho nạn nhân bom mìn, giúp họ mua bò sinh sản, lợn, dê hay đầu tư tăng đàn vịt, gà. Công việc Hội đang làm chính là “bệ đỡ” giúp các nạn nhân bom mìn cải thiện đời sống, từng bước thoát nghèo và ổn định cuộc sống.