Ngày 20-4, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhấn mạnh việc cần duy trì hoạt động lưu thông bình thường qua eo biển Hormuz, tuyến hàng hải quan trọng đang bị cả Iran và Mỹ tiến hành nhiều biện pháp kiểm soát tàu thuyền.
Phát biểu trong cuộc điện đàm với Thái tử kiêm Thủ tướng Saudi Arabia Mohammed bin Salman Al Saud, Chủ tịch Tập Cận Bình nêu rõ: “Việc duy trì hoạt động hàng hải bình thường qua eo biển Hormuz là vì lợi ích chung của các quốc gia trong khu vực và cộng đồng quốc tế”. Nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng khẳng định Bắc Kinh "ủng hộ một lệnh ngừng bắn ngay lập tức và toàn diện".
 |
| Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Thái tử kiêm Thủ tướng Saudi Arabia Mohammed bin Salman Al Saud tại cuộc gặp ở Riyadh, ngày 8-12-2022. |
Cùng ngày, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc, Guo Jiakun đã bày tỏ lo ngại về việc Mỹ chặn bắt một con tàu, sau khi truyền thông đưa tin Mỹ đã bắt giữ một tàu chở hàng của Iran đang hướng tới một cảng của Iran. Nhận định tình hình ở eo biển Hormuz rất nhạy cảm và phức tạp, người phát ngôn cho biết Bắc Kinh hy vọng rằng các bên liên quan sẽ tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn với thái độ có trách nhiệm, tránh leo thang xung đột và làm gia tăng căng thẳng, đồng thời tạo điều kiện cần thiết để khôi phục hoạt động đi lại bình thường qua eo biển.
Trong khi đó, trả lời phỏng vấn báo chí Nga, Đại sứ Iran tại Nga Kazem Jalali cho biết nước Cộng hòa Hồi giáo này đang cân nhắc thu phí các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, đồng thời nỗ lực đảm bảo việc lưu thông an toàn tại vùng biển này. Ông tiết lộ Tehran hiện chưa hoàn tất các chi tiết cụ thể, song Quốc hội Iran đang xây dựng nhiều phương án khác nhau liên quan đến vấn đề này. Ông Jalali cũng nêu rõ Iran đã thông báo trước cho các nước khác về khuôn khổ pháp lý mới điều chỉnh tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz, và trong 50 ngày qua chính quyền nước này "đã nêu rõ tất cả các mục tiêu và vấn đề liên quan".
Hôm 18-4, Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) thông báo Eo biển Hormuz đã bị phong tỏa từ tối cùng ngày và sẽ không mở cửa trở lại cho đến khi Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hàng hải đối với tuyến đường biển này. Theo IRGC, động thái trên được đưa ra sau khi Mỹ vi phạm các cam kết trong thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần, có hiệu lực từ ngày 8-4. Trước đó, hôm 13-4, Hải quân Mỹ bắt đầu phong tỏa toàn bộ giao thông hàng hải ra vào các cảng của Iran ở cả hai phía eo biển Hormuz với mục tiêu ngăn chặn các tàu của Iran cũng như các tàu trả tiền cho Tehran để đi qua.
TTXVN
Chỉ trong chưa đầy 24 giờ, Iran đã đảo ngược quyết định “mở cửa hoàn toàn” eo biển Hormuz với việc tuyên bố tái áp đặt kiểm soát nghiêm ngặt tuyến hàng hải chiến lược này, kèm theo những cảnh báo cứng rắn.
Quân đội Iran tuyên bố nước này lại đóng cửa eo biển Hormuz vào ngày 18-4, chỉ vài giờ sau khi mở cửa trở lại và có hơn 10 tàu thương mại đã đi qua tuyến hàng hải quan trọng này.
Lãnh đạo các nước và các tổ chức quốc tế bày tỏ phản ứng thận trọng sau khi thông tin mở cửa lại eo biển Hormuz được cả Iran và Mỹ xác nhận.