Trong những người tìm đến đình Tú Thị để học thêu có chị Triệu Yến (phường Long Biên, TP Hà Nội). Vốn thích may vá, chị đã tự học may, đan và móc len. Những bộ trang phục thường mặc khá đơn giản khiến chị muốn thêu thêm họa tiết để làm mới. Chị không thích thêu máy, còn đặt thêu tay thì chi phí cao nên quyết định học để tự làm. Tìm hiểu trên mạng, chị Yến tìm thấy thông tin về học thêu ở đình Tú Thị. Bắt đầu từ đầu hè năm nay, chị Yến theo học đều đặn vào những ngày có sinh hoạt tại đình. Có hôm đông người, hết chỗ ngồi, chị vẫn tìm một góc nhỏ để đứng theo dõi cách nghệ nhân làm và nghe hướng dẫn. Chị mất 3 buổi để hoàn thành cành hoa leo tím trên áo. Khi tay nghề dần tiến bộ, chị đã thêu tặng cháu trai một chiếc áo. 

Đình Tú Thị là nơi gặp gỡ của những người yêu thêu.  

Không chỉ chị Triệu Yến, nhiều người yêu thêu tìm đến đình Tú Thị đều được hướng dẫn tận tình bởi các nghệ nhân. Theo nghệ nhân Nguyễn Thị Hằng, Giám đốc Hợp tác xã thêu tay Mỹ Đức, một trong những người hướng dẫn thực hành thêu tại đình Tú Thị cho biết: "Ở đây mọi người đến sinh hoạt, cùng làm và giúp nhau. Người mới chưa quen kim chỉ có thể hỏi người ngồi bên cạnh. Người biết thêu tiếp tục làm sản phẩm của mình và chia sẻ kinh nghiệm".

Theo chị Hằng, nhiều người muốn học nhưng còn ngần ngại bởi nhìn vào những bức tranh cầu kỳ, họ cho rằng bản thân không đủ khéo tay. Vì vậy, trước khi hướng dẫn kỹ thuật, chị thường hỏi người học muốn làm gì. Nếu bắt đầu từ một chiếc cặp tóc, móc khóa hay chiếc gương có trang trí thêu, họ có thể hoàn thành trong hai đến ba giờ, tùy mẫu và khả năng mỗi người. Ngoài ra, chị Hằng khuyên người mới chia nhỏ mong muốn, đừng lấy ngay một tác phẩm của người thạo nghề làm yêu cầu cho sản phẩm đầu tay. Khi đã tự làm được món đồ đơn giản, họ sẽ biết mình cần luyện thêm thao tác nào và có thể thử mẫu khó hơn.

Công việc bắt đầu từ ý tưởng và lựa chọn vật dụng để thêu. Một họa tiết trên áo cần phù hợp với kiểu dáng, màu vải và vị trí trang trí. Sau khi phác hình, người làm chọn màu chỉ rồi thực hiện các mũi thêu để tạo đường nét, hoàn thiện từng phần.

Theo chị Hằng, kỹ thuật thêu có thể rèn qua thực hành, còn bố cục và pha màu là những phần cần đầu tư nhiều hơn. Người thêu phải quan sát để các chi tiết hài hòa với nhau. Cùng một hình mẫu nhưng lựa chọn màu chỉ và cách xử lý khác nhau sẽ cho những kết quả khác nhau. Điều này cũng lý giải vì sao có người tìm đến học sau nhiều lần đặt mua đồ thêu mà chưa được đáp ứng đúng mong muốn. Họ muốn tự chọn hình, phối màu để làm một món đồ hợp với mình hoặc dành tặng người thân. Chị Hằng cho biết, ngay cả khi thêu lại sản phẩm từng làm, chị cũng khó tạo ra một bản giống hệt vì cảm nhận ở mỗi thời điểm có thể thay đổi.

Ngoài tranh và quần áo, kỹ thuật thêu còn được ứng dụng trên túi xách, quai guốc, cặp tóc, gối tựa, rèm hay khăn trải bàn. Người mới học vì thế có nhiều lựa chọn vừa sức, từ một họa tiết nhỏ trên vật dụng hằng ngày rồi dần làm những sản phẩm phức tạp hơn. Theo chị Hằng, việc học thêu giúp người sử dụng hiểu và trân trọng hơn những món đồ mình đang có.

Nghề thêu đòi hỏi sự khéo léo của đôi bàn tay người phụ nữ.  

Với chị Hằng, được hướng dẫn nghề tại nơi thờ tổ của nghề thêu là niềm tự hào và cũng thuận lợi để giới thiệu công việc đến khách tham quan phố cổ. Chị kể, nhiều người ghé vào vì tò mò khi thấy trong đình có người đang làm thủ công. Từ việc ngắm sản phẩm, xem những sợi chỉ được đưa lên nền vải, họ hỏi thêm về cách làm và thời gian hoàn thành. Người hướng dẫn có dịp giải thích ngay trên phần việc đang thực hiện.

Để người trẻ dễ tham gia học thêu, chị Hằng khuyên họ chọn những mẫu phù hợp sở thích, có thể hoàn thành trong khoảng thời gian họ thu xếp được. Chị hiểu rằng nếu phải dành quá nhiều buổi cho sản phẩm đầu tiên, người mới học dễ "bỏ cuộc". Bởi vậy, một chiếc cặp tóc hay móc khóa tuy nhỏ vẫn được chị xem là bước khởi đầu phù hợp, giúp họ làm quen với kim chỉ và có hứng thú thử tiếp.

Chị Hằng bày tỏ mong muốn người học sẽ trở lại với sản phẩm thứ hai, thứ ba, dần biết tự chọn mẫu, phối màu và thực hiện ý tưởng của mình. Khi đó, những điều học được ở đình có thể theo họ về nhà, được dùng để thêu lên chiếc áo đang mặc hay làm món quà tặng người thân. Cũng như cách người mới đang được người cũ hướng dẫn tại đây, việc truyền nghề bắt đầu từ từng thao tác cụ thể, rồi tiếp tục khi người học đủ tự tin làm và chia sẻ với người khác.