Dẫu phát hành báo in đã qua thời hoàng kim, giữa nhịp sống hiện đại vẫn còn đó những sạp báo nhỏ và những độc giả thủy chung. Hình ảnh quen thuộc ấy góp phần tạo nên một nét đẹp văn hóa rất riêng của đô thị được xem là trung tâm báo chí sôi động bậc nhất cả nước.

Chúng tôi theo ông Dương Tấn Lâm (67 tuổi, ngụ tại phường Bình Tân), người đã gắn bó với nghề giao báo hơn 40 năm. Đều đặn từ 1 giờ sáng, ông nhận những số báo vừa in xong, rồi nhanh chóng phân loại, sắp xếp. Trên chiếc xe máy đã cũ, ông Lâm tiếp tục hành trình đưa báo đến từng sạp, từng nhà, rong ruổi qua nhiều phường của thành phố.

Ông Dương Tấn Lâm giao báo đến từng nhà dân khi trời chưa sáng.

Hơn 4 thập niên gắn bó với công việc này, điều giữ ông Lâm ở lại với nghề không chỉ là kế sinh nhai. “Tôi trót yêu con chữ từ nhỏ, nên làm nghề này còn vì cái tình”, ông bộc bạch. Những năm gần đây, sự phát triển của công nghệ số khiến nhiều sạp báo đóng cửa, lượng phát hành giảm, việc mưu sinh cũng khó khăn hơn. Thế nhưng, nhờ những khách quen gắn bó lâu năm, ông vẫn duy trì được thu nhập đủ trang trải cuộc sống. Với ông, mỗi tờ báo giao đi không chỉ là một món hàng mà còn là sợi dây kết nối giữa người làm báo và bạn đọc. Nghề giao báo cũng lắm nhọc nhằn, nhất là vào mùa mưa. Họ phải nhìn trời, nhìn mây để căn giờ đi cho kịp, tránh làm ướt báo. Không ít lần ông Lâm phải chấp nhận thiệt hại khi những xấp báo bị mưa làm hỏng. “Nghề này không cho phép mình ốm đau hay ngủ quên. Đường đi, ngõ nhỏ, từng địa chỉ phải thuộc nằm lòng”, ông chia sẻ. Sự bền bỉ và trách nhiệm ấy đã trở thành phẩm chất quen thuộc của những người giao báo-những “mạch nối” thầm lặng của đời sống báo chí.

Theo thầy giáo Nguyễn Văn Hà, giảng viên Khoa Báo chí và Truyền thông, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh), cần có những chính sách thiết thực hơn để giữ chân lực lượng phát hành báo in. Thầy giáo Nguyễn Văn Hà đề xuất: “Tôi luôn mong muốn các tòa soạn có chính sách ưu đãi đặc biệt cho người giao báo. Chẳng hạn, tăng phần trăm tiền lời trên mỗi tờ báo, giảm bớt cấp phát hành trung gian, nhận lại những tờ báo thừa sau giờ quy định, khen thưởng những người bán báo nhiều và có thâm niên”.

Giữa dòng chảy mạnh mẽ của các loại hình truyền thông điện tử, những người giao báo như ông Lâm vẫn âm thầm góp phần giữ nhịp cho văn hóa đọc báo in tồn tại. Họ không chỉ mang tin tức đến từng mái nhà mà còn gìn giữ một phần ký ức đô thị TP Hồ Chí Minh.