Tuy nhiên, Việt Nam chưa khai thác được thế mạnh từ nền văn hóa ẩm thực phong phú, hấp dẫn nổi tiếng. Trong khi đó, Thái Lan (được xếp hạng 24 trên thế giới) nhờ có chiến lược ngoại giao ẩm thực đã nâng số lượng nhà hàng Thái trên thế giới từ 5.500 lên hơn 15.000, trở thành mũi nhọn thu ngoại tệ; Hàn Quốc (xếp hạng 19 trên thế giới) cũng thành công trong việc dùng ẩm thực truyền thống, đặc biệt là kim chi, tạo nên "quyền lực mềm" toàn cầu...

Thực tế, không thể phủ nhận những thành công gần đây của nước ta trong việc quảng bá văn hóa ẩm thực Việt ra toàn cầu. Các nhà hàng phở, bánh mì Việt Nam xuất hiện ở rất nhiều nước trên thế giới, nhận được sự yêu thích của người dân sở tại. Các sản phẩm cà phê, hạt điều, hoa quả sấy, bánh kẹo, các sản phẩm OCOP... xuất xứ Việt Nam cũng dần trở thành sản phẩm được du khách ưa chuộng. Tuy nhiên, điều đó vẫn chưa tương xứng với tiềm năng và thế mạnh của văn hóa ẩm thực Việt Nam. Các nhà hàng thuần Việt ở những đô thị lớn trên thế giới vẫn chỉ dừng lại ở các nỗ lực đơn lẻ, thiếu tính liên kết và chưa thể tạo thành một hệ sinh thái kinh tế mạnh mẽ.

Ảnh minh họa: qdnd.vn 

Trong khi đó, dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa chưa khuyến khích khai thác hiệu quả công nghiệp văn hóa ẩm thực, chủ yếu dừng ở việc "xuất khẩu tại chỗ" cho du khách ghé thăm. Thị trường toàn cầu rộng lớn gần như bị bỏ ngỏ khi thiếu vắng các cơ chế đặc thù hỗ trợ doanh nghiệp, nghệ nhân "mang chuông đi đánh xứ người". Vấn đề đáng bàn là dự thảo luật sẵn sàng dùng ngân sách hỗ trợ chi phí cho các đoàn làm phim, nghệ sĩ quốc tế đến Việt Nam, nhưng lại chưa có cơ chế tiếp sức cho các dự án khởi nghiệp ẩm thực, các mô hình nhượng quyền hay doanh nghiệp ẩm thực Việt vươn ra thị trường nước ngoài.

Một nền kinh tế muốn phát triển nhanh và bền vững không thể chỉ dựa vào xuất khẩu thô hay du lịch đơn thuần. Muốn văn hóa ẩm thực trở thành một trụ cột của công nghiệp văn hóa và là động lực tăng trưởng mới, dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa cần một tầm nhìn mang tính kiến tạo hơn. Đã đến lúc đưa "ngoại giao ẩm thực" thành chiến lược quốc gia, được cụ thể hóa bằng hành lang pháp lý, ưu đãi thuế, tín dụng và công cụ quảng bá đồng bộ. Có như vậy, ẩm thực Việt mới có thể thực sự chuyển hóa thành nguồn lực kinh tế, góp phần tôn vinh vị thế dân tộc trên bản đồ thế giới.