Làng quê Bắc Bộ qua những mô hình thu nhỏ

Tuy không học mỹ thuật, cũng chẳng phải dân kiến trúc nhưng với niềm đam mê và sự khéo léo của mình, anh Tuyền đã làm ra nhiều mô hình thu nhỏ về không gian nhà quê vùng Bắc Bộ, chạm đến trái tim nhiều người. Anh chia sẻ, thời điểm dịch Covid-19 khiến công việc cắt tóc bị gián đoạn, đó là lúc anh có dịp nhìn lại những giá trị cội nguồn đang dần mất đi. Chứng kiến nhiều ngôi nhà cổ bị dỡ bỏ, kiến trúc xưa mai một theo thời gian, anh bắt đầu ấp ủ ý tưởng lưu giữ ký ức bằng cách làm mô hình thu nhỏ 3D tái hiện nguyên vẹn hình ảnh những ngôi nhà cổ. 

Những tác phẩm ban đầu của anh là những căn nhà mang kiến trúc chung của nhà cổ 5 gian Bắc Bộ. Sau khi đăng tải tác phẩm lên mạng xã hội, anh nhận được sự quan tâm của cộng đồng mạng. Chính điều đó đã tạo động lực giúp anh có những ý tưởng khác. Anh bắt đầu phục dựng những ngôi nhà từng gắn bó với nhiều thế hệ, từ nhà tranh vách đất đến nhà mái bằng nay đã bị dỡ bỏ.

Anh Nguyễn Thế Tuyền với những mô hình nếp nhà Bắc Bộ thu nhỏ.

Để hoàn thiện một mô hình, anh Tuyền phải trải qua nhiều công đoạn, từ đổ móng, trộn vữa, căn chỉnh tỷ lệ, sơn màu, làm cửa, nội thất cho đến trang trí bằng các chi tiết, vật dụng, con người để mô hình trở nên sinh động. Với anh, công đoạn khó và cần tỉ mỉ nhất là sơn màu, người thợ phải dựa vào ký ức để tạo hiệu ứng rêu mốc, bong tróc, giúp mô hình có hồn. Đặc biệt, việc xếp từng viên ngói nhỏ chỉ 0,5-1cm rất công phu, đòi hỏi người làm phải tập trung cao độ và tỉ mỉ gấp nhiều lần. 

Một mô hình hoàn chỉnh thường phải mất từ một đến hai tháng. Tùy vào mục đích trưng bày mà sử dụng các chất liệu khác nhau. Với mô hình trưng bày trong nhà, anh dùng chất liệu nhựa formex, với nhà hiện đại thì sử dụng gỗ. Còn với các công trình ngoài trời, anh ưu tiên vật liệu xi măng, đất nung để tạo chiều sâu và hồn cốt cho từng tác phẩm.

Khách hàng tìm đến anh Tuyền hầu hết là người lớn tuổi, những người luôn mong muốn quay về ký ức tuổi thơ. Chị Nguyễn Thị Quý (xã Mễ Sở, tỉnh Hưng Yên) chia sẻ: “Tôi như được sống lại những năm tháng xưa cũ. Tác phẩm tái hiện chân thực không gian tuổi thơ, từng chi tiết đều được làm tỉ mỉ và cẩn thận”.

Không chỉ dừng lại ở việc làm mô hình, anh Tuyền còn tận dụng mạng xã hội để chia sẻ quá trình sáng tạo của mình. Kênh TikTok của anh thu hút hàng trăm nghìn người theo dõi, trở thành cầu nối đưa nét đẹp kiến trúc và văn hóa truyền thống đến gần hơn với giới trẻ, góp phần lan tỏa và lưu giữ những giá trị di sản cha ông để lại. Nói về dự định trong tương lai, anh Tuyền cho biết: “Tôi sẽ mở lớp dạy cho các bạn trẻ cách làm mô hình và tìm hiểu về kiến trúc nhà cổ, để các bạn có thể lưu giữ và trân trọng phần nào nét đẹp kiến trúc xưa”.

Anh Tuyền còn ấp ủ ước mơ đưa “ký ức Bắc Bộ thu nhỏ” ra thế giới, để bạn bè quốc tế cảm nhận vẻ đẹp mộc mạc, đậm đà bản sắc Việt Nam qua từng chi tiết. Những mô hình của anh không chỉ là tác phẩm nghệ thuật mà còn là cách lưu giữ ký ức và tri ân quá khứ. Giữa nhịp sống hiện đại, anh lặng lẽ tái hiện hồn quê bằng đôi tay và tâm huyết, để từ đó gửi gắm thông điệp về việc trân trọng và gìn giữ những giá trị xưa trong dòng chảy thời gian.