Đến xem Lễ hội vật truyền thống đình Mai Động Xuân Bính Ngọ 2026, điều chúng tôi ấn tượng là già, trẻ, gái, trai đều tự tin bình bàn về những thế vật. Những tiếng “ồ”, những tràng vỗ tay trước các thế vật hay đã tạo nên chất keo gắn kết trong cộng đồng. Không chỉ người Mai Động, bất cứ ai miễn yêu thích vật truyền thống dân tộc là có thể đăng ký tham gia. Bên cạnh các em nhỏ tự tin trong sới vật, là hình ảnh những du khách nước ngoài cũng thích thú tranh tài.

“Tiến ba vái, lùi ba vái” trước sân đình là hình ảnh se đài đặc trưng. Đó là nghi thức múa tay, co chân nhịp nhàng không chỉ để khởi động mà còn mang ý nghĩa tâm linh nhớ ơn tiền bối, thể hiện sự thượng võ và nét đặc trưng vùng miền, tôn vinh văn hóa truyền thống. Vật Mai Động đề cao sức mạnh và kỹ thuật, muốn giành chiến thắng thì phải khiến đối thủ “lấm lưng trắng bụng”. Bởi vậy, những keo vật thường diễn ra kịch tính, mang đến những màn so tài hấp dẫn người xem.

 Hai đô vật lễ thánh sau màn tranh giải nhất.

Trong một hội vật nhằm tưởng nhớ công đức tiền nhân, cầu cho mưa thuận gió hòa mùa màng bội thu, tinh thần thượng võ luôn tỏa sáng ở vật Mai Động. Đó là khoảnh khắc Rafael Raimond đến từ Cộng hòa Dagestan (Liên bang Nga) sau khi gặp chấn thương phải bỏ cuộc, đã giơ tay đối thủ Văn Nghĩa để biểu thị thua tâm phục khẩu phục. Đó còn là những cái bắt tay, cái ôm của các đô vật trước và sau khi thi đấu; còn là hình ảnh người dân và du khách sẵn sàng thưởng “nóng” để tạo động lực giúp các đô vật thể hiện hết mình. Hội vật Mai Động vì thế không chỉ là câu chuyện thắng-thua, là phần thưởng lớn nhờ đóng góp của người dân mà còn đến từ tinh thần nhân văn: Thắng được thưởng lớn, thua hay chấn thương phải bỏ cuộc cũng được nhận thưởng động viên.

Sau những màn tranh tài hấp dẫn là lúc các đô vật khắc ghi truyền thống. Có đô vật là người Mai Động, có người đến từ vùng quê khác, nhưng họ đều thành kính dâng lễ thánh, tưởng nhớ đến Đô úy Tam Trinh-vị tướng tài ba thời Hai Bà Trưng đã có công đánh giặc, giữ nước và truyền dạy văn, dạy võ cho dân làng.

Đến từ vùng quê có hội vật nổi tiếng làng Yên Nội (xã Quốc Oai, TP Hà Nội), song 3 năm nay, đô vật Nguyễn Đình Long đều xuất sắc giành giải nhất hội vật Mai Động. Chia sẻ về cái duyên thắng đài, Đình Long cho hay: “Là người yêu vật và nêu cao tinh thần thượng võ, tôi rất khục cách người dân Mai Động giữ gìn truyền thống của cha ông suốt hàng nghìn năm qua. Trong một lần tình cờ đến Mai Động xem vật, tôi đã mê những thế vật ở nơi đây bởi đòi hỏi độ khó cao, cùng sự cổ vũ đông đảo của người dân và du khách".

Vui mừng vì sự thành công của Lễ hội vật truyền thống đình Mai Động Xuân Bính Ngọ 2026, ông Vũ Xuân Quyết, Phó trưởng Tiểu ban di tích đình-nghè Mai Động cho biết: “Chất lượng chuyên môn của hội vật năm nay rất cao khi quy tụ được nhiều đô vật đến từ nhiều vùng quê trên cả nước và cả những đô vật nước ngoài. Chúng tôi vui mừng khi vật Mai Động đã được lan tỏa rộng khắp, trở thành điểm đến hấp dẫn dành cho nhân dân và du khách mỗi độ xuân về”.