Các đại biểu tập trung phân tích thực trạng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động báo chí và các phương án phối hợp đào tạo nhân lực giữa nhà trường với tòa soạn.
Phát biểu tại tọa đàm, ông Tô Đình Tuân, Phó tổng giám đốc Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình TP Hồ Chí Minh cho biết, công nghệ và AI đang làm thay đổi phương thức sản xuất, phân phối thông tin, đặt ra yêu cầu về kiểm chứng và trách nhiệm biên tập. Trong bối cảnh này, việc ứng dụng công nghệ cần đi đôi với việc tuân thủ đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội. Dù AI tham gia vào nhiều công đoạn, người làm báo và cơ quan báo chí vẫn là chủ thể chịu trách nhiệm cuối cùng về nội dung công bố.
 |
| Ông Tô Đình Tuân phát biểu khai mạc tọa đàm. |
Dưới góc độ quản lý, ông Nguyễn Ngọc Hồi, Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh thông tin, pháp luật hiện hành không cấm sử dụng AI trong báo chí, nhưng yêu cầu người sử dụng phải trang bị đủ nền tảng kiến thức để thẩm định độ chính xác của thông tin. Ông cũng đề cập đến việc các cơ quan báo chí cần tiếp cận phương thức hoạt động trên không gian mạng và cách làm của bộ phận sáng tạo nội dung số để duy trì và mở rộng lượng độc giả.
Trình bày tham luận về chủ đề “Công nghệ và hạ tầng số”, ThS Đinh Duy Linh, Phó trưởng phòng Đào tạo và Khoa học công nghệ, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (cơ sở tại TP Hồ Chí Minh) dẫn số liệu cho thấy lưu lượng truy cập từ các công cụ tìm kiếm vào trang tin tức đã giảm 33% trong năm 2025 do người dùng chuyển sang đọc văn bản do AI tổng hợp. Thực tế này buộc các cơ quan báo chí không thể tiếp tục phụ thuộc vào nền tảng trung gian, mà phải trực tiếp giữ chân độc giả và kho tri thức số.
 |
| Quang cảnh tọa đàm. |
Xuất phát từ yêu cầu đó, ThS Đinh Duy Linh đề xuất mô hình “kiến trúc công nghệ tòa soạn tương lai” gồm 5 lớp và 1 trục quản trị. Hệ thống này hỗ trợ các đơn vị dùng chung nền tảng dữ liệu, làm cơ sở để phân tích hành vi độc giả và phân phối tin tức tối ưu, nhưng vẫn duy trì bản sắc thương hiệu riêng.
Về phía các cơ sở đào tạo, TS Triệu Thanh Lê, Trưởng khoa Báo chí và Truyền thông, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh ghi nhận khoảng 90% sinh viên báo chí hiện tự học cách sử dụng AI, chủ yếu ở mức thao tác cơ bản. Từ thực tế người học nhận biết được rủi ro bản quyền nhưng hạn chế trong kỹ năng kiểm chứng, nhà trường đề xuất đưa nội dung hướng dẫn AI vào các học phần chuyên ngành, bổ sung môn học về định hướng dữ liệu và đạo đức trên không gian mạng.
 |
| Đại biểu trình bày tham luận. |
Tại phần thảo luận, đại diện Hội Nhà báo Việt Nam, Báo Tuổi Trẻ, Báo Sài Gòn Giải Phóng và Đài Phát thanh, Truyền hình TP Hồ Chí Minh đã trao đổi về việc ban hành quy chế sử dụng AI trong tòa soạn. Các đại biểu thống nhất nguyên tắc lấy con người làm trung tâm trong khâu sáng tạo và kiểm duyệt nội dung, bảo đảm thông tin chính xác, khách quan trước khi xuất bản.