Một quan chức Chính phủ UAE xác nhận Abu Dhabi đã “hoàn tất việc rút các đơn vị chống khủng bố”, đồng thời nhấn mạnh UAE vẫn “cam kết đối thoại, giảm leo thang căng thẳng và ủng hộ các tiến trình hòa bình do cộng đồng quốc tế bảo trợ”, coi đây là con đường bền vững duy nhất để chấm dứt xung đột kéo dài tại Yemen.

Quyết định rút quân của UAE diễn ra trong bối cảnh căng thẳng giữa các lực lượng tại miền Nam Yemen gia tăng. Hội đồng Chuyển tiếp miền Nam (STC) - phong trào ly khai được UAE hậu thuẫn - thời gian qua liên tục đối đầu với liên minh do Saudi Arabia dẫn đầu, sau khi STC kiểm soát nhiều khu vực chiến lược tại miền Nam.

Xe tuần tra quân sự, mang cờ của Hội đồng Chuyển tiếp miền Nam (STC) ly khai, tại một cuộc mít tinh của những người ủng hộ STC ở Aden, Yemen, ngày 1-1-2026. Ảnh: Reuters

Cũng trong ngày 2-1, STC tuyên bố khởi động một giai đoạn chuyển tiếp kéo dài 2 năm, với mục tiêu cuối cùng là tổ chức trưng cầu ý dân về quyền tự quyết của miền Nam Yemen. Thông báo này được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng chính trị leo thang thành các cuộc đụng độ vũ trang, đặc biệt sau khi Tỉnh trưởng Hadhramaut - ông Salem Al Khonbashi phát động chiến dịch quân sự nhằm giành lại các vị trí do STC kiểm soát.

Trong tuyên bố của mình, STC cho biết, giai đoạn chuyển tiếp nhằm xây dựng “một lộ trình rõ ràng cùng các cơ chế bảo đảm quyền lợi của người dân miền Nam Yemen trong một khung thời gian xác định”. Phong trào này khẳng định cuộc trưng cầu ý dân sẽ được tiến hành bằng các biện pháp hòa bình, minh bạch và phù hợp với các chuẩn mực quốc tế, đồng thời kêu gọi cộng đồng quốc tế trực tiếp giám sát tiến trình đối thoại giữa các bên ở miền Nam và miền Bắc Yemen.

Theo giới quan sát, bước đi của STC có nguy cơ làm sâu sắc thêm những rạn nứt trong phe chống lực lượng Houthi tại Yemen. Hiện STC kiểm soát phần lớn các tỉnh miền Nam, bao gồm những địa bàn then chốt như Aden, Lahj và một phần Abyan, đồng thời từng đóng vai trò quan trọng trong việc đẩy lùi lực lượng Houthi khỏi khu vực này trong những năm qua.

Ở chiều ngược lại, các chuyên gia an ninh cảnh báo việc UAE rút các đơn vị chống khủng bố khỏi Yemen có thể tạo ra một khoảng trống an ninh đáng lo ngại. Những nhóm khủng bố như Al Qaeda ở Bán đảo Arab (AQAP) có nguy cơ lợi dụng tình trạng bất ổn chính trị và chia rẽ nội bộ để tái tập hợp lực lượng, mở rộng phạm vi hoạt động.

Trong nỗ lực ngăn chặn đà leo thang căng thẳng, Saudi Arabia đã kêu gọi các phe phái miền Nam Yemen tham gia một cuộc đối thoại toàn diện tại Riyadh nhằm tìm kiếm giải pháp công bằng cho “vấn đề miền Nam”. Chính phủ Yemen được Saudi Arabia hậu thuẫn cũng đã đề xuất tổ chức một diễn đàn quy tụ tất cả các lực lượng miền Nam, bao gồm cả STC, với hy vọng giảm nguy cơ xung đột và duy trì sự thống nhất của quốc gia đang chìm trong khủng hoảng này.