Cuộc thảo luận bí mật trong Phòng Bầu dục

Như những gì mà tờ The New York Times tiết lộ, sáng 11-2-2026, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu bước vào Phòng Bầu dục trong Nhà Trắng với quyết tâm thuyết phục đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục hướng tới một cuộc tấn công nhằm vào Iran. Trong gần 3 tiếng đồng hồ, lãnh đạo của hai quốc gia đồng minh đã thảo luận về triển vọng chiến tranh và thậm chí thời điểm của cuộc tấn công, cũng như khả năng Mỹ có thể đạt được một thỏa thuận với Iran dù không chắc chắn.

Lực lượng cứu hộ kiểm tra thiệt hại tại các tòa nhà bị trúng tên lửa của Iran ở Tel Aviv, Israel, ngày 22-6-2025. Ảnh: Reuters

Nhiều nguồn tin cũng khẳng định rằng suốt nhiều tuần, Mỹ và Israel đã bí mật thảo luận về một cuộc tấn công quân sự chống lại Iran. Nhưng khi các quan chức trong chính quyền của ông Trump bắt đầu đàm phán với Iran về tương lai chương trình hạt nhân của Tehran, nhà lãnh đạo Israel muốn bảo đảm rằng nỗ lực ngoại giao mới này không làm suy yếu các kế hoạch động binh.

Cũng không lâu sau đó, Tổng thống Mỹ đã công khai bày tỏ sự hoài nghi về con đường ngoại giao khi nói rằng lịch sử đàm phán với Iran chỉ là nhiều năm “nói chuyện, nói chuyện và nói chuyện”. Đằng sau hậu trường, động thái hướng tới chiến tranh của ông Trump ngày càng mạnh mẽ và được thúc đẩy bởi Thủ tướng Israel Netanyahu, người đã thúc giục Tổng thống Mỹ giáng một đòn quyết định vào chính quyền hiện nay của Iran; và bởi sự tự tin của chính ông Trump sau cuộc tấn công vào Venezuela hồi tháng 1. Cũng có thông tin cho biết, trong cuộc gặp tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago của ông Trump hồi tháng 12 năm ngoái, nhà lãnh đạo Israel đã đề nghị đương kim Tổng thống Mỹ chấp thuận cho Israel tấn công các địa điểm phóng tên lửa của Iran.

Người ta cũng nhận định, trong các cuộc đàm phán diễn ra vài tháng qua không hề có chỗ cho một thỏa thuận có thể đồng thời làm hài lòng ông Trump, ông Netanyahu và các nhà lãnh đạo Iran, nhưng lại tạo ra khoảng thời gian quý báu để Washington triển khai lực lượng quân sự lớn nhất tới Trung Đông trong một thế hệ và tiến hành cuộc chiến mà ông Trump tuyên bố rằng có “sức mạnh áp đảo và tàn phá khủng khiếp”. “Vào cuối cuộc đàm phán, tôi nhận ra rằng những người Iran sẽ không chịu nhượng bộ. Tôi nói: Thôi thì cứ làm đi”, ông Trump chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn.

Và điều gì đến đã đến khi Tổng thống Mỹ ra lệnh phát động cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào Iran với tuyên bố: “Chiến dịch Cuồng nộ (Epic Fury) đã được phê duyệt. Không được hủy bỏ. Chúc may mắn”.

Vì sao là lúc này?

Khi quyết định tấn công Iran, chính quyền của Tổng thống Trump phải giải quyết một vấn đề truyền thông lớn, đó là làm thế nào để giải thích cho công chúng, Quốc hội Mỹ và cả thế giới lý do mà họ bắt đầu cuộc chiến này.

Ông Trump và Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt đã vạch ra bốn mục tiêu trong chiến dịch quân sự mà họ thực hiện cùng đồng minh Israel: Phá hủy tên lửa đạn đạo của Iran và vô hiệu hóa hải quân của nước này, ngăn chặn các lực lượng ủy nhiệm của Iran gây bất ổn khu vực và bảo đảm quốc gia Hồi giáo không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân.

Trong khi đó, Israel tuyên bố rằng Iran đang rất gần việc chế tạo vũ khí hạt nhân có thể được sử dụng chống lại nước này, dù một số người chỉ trích rằng Israel tung đòn hỏa lực mà không có đủ bằng chứng. Báo cáo gần đây từ Cơ quan Năng lượng Nguyên tử quốc tế (IAEA) cũng đã kết luận rằng có thể hiện nay Iran chưa sở hữu vũ khí hạt nhân, dù đang che giấu một phần chương trình hạt nhân của mình. Đêm trước cuộc tấn công của Mỹ và Israel, các nhà trung gian hòa giải Oman cũng báo cáo rằng vòng đàm phán hạt nhân mới nhất giữa Mỹ và Iran sắp đạt được đột phá, có nghĩa là Tehran “sẽ không bao giờ có vật liệu hạt nhân có thể chế tạo bom”.

Máy bay chiến đấu F-35C Lightning II cất cánh từ tàu sân bay USS Abraham Lincoln của Mỹ để hỗ trợ chiến dịch tấn công Iran, ngày 3-3-2026. Ảnh: ABC News 

Dường như những người lãnh đạo cao nhất Mỹ và Israel cũng tính toán rằng giờ đây họ có nhiều cơ hội hơn để đạt được mục tiêu của mình thông qua các biện pháp quân sự hơn là bằng các biện pháp ngoại giao, bắt nguồn từ đánh giá rằng vị thế của Iran đang suy yếu sau nhiều năm bị trừng phạt, các cuộc biểu tình gây bất ổn gần đây, cùng với việc bị thiệt hại nặng nề do cuộc chiến 12 ngày với Israel hồi tháng 6-2025 và vị thế suy giảm của các lực lượng ủy nhiệm trong cuộc chiến tại dải Gaza.

Tổ chức nghiên cứu chính sách hàng đầu thế giới Chatham House cho rằng trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên, ông Trump đã nhiều lần tránh được bờ vực chiến tranh. Năm 2019, ông đã hủy bỏ một cuộc đáp trả quân sự sau khi Iran bắn hạ một máy bay không người lái của Mỹ nhờ lời thuyết phục rằng ông có thể "nói lời tạm biệt với cơ hội tái đắc cử" nếu dính tới chiến tranh với Iran. Nhưng giờ đây, khi đang ngồi trên chiếc ghế tổng thống nhiệm kỳ hai, ông không còn phải đối mặt với các cử tri và dường như ít lo ngại hơn về những rủi ro này. Nói cách khác, ông không còn nhắm đến việc tái đắc cử mà chỉ đang tập trung nghĩ về di sản của mình và điều đó đã tác động đến quyết định tấn công Iran, vốn được giới phân tích gọi là “canh bạc mạo hiểm”.

Giờ đây, những quyết định được đưa ra từ Washington và Tel Aviv không chỉ làm khu vực Trung Đông dậy sóng mà còn khiến phần còn lại của thế giới "rung chuyển" trên nhiều phương diện.

(còn nữa)