Hoạt động kinh doanh chịu sức ép

Ngày 17-10, hàng trăm nghìn người tham gia các cuộc tuần hành tại nhiều thành phố của Pháp nhằm phản đối chi phí sinh hoạt tăng cao và chất lượng dịch vụ công suy giảm. Phần lớn người xuống đường tuần hành ôn hòa. Tuy nhiên, tại một số địa điểm, các nhóm bạo lực cực đoan, nổi bật là nhóm Black Bloc, lợi dụng đám đông để đối đầu với lực lượng chức năng, thực hiện các hành vi đập phá cửa hàng, cướp bóc và đốt cháy các phương tiện. Những vụ việc này khiến nhiều cơ sở kinh doanh và công trình công cộng bị hư hại nghiêm trọng, nhiều cơ sở phải đóng cửa hoặc tăng cường bảo vệ để hạn chế nguy cơ bị tấn công.

 Cửa hàng Salomon tại khu Marais, Paris bị cướp phá. Ảnh: Zuma Press 

Quy mô thiệt hại đối với hoạt động kinh doanh, đặc biệt là bán lẻ, được thể hiện qua số liệu do Liên đoàn Thương mại và Phân phối Pháp công bố ngày 19-10 cho thấy gần 3.000 cửa hàng bị ảnh hưởng trong làn sóng bạo loạn. Tập đoàn bán lẻ Carrefour cũng ghi nhận hàng chục cửa hàng chịu thiệt hại, trong đó có những cơ sở bị cướp phá. Những tổn thất này không chỉ liên quan đến hàng hóa và trang thiết bị mà còn kéo theo chi phí sửa chữa, bảo vệ cửa hàng và tái tổ chức các hoạt động kinh doanh sau bạo động.

Đối với doanh nghiệp, việc phải đóng cửa tạm thời có thể làm giảm doanh thu, trong khi chi phí khắc phục hậu quả lại tiếp tục gia tăng. Đối với những cơ sở kinh doanh quy mô nhỏ, vốn có nguồn lực dự phòng hạn chế, khó khăn lại chồng chất khó khăn khi thời gian gián đoạn kinh doanh bị kéo dài. Bởi vậy, tác động kinh tế của bạo lực không chỉ nằm ở giá trị của những tài sản bị trực tiếp phá hủy mà còn ở khả năng doanh nghiệp có thể tiếp tục duy trì hoạt động hay không sau khi vụ việc kết thúc.

Giao thông đô thị gián đoạn, đời sống người dân đảo lộn

Bên cạnh các cửa hàng và công trình công cộng, phương tiện di chuyển trong đô thị cũng trở thành mục tiêu của các hành vi phá hoại. Theo Reuters, doanh nghiệp vận hành phương tiện di động dùng chung Dott ghi nhận hàng trăm xe đạp điện bị phá hủy hoặc hư hại tại Paris trong các cuộc biểu tình ngày 17-10. Tại một số thành phố khác, phương tiện thuộc đội xe của doanh nghiệp cũng chịu thiệt hại. Trong khi đó, Lime cho biết khoảng 6% đội xe của hãng tại Paris bị phá hủy hoặc hư hỏng.

Những tổn thất này gây thiệt hại trực tiếp cho các đơn vị vận hành, đồng thời ảnh hưởng đến khả năng cung cấp dịch vụ cho người dân. Việc sửa chữa, thay thế phương tiện và khôi phục hoạt động cũng đòi hỏi thêm thời gian và nguồn lực.

Xe đạp và các mảnh vỡ trên đường phố Paris vào sáng 18-10, sau một ngày xảy ra các cuộc đụng độ bạo lực giữa cảnh sát và người biểu tình. Ảnh: Anadolu

Giao thông công cộng tại Paris cũng chịu ảnh hưởng từ các biện pháp bảo đảm an ninh. Theo thông báo của đơn vị vận hành RATP, một số ga tàu điện ngầm và tàu cao tốc vùng RER, hệ thống giao thông công cộng nối trung tâm Paris với các vùng ngoại ô, phải tạm đóng cửa theo yêu cầu của cơ quan cảnh sát trong ngày 17-10. Việc hạn chế tiếp cận một số ga và điều chỉnh hoạt động giao thông khiến hành khách phải thay đổi lộ trình, nhất là tại các khu vực diễn ra biểu tình hoặc có nguy cơ xảy ra đụng độ.

Đối với người dân, những gián đoạn như vậy ảnh hưởng đến việc đi lại, làm việc và tiếp cận các dịch vụ thường nhật. Với doanh nghiệp, hoạt động vận chuyển hàng hóa và khả năng tiếp cận của khách hàng cũng có thể bị tác động khi các tuyến đường hoặc điểm trung chuyển bị hạn chế.

Hoạt động cung ứng nhiên liệu cũng chịu tác động. Dữ liệu theo dõi từ Bloomberg chỉ ra rằng, nhiều cảng biển tiếp nhận nguyên liệu, các trạm phân phối chính và nhà máy lọc dầu trọng điểm trên toàn quốc bị lực lượng lập rào chắn phong tỏa kéo dài. Việc vận chuyển nhiên liệu ra khỏi kho chứa bị gián đoạn. Nhiều trạm xăng rơi vào tình trạng cạn kiệt nguồn cung cục bộ. Người dân tại nhiều khu vực phải xếp hàng dài nhiều giờ đồng hồ để chờ mua nhiên liệu.

Như vậy, hệ lụy của bạo lực không chỉ giới hạn ở những địa điểm trực tiếp xảy ra đập phá. Khi giao thông bị gián đoạn và cơ sở kinh doanh phải điều chỉnh hoạt động, tác động có thể lan sang những người không tham gia biểu tình, từ người lao động đến khách hàng và các đơn vị cung cấp dịch vụ.

Tòa thị chính thành phố Limoges, Pháp, bốc cháy trong các vụ bạo lực xảy ra bên lề cuộc biểu tình ngày 17-10. Vụ hỏa hoạn khiến phần mái và tháp đồng hồ của công trình lịch sử bị phá hủy. Ảnh: Reuters

Tăng cường an ninh, kiểm soát các điểm nóng

Trước tình trạng bạo lực và cướp phá, chính phủ Pháp đã tăng cường triển khai lực lượng an ninh quy mô lớn tại những địa bàn có nguy cơ cao. Theo Reuters, khoảng 60.000 cảnh sát và nhân viên thuộc các lực lượng bảo đảm an ninh đã được huy động trong ngày 17-10. Tại Paris và một số thành phố khác, cảnh sát sử dụng hơi cay, vòi rồng và các biện pháp kiểm soát đám đông để đối phó với những nhóm người quá khích. Lực lượng chức năng đồng thời tổ chức tuần tra tại các địa điểm trọng yếu, bảo vệ công trình công cộng và ngăn chặn những nhóm có ý định quay lại phá hoại.

Đến ngày 20-10, AP dẫn thông tin cho biết khoảng 2.400 người đã bị bắt giữ sau các vụ bạo loạn cuối tuần qua, trong đó hơn 800 người đã được chuyển đến cơ quan công tố và khoảng 149 người bị tạm giam. Song song với hoạt động trên đường phố, chính quyền tăng cường bảo vệ các địa điểm trọng yếu, trong đó có khu vực Điện Élysée (Phủ Tổng thống), Dinh Matignon (Văn phòng Thủ tướng) và Tòa nhà Quốc hội. Đây là những cơ sở quan trọng của bộ máy nhà nước, đòi hỏi các biện pháp bảo vệ nhằm hạn chế nguy cơ bị tấn công hoặc trở thành điểm tập trung của các vụ gây rối.

Mặt khác, chính quyền địa phương cũng áp dụng giới nghiêm cục bộ và hạn chế tụ tập tại những khu vực có nguy cơ tái diễn bạo lực. Theo Reuters, sau các vụ bạo loạn, lệnh giới nghiêm ban đêm được triển khai tại một số khu vực ở Paris và các thành phố khác. Các biện pháp này nhằm giảm nguy cơ cướp phá vào ban đêm, bảo vệ cư dân và cơ sở kinh doanh, đồng thời tạo điều kiện để lực lượng chức năng kiểm soát những điểm nóng.

Theo AP, tại Paris, từ ngày 19-10 lệnh giới nghiêm được áp dụng tại một số khu vực, trong đó có Quảng trường République và khu mua sắm Les Halles, hiệu lực từ 23 giờ đến 6 giờ sáng hôm sau. Việc giới hạn hoạt động trong khung giờ và phạm vi nhất định cho thấy chính quyền đang tập trung nguồn lực vào những địa bàn cần kiểm soát thay vì áp dụng đồng loạt các biện pháp hạn chế trên toàn thành phố.

Lực lượng chống bạo động tập trung tại Paris hôm 18-10, trong bối cảnh các cuộc biểu tình phản đối chi phí sinh hoạt và giá nhiên liệu tăng cao diễn ra vào cuối tuần. Ảnh: Reuters

“Lằn ranh đỏ” và lựa chọn pháp lý

Trước tình hình bạo lực và thiệt hại tài sản diễn biến phức tạp, chính phủ Pháp đang phải cân nhắc mức độ can thiệp cần thiết để khôi phục trật tự. Thay vì lập tức ban bố tình trạng khẩn cấp, chính phủ ưu tiên các biện pháp an ninh có mục tiêu, giới hạn theo địa bàn, như giới nghiêm cục bộ và tăng cường lực lượng tại những điểm nóng.

Theo Reuters, Thủ tướng Sébastien Lecornu cho rằng lệnh giới nghiêm cục bộ phù hợp hơn với tình hình trước mắt, song không loại trừ khả năng áp dụng tình trạng khẩn cấp nếu cần thiết. Cách tiếp cận này cho phép chính quyền tập trung xử lý các khu vực bất ổn, bảo vệ người dân và tài sản, đồng thời duy trì khả năng điều chỉnh biện pháp theo diễn biến thực tế.

Việc chưa ban bố tình trạng khẩn cấp không đồng nghĩa với việc chính quyền xem nhẹ mức độ nghiêm trọng của các vụ bạo lực. Vấn đề đặt ra là lựa chọn biện pháp phù hợp với phạm vi và diễn biến của tình hình, bảo đảm an ninh nhưng vẫn có thể hạn chế những xáo trộn không cần thiết đối với đời sống xã hội và hoạt động kinh tế. Hiệu quả của cách tiếp cận này sẽ phụ thuộc vào khả năng kiểm soát các điểm nóng và ngăn chặn những vụ việc tương tự tái diễn.

Những thiệt hại về tài sản, sự gián đoạn trong hoạt động kinh doanh và các biện pháp an ninh tăng cường cho thấy quy mô thách thức mà chính quyền Pháp phải đối mặt sau các cuộc biểu tình. Khôi phục trật tự là yêu cầu trước mắt, song khả năng ổn định tình hình trong dài hạn còn phụ thuộc vào việc xử lý những vấn đề kinh tế - xã hội phía sau làn sóng phản đối.

(Còn nữa)