Những tín hiệu
Theo một số hãng truyền thông Mỹ, trước khi Mỹ phát động cuộc tấn công lớn chống lại chế độ Iran vào ngày 28-2, thì Washington không nhận thấy mối đe dọa cận kề nào từ Iran. Tuy nhiên, trong những tuần gần đây, một "cơ hội" được cho là đã mở ra cho ông Trump khi hai đồng minh Trung Đông của ông là Israel và Saudi Arabia ra tín hiệu rằng đã đến lúc phải ra đòn.
Chiến dịch được phát động sau một cuộc triển khai quân sự đáng kể của Mỹ - lớn nhất trong khu vực kể từ cuộc chiến Iraq năm 2003 - nhắm vào các trung tâm chỉ huy và các nhà lãnh đạo Iran. Chỉ trong giờ đầu tiên, chiến dịch đã dẫn đến cái chết của Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, người đã nắm quyền gần 40 năm, cũng như một số quan chức cấp cao khác của Iran. Trong 2 ngày sau đó, các cuộc tấn công và trả đũa đã gia tăng giữa Washington và Tehran, ném bom vào một số quốc gia trong khu vực, trong đó có Lebanon, Saudi Arabis, Qatar, Các tiểu vương quốc Arab thống nhất.
Những áp lực từ bên ngoài này xuất hiện vào thời điểm các nỗ lực ngoại giao giữa Mỹ và Iran đã gặp bế tắc trong vài tuần, cho thấy các cuộc đàm phán sắp đi đến hồi kết. Sau cuộc gặp thứ ba tại Geneva vào ngày 26-2, các đặc phái viên của Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner cuối cùng đã đi đến kết luận, tuyên bố rằng Tehran đang tìm cách duy trì năng lực làm giàu uranium "để rồi có thể sử dụng nó cho một quả bom hạt nhân trong tương lai". Ngày hôm sau, tại một cuộc mít tinh ở Corpus Christi, Texas, trước thềm cuộc bầu cử sơ bộ dự kiến diễn ra vào ngày 24-2, Tổng thống Donald Trump đã ám chỉ một quyết định sắp xảy ra: "Chúng ta có một quyết định rất lớn cần phải đưa ra, các bạn biết đấy. Không dễ, không dễ", ông tuyên bố với đám đông.
Vào ngày 28-2, khi các vụ đánh bom bắt đầu, ông Trump đã nói về "các mối đe dọa sắp xảy ra từ chế độ Iran" và "các tên lửa tầm xa có thể sớm vươn tới lãnh thổ trước khi tuyên bố: "Chưa có tổng thống nào sẵn sàng làm những gì tôi sẵn sàng làm tối nay".
Sự khuyến khích của Thái tử Saudi Arabia
Theo tờ The Washington Post, Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman đóng vai trò chủ chốt trong chuỗi sự kiện này. Trong tháng trước vụ tấn công, Thái tử đã có nhiều cuộc điện đàm riêng với Tổng thống Trump để vận động cho sự can thiệp của Mỹ, đồng thời công khai bày tỏ sự ủng hộ giải pháp ngoại giao.
Song song với các cuộc thảo luận do đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner khởi xướng với các quan chức Iran, Riyadh đã đưa ra một tuyên bố sau cuộc điện đàm giữa Thái tử Mohammed bin Salman và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian. Trong tuyên bố này, Saudi Arabia khẳng định rằng Thái tử "sẽ không cho phép sử dụng không phận hoặc lãnh thổ của Saudi Arabia để tấn công Iran”.
Tuy nhiên, theo tờ The Washington Post, trong các cuộc gặp riêng, nhà lãnh đạo Saudi Arabia đã cảnh báo các quan chức Mỹ rằng Tehran sẽ trở nên "mạnh mẽ và nguy hiểm hơn" nếu Washington không tấn công, vì nước này đang duy trì sự hiện diện quân sự mạnh nhất trong khu vực trong hơn một thập kỷ qua. Thông điệp này cũng được em trai ông, Bộ trưởng Quốc phòng Khalid bin Salman, truyền đạt trong các cuộc gặp tại Washington hồi tháng Giêng.
Thông tin quan trọng của CIA
Áp lực từ phía Israel cũng đóng một vai trò quan trọng, khi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tiếp tục chiến dịch công khai lâu dài của mình nhằm tấn công những gì ông coi là mối đe dọa sống còn đối với đất nước mình. Theo điều tra của tờ The Washington Post, trong một cuộc họp vào ngày 24-2 trước khi xảy ra cuộc tấn công, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã nói với các thành viên cấp cao của Quốc hội rằng thời điểm và mục tiêu của nhiệm vụ được định hình bởi thực tế là Israel sẽ tấn công "có hoặc không có sự tham gia của Mỹ". Do đó, cuộc tranh luận nội bộ không còn là về nguyên tắc tấn công, mà là về thời điểm: Hành động phối hợp với Israel, hay chờ đợi một cuộc trả đũa có thể xảy ra của Iran nhằm vào các mục tiêu quân sự của Mỹ trong khu vực trước khi điều động lực lượng Mỹ.
Theo tờ New York Times, thông tin tình báo do CIA thu thập đã đẩy nhanh quá trình ra quyết định, tạo cơ hội cho Mỹ và Israel giành được lợi thế quan trọng và nhanh chóng. Tờ báo Mỹ đưa tin rằng, CIA, vốn đã theo dõi Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei trong nhiều tháng, đã biết được kế hoạch tổ chức một cuộc họp của các quan chức cấp cao Iran tại một khu phức hợp ở trung tâm Tehran vào sáng 28-2, cho phép hai nước điều chỉnh thời gian của chiến dịch để tận dụng "cơ hội vàng" này. Nhờ đó, thông tin tình báo của CIA đã cho phép Israel thực hiện một cuộc tấn công có mục tiêu vào khoảng 9 giờ 40 phút sáng 28-2 với một số lượng nhỏ máy bay được trang bị tên lửa tầm xa chính xác, sát hại ông Khamenei cùng một số nhân vật chủ chốt khác.