Là con trai của một nghệ nhân đánh cồng chiêng nên ngay từ thuở còn nằm trong bụng mẹ, Hmyui đã được thưởng thức giai điệu trầm bổng của những bài chiêng cổ. “Tiếng chiêng, tiếng cồng thay lời người nói lên được tất cả đấy” – Già Hmyui (ở làng Nhiêng-xã Nghĩa Hưng-huyện Chư Pah-Gia Lai) tâm sự với tôi như thế sau buổi tập luyện đánh chiêng cho lũ thanh niên trong làng.

Hmyui đã trải hơn 70 mùa rẫy. Đam mê với tiếng cồng, tiếng chiêng bao nhiêu, già càng nung nấu một quyết tâm: Phải luyện cho lũ trẻ biết cách thổi hồn vào chiêng, vào cồng.

Già Hmyui phấn khởi bảo rằng, trước kia, cồng chiêng chỉ có lớp người cao tuổi trong làng biết sử dụng, còn lũ thanh niên thì chỉ say mê đàn hát những bài nhạc tân thời, ít mặn mà với tiếng cồng, tiếng chiêng và cả những điệu xoang mỗi khi làng có lễ hội. Nhưng mấy năm gần đây, chúng nó đã biết cách cầm cái dùi và dùng cái nắm tay để tấu lên những bài chiêng cổ, truyền thống của dân tộc mình.

Đã bao năm nay già miệt mài với công việc luyện chiêng cho lũ trẻ. Được thừa hưởng bộ cồng chiêng gồm mười bốn chiếc do cha để lại, già chẳng nhớ nó bao nhiêu tuổi rồi, chỉ biết rằng nó có từ trước khi mình được sinh ra theo lời kể của cha mẹ. Những chiếc chiêng, cồng đã đượm màu thời gian nên tiếng của nó vì thế mà càng sắc nét hơn, tròn ấm hơn, vang xa hơn và có chiều sâu hơn. Tiếp thu nghệ thuật đánh chiêng lão luyện của già, dàn nhạc cồng chiêng do lũ con trai trong làng đảm nhận đã tạo thành chuỗi giai điệu thật ăn ý: Nó rộn rã khi thể hiện bài “Mừng được mùa”, tha thiết ngân lên trong bài “Cầu sức khỏe”, “Mừng thọ ông bà, cha mẹ” và da diết ước mong trong ngày lễ phát rẫy trỉa lúa, trồng bắp. Những điệu xoang uyển chuyển, dịu dàng của lũ con gái vì thế mà thêm mê hoặc lòng người.

Không những là một người thầy truyền dạy các kỹ năng về nghệ thuật cồng chiêng, già Hmyui còn nổi tiếng là một “sứ giả hòa bình” của nhiều buôn làng. Nhiều cặp vợ chồng bên bờ vực của chia ly nhưng nhờ vào tài hòa giải của già mà đến nay vợ chồng, con cái lại hạnh phúc, đầm ấm.

Hàng chục năm qua, bao nhiêu cặp vợ chồng bên bờ vực chia ly được hàn gắn nhờ tài hòa giải của mình, già Hmyui cũng chẳng thể nhớ nổi. Làng Nhiêng bây giờ ai ai cũng đều có cuộc sống ấm no, hạnh phúc và tự hào với Danh hiệu “Làng văn hóa cấp huyện” 3 năm liền (từ năm 2006 đến nay). Dường như trên mỗi gương mặt đều sáng lên nỗi khát khao, chờ đón một lễ hội đang đến gần trong niềm vui khôn tả.

NGỌC HÀ