Đối với Báo Quân đội nhân dân (QĐND), viết ngắn là một chủ trương, quan điểm, cách làm sớm hình thành ngay từ số báo đầu tiên. Trên Báo QĐND xuất bản ngày 20-10-1950 tại Chiến khu Việt Bắc, Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn những người làm báo Báo QĐND: “Nói những điều thật thiết thực, đúng đường lối chính trị, ít tếu, viết ngắn, giản dị, vẽ dễ hiểu, trình bày rõ ràng, ít tiếp sang trang khác”. 

Thực hiện lời huấn thị của Bác Hồ, bài xã luận đăng trên Báo QĐND số đầu tiên duy nhất có một từ “CÓ”. Dung lượng bài xã luận này chỉ khoảng 300 chữ, nhưng bao quát được mục đích, phương châm, phương pháp, tác phong làm báo của nhà báo chiến sĩ, đó là: Luôn có tinh thần dấn thân; có trách nhiệm trong việc tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, Chính phủ, Hồ Chủ tịch và Bộ Tổng tư lệnh đến bộ đội và nhân dân; có ý thức tuân thủ kỷ luật làm báo; có thái độ làm việc đến nơi đến chốn; có sự kết nối, gắn kết chặt chẽ với cộng tác viên để góp phần làm phong phú nội dung tờ báo và có quyết tâm cao để hoàn thành tốt nhiệm vụ tuyên truyền.

Phóng viên Phạm Văn Hiếu (Báo Quân đội nhân dân) tác nghiệp trong quá trình lực lượng cứu hộ, cứu nạn Quân đội nhân dân Việt Nam tham gia khắc phục hậu quả động đất tại Thổ Nhĩ Kỳ, tháng 2-2023. Ảnh: THI TÙNG 

Viết ngắn không dễ, nhất là thể loại chuyên luận chính trị đòi hỏi thường phải có luận cứ chắc chắn, luận điểm rõ ràng, luận chứng thuyết phục. Điều quan trọng nhất là người viết phải nắm chắc vấn đề, có tư duy khoa học và tri thức lý luận chính trị, tri thức văn hóa, có kỹ năng nghiệp vụ báo chí tốt, có năng lực ngôn ngữ để triển khai vấn đề theo hướng nói đủ, nói đúng, nói trúng vấn đề, nói ít hiểu nhiều và đạt được mục tiêu thông điệp truyền thông.

Minh chứng cho điều đó là loạt bài chuyên luận 5 kỳ “Tinh gọn bộ máy” của nhóm phóng viên Báo QĐND (tác phẩm đã đoạt giải A Giải báo chí Quốc gia năm 2024) được viết với dung lượng rất ngắn gọn. Với mỗi bài chưa đầy 400 chữ, tổng số chỉ khoảng 2.000 chữ cho loạt bài 5 kỳ được đánh giá là khá độc đáo, dễ đọc, dễ hiểu.

Ý tưởng viết ngắn của loạt bài trên trước hết là sự gợi mở, định hướng của lãnh đạo Ban biên tập Báo QĐND. Với phương châm “Thà ít mà tốt” (Lê-nin), việc chủ động viết ngắn gọn, súc tích, có trọng tâm, trọng điểm, bảo đảm “tinh về chữ nghĩa, gọn về lập luận, mạnh về ý nghĩa, hiệu quả truyền thông” mà vẫn bao quát đầy đủ vấn đề đặt ra. Các tít trong loạt bài “Tinh gọn bộ máy” đều ngắn gọn, rõ ràng, mạnh mẽ, thể hiện hồn cốt, tư tưởng, thông điệp bài báo cần chuyển tải đến bạn đọc.

Sau loạt 5 bài “Tinh gọn bộ máy” đăng trong mục “Cùng bàn luận” trên Báo QĐND, từ cuối tháng 11-2024 đến nay, các bài trong chuyên mục này và hai chuyên mục “Lăng kính văn hóa”, “Diễn đàn chủ nhật” trên Báo QĐND có độ dài không quá 400 chữ. Việc viết ngắn là chủ trương nhất quán của Ban biên tập Báo QĐND, đồng thời cũng là hiệu ứng lan tỏa từ loạt bài này. 

Viết ngắn mà không cụt, ngắn mà vẫn cô đọng, súc tích, ngắn mà hay, dễ đi vào lòng người là thử thách không nhỏ đối với người cầm bút, nhưng vượt qua thử thách này rất thú vị. Yêu cầu viết ngắn cũng là một cách rèn nghề, một cách “tinh luyện” ngòi bút của nhà báo chiến sĩ ngày càng sâu sắc, tinh tế, thuyết phục.