Tìm kiếm thị trường mới

Các cuộc không kích giữa Mỹ, Israel vào lãnh thổ Iran không chỉ làm rung chuyển Trung Đông mà đang tạo ra một chuỗi phản ứng dây chuyền đối với kinh tế toàn cầu. Việt Nam cũng không phải ngoại lệ. Những biến động trong thương mại quốc tế đang tác động đến nền kinh tế trong nước. “Việt Nam không phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu từ Trung Đông, ngoại trừ dầu mỏ. Do đó, ảnh hưởng tức thời nhất đối với Việt Nam là giá dầu tăng cao. Các tuyến thương mại chính của Việt Nam không bị ảnh hưởng. Việt Nam vẫn có thể xuất khẩu sang nhiều khu vực khác như châu Âu hay Mỹ chẳng hạn”, chuyên gia kinh tế Australia Adam Mc Carty đánh giá.

Việt Nam lâu nay luôn nỗ lực duy trì sự cân bằng trong quan hệ đối ngoại, khẳng định không chọn bên mà chọn chính nghĩa. Lập trường nhất quán, trước sau như một ấy của Việt Nam được các quốc gia tôn trọng. Giới phân tích xem đây chính là “nguồn vốn quý báu” giúp Việt Nam giữ được vị thế và tiếp tục phát triển trong một thế giới ngày càng phức tạp. “Việt Nam có quan hệ với cả Iran và Israel, không chỉ trong lĩnh vực kinh tế-thương mại mà cả về chính trị và ngoại giao. Khi xung đột xảy ra, Việt Nam vẫn giữ vị thế, duy trì quan hệ với cả hai phía, đồng thời luôn cố gắng góp phần thúc đẩy các nỗ lực hòa bình. Tôi cho rằng đây là một vị thế rất đáng giá. Hoặc trong bối cảnh căng thẳng thương mại cũng như các chính sách thuế quan mới, Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu sang Mỹ. Thực tế đó cho thấy cách ứng xử khéo léo của Việt Nam được các nước đánh giá cao. Hiện nay, Việt Nam càng phải nỗ lực duy trì khả năng cân bằng quan hệ quốc tế của mình, đồng thời đúc rút thêm kinh nghiệm để phòng ngừa và hạn chế những tổn thất có thể xảy ra trước các biến động khó lường của thế giới”, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan nhấn mạnh.

 Hàng hóa xuất, nhập khẩu ở cảng container Lạch Huyện, TP Hải Phòng. Ảnh: TTXVN

 

Trong những năm qua, với chủ trương đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại, hội nhập quốc tế sâu rộng, Việt Nam đã xây dựng được mạng lưới quan hệ kinh tế rộng khắp ở nhiều khu vực khác nhau, mở rộng hợp tác với nhiều đối tác lớn như Liên minh châu Âu, Anh, Đức, Pháp, Canada, Nhật Bản, Australia... “Việt Nam hoàn toàn có thể đẩy mạnh xuất khẩu khi nhu cầu tại các thị trường này tăng lên. Tuy nhiên, điều quan trọng về lâu dài vẫn là tiếp tục tìm kiếm và khai thác thêm các cơ hội ở những thị trường mới để đa dạng hóa hơn nữa các quan hệ kinh tế của mình”, chuyên gia Phạm Chi Lan nhận định.

Động lực để thay đổi

Việt Nam hiện có quy mô thương mại tương đối lớn với tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu đạt hơn 930 tỷ USD trong khi GDP đạt 514 tỷ USD. Điều đó cho thấy mức độ phụ thuộc vào thương mại quốc tế của nền kinh tế là rất cao. Theo chuyên gia Phạm Chi Lan, tăng cường nội lực của nền kinh tế ngày càng trở nên tất yếu hiện nay. Muốn vậy, Việt Nam cần đẩy mạnh công nghiệp hóa và phát triển các ngành công nghiệp trong nước mạnh hơn. Khi có năng lực sản xuất trong nước mạnh, Việt Nam sẽ giảm bớt phụ thuộc vào nhập khẩu và tăng khả năng chống chịu trước những “cú sốc” bên ngoài. Thêm vào đó, Việt Nam cũng đang thúc đẩy nhiều chính sách phát triển xanh, như chuyển sang năng lượng tái tạo, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, khuyến khích sử dụng xe điện tại các đô thị lớn. Những chính sách này không chỉ tốt cho môi trường mà còn giúp giảm phụ thuộc vào dầu mỏ nhập khẩu.

“Để có thể thay đổi nhanh và thích ứng tốt thì phải có nội lực. Nội lực càng mạnh thì khả năng thích ứng với mọi hoàn cảnh càng cao. Khủng hoảng đôi khi cũng tạo ra động lực để đẩy nhanh những cải cách mà trước đây đã xác định là cần thiết nhưng chưa thực hiện đủ mạnh. Vì vậy, từ góc độ chính sách, hiện là cơ hội để Việt Nam thúc đẩy mạnh hơn các chiến lược chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và phát triển kinh tế tuần hoàn. Những hướng đi này không chỉ giúp giảm tác động của cuộc khủng hoảng hiện tại mà còn tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế trước những biến động trong tương lai”, chuyên gia Phạm Chi Lan nêu rõ.

Trong cuộc trao đổi với phóng viên Báo Quân đội nhân dân, cả chuyên gia Adam Mc Carty và chuyên gia Phạm Chi Lan đều bày tỏ lạc quan về triển vọng kinh tế tăng trưởng ổn định của Việt Nam. Môi trường chính trị ổn định và hệ thống thể chế vững mạnh tạo niềm tin cho các nhà đầu tư nước ngoài. Những thành tựu trong giảm nghèo được các tổ chức quốc tế ghi nhận, đánh giá cao. “Những thành quả đó giúp củng cố niềm tin của người dân và tạo nền tảng cho sự phát triển tiếp theo. Dù thế giới có nhiều biến động, tôi vẫn tin rằng Việt Nam có cơ hội tốt để tiếp tục phát triển nếu biết tận dụng thời cơ, tăng cường nội lực của mình”, chuyên gia Phạm Chi Lan bày tỏ.