Phát biểu khai mạc, đồng chí Trần Trọng Dũng, Phó chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam nhấn mạnh, trong bối cảnh chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) tác động sâu rộng đến hoạt động báo chí, đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Sự thay đổi về quy trình sản xuất, phương thức tác nghiệp và phân phối nội dung đòi hỏi đội ngũ người làm báo, cán bộ quản lý báo chí thường xuyên cập nhật kiến thức, nâng cao kỹ năng số và đổi mới tư duy nghề nghiệp.
 |
| Đồng chí Trần Trọng Dũng phát biểu khai mạc. |
Theo đồng chí Trần Trọng Dũng, nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng nhân lực báo chí phải được xác định là nhiệm vụ chiến lược, lâu dài. Hội Nhà báo Việt Nam sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan quản lý, cơ sở đào tạo và chuyên gia trong, ngoài nước để đổi mới nội dung, chương trình và phương pháp giảng dạy. Trong đó, chương trình bồi dưỡng cần sát nhu cầu của từng nhóm học viên, loại hình báo chí và vị trí công tác; chú trọng kiến thức, kỹ năng về công nghệ, dữ liệu, AI, đồng thời đề cao đạo đức nghề nghiệp, năng lực kiểm chứng thông tin, tư duy phản biện và trách nhiệm xã hội của người làm báo.
Tại tọa đàm, các đại biểu tập trung trao đổi ba nhóm vấn đề: Yêu cầu thực tiễn đối với nhân lực báo chí trong kỷ nguyên chuyển đổi số và AI; đổi mới nội dung, phương pháp bồi dưỡng nghiệp vụ, đào tạo thực chiến; cơ chế liên kết bồi dưỡng giữa Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, các tòa soạn và tổ chức hội.
 |
| Quang cảnh tọa đàm. |
Ở nhóm vấn đề thứ nhất, các ý kiến tập trung phân tích khoảng cách về kỹ năng số của phóng viên, biên tập viên; yêu cầu ứng dụng AI, tự động hóa, báo chí dữ liệu gắn với quản trị rủi ro và giữ vững đạo đức nghề nghiệp trên môi trường số.
Nhà báo Nguyễn Hoàng Nhật, Phó trưởng ban Nhân Dân điện tử, Báo Nhân Dân cho rằng, sự phát triển của AI đặt ra yêu cầu đổi mới tư duy làm báo, tiêu chí tuyển dụng và mô hình tổ chức tòa soạn. Bên cạnh kỹ năng viết tin, bài, người làm báo cần có tư duy sản phẩm, khả năng khai thác dữ liệu, làm chủ công nghệ và tạo ra trải nghiệm mới cho độc giả. Muốn thực hiện tốt điều này, yêu cầu cần đẩy mạnh đào tạo nội bộ, giúp phóng viên, biên tập viên sử dụng AI hiệu quả, có kiểm soát, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm báo chí. Đồng thời, các tòa soạn cần quan tâm xây dựng những vị trí việc làm mới, tăng cường phối hợp giữa phóng viên, biên tập viên, bộ phận sản phẩm và dữ liệu; ứng dụng AI vào các công việc chuyên môn cao để phóng viên tập trung thực hiện những tuyến bài chuyên sâu, điều tra.
 |
Đồng chí Nguyễn Ngọc Hồi, Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh chia sẻ những yêu cầu đổi mới đối với người làm báo trong bối cảnh truyền thông số.
|
Ở nhóm vấn đề thứ hai, các đại biểu đề xuất đổi mới chương trình bồi dưỡng ngắn hạn theo hướng linh hoạt, thiết kế phù hợp với từng nhóm kỹ năng và nhu cầu thực tế. Hoạt động đào tạo cần tăng cường thực hành, tích hợp công cụ số và AI vào bài giảng, gắn kiến thức lý thuyết với thao tác kỹ thuật, yêu cầu tác nghiệp tại cơ quan báo chí.
Đề cập ứng dụng công nghệ trong hoạt động truyền hình, nhà báo Ngô Trần Thịnh, Trưởng phòng Đa truyền thông, Trung tâm Tin tức, Đài Phát thanh và Truyền hình TP Hồ Chí Minh chia sẻ kinh nghiệm khai thác AI trong kiểm chứng thông tin, nhận diện hình ảnh do AI tạo ra và hỗ trợ sản xuất chương trình. Công nghệ này được vận dụng từ khâu phác thảo ý tưởng, xây dựng bản mẫu đến giúp đạo diễn hình dung sản phẩm trước khi triển khai thực tế. Trước những hình ảnh, video lan truyền nhanh trên mạng xã hội, người làm báo cần bình tĩnh kiểm tra, đối chiếu, tránh sử dụng thông tin chưa được xác thực.
 |
| Nhà báo Nguyễn Hoàng Nhật trình bày tham luận. |
Đối với nhóm vấn đề thứ ba, các ý kiến tập trung đề xuất cơ chế liên kết bồi dưỡng giữa Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, các tòa soạn và tổ chức Hội. Trong đó, cần xây dựng chương trình theo nhu cầu thực tế của từng cơ quan báo chí, địa phương; tổ chức bồi dưỡng tại chỗ; biên soạn, phát hành tài liệu hướng dẫn và sổ tay thực hành nghiệp vụ để học viên thuận lợi tra cứu, vận dụng vào công việc.
Ở góc độ quản lý, đồng chí Nguyễn Ngọc Hồi, Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy, chủ động thích ứng với hệ sinh thái truyền thông trong bối cảnh AI và các nền tảng số đang tác động sâu sắc đến quy trình sản xuất, phân phối thông tin. Theo đó, cơ quan báo chí cần khai thác AI đi đôi với kiểm soát công nghệ, đề cao vai trò sáng tạo của con người; mở rộng hợp tác với các nền tảng số, cộng đồng KOL, KOC để tăng khả năng tiếp cận công chúng.
Bên cạnh đó, các nhà báo cũng lưu ý, báo chí cần đổi mới cách tiếp cận, lựa chọn những vấn đề thiết thực, chuyển tải thông tin chính thống thành sản phẩm phù hợp với đặc điểm từng nền tảng. Để đáp ứng yêu cầu này, cần tăng cường phối hợp giữa Hội Nhà báo Việt Nam, cơ quan quản lý và các cơ sở đào tạo, đưa kiến thức công nghệ, kỹ năng truyền thông số vào chương trình bồi dưỡng phóng viên, biên tập viên.