Một cầu nối quan trọng cho thương mại và an ninh

Dự án xây dựng cầu Gordie Howe có tầm quan trọng sống còn đối với thương mại Bắc Mỹ, đang được chính phủ Ottawa tài trợ với số tiền lên tới 6,4 tỷ dollard Canada.

Nằm trên biên giới giữa Ontario và Michigan, cầu quốc tế Gordie Howe được khởi công xây dựng năm 2018, nối giữa thành phố Windsor (Canada) và thành phố Detroit (Mỹ). Khi hoàn thành, cây cầu sẽ trở thành một trong những cửa ngõ chính cho thương mại Bắc Mỹ, đại diện cho trung tâm công nghiệp lớn của ngành công nghiệp ô tô và toàn bộ chuỗi cung ứng khu vực.

Với chi phí ước tính là 6,4 tỷ dollard Canada, cây cầu gồm 6 làn xe này nhằm mục đích kết nối trực tiếp Quốc lộ 401, một tuyến đường giao thông quan trọng ở phía Canada, với đường cao tốc I-75 ở phía Mỹ.

Cầu quốc tế Gordie Howe, nối liền Detroit (Mỹ) với Windsor (Canada) đang trong quá trình hoàn thiện. Ảnh chụp tại Detroit ngày 10-2-2026. Ảnh: Reuters

Mục tiêu kép của dự án là ưu tiên giải quyết vấn đề lưu lượng xe tải ngày càng tăng trên hành lang giao thông sầm uất nhất giữa hai quốc gia. Hiện tại, phần lớn lưu lượng giao thông tập trung vào cầu Ambassador và đường hầm Windsor-Detroit, hai công trình hạ tầng cũ kỹ thường xuyên bị tắc nghẽn vào giờ cao điểm và không thể đáp ứng được nhu cầu của các đoàn xe chở hàng nặng. Tuyến đường mới hứa hẹn sẽ tạo ra kết nối đường cao tốc thông suốt hơn và sẽ giảm bớt lượng xe tải trên đường phố Windsor.

Mục tiêu thứ hai là tạo ra sự dự phòng chiến lược. Hai cây cầu trên cùng một đoạn đường giao cắt sẽ giảm nguy cơ tê liệt trong trường hợp xảy ra tai nạn, đóng cửa tạm thời hoặc sự cố lớn tại biên giới. Một nghiên cứu kinh tế được thực hiện cho dự án ước tính rằng, việc cải thiện độ tin cậy của các cửa khẩu có thể tiết kiệm hàng chục giờ mỗi năm cho mỗi xe tải, với tổng số tiền tiết kiệm tích lũy lên tới hàng tỷ USD trong suốt vòng đời của cơ sở hạ tầng.

Sự thay đổi lập trường đột ngột của Tổng thống Donald Trump

Tuy nhiên, ngày 9-2 vừa qua, Tổng thống Trump đe dọa sẽ ngăn chặn việc khánh thành công trình dự kiến trong năm 2026. Trong một thông điệp trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ yêu cầu Canada bồi thường và tuyên bố rằng Mỹ nên sở hữu "có lẽ ít nhất một nửa" tài sản này, nếu không ông sẽ từ chối cho phép cơ sở hạ tầng đi vào hoạt động.

Lời đe dọa của Tổng thống Mỹ gây bất ngờ, trước hết vì ông từng ủng hộ dự án này trong quá khứ. Tuy nhiên, lần này ông Trump cáo buộc Ottawa đã lợi dụng Mỹ và tuyên bố rằng cây cầu được xây dựng "hầu như không mang lại lợi ích gì cho ngành công nghiệp Mỹ”.

Về phía Mỹ, việc vận hành một cửa khẩu biên giới mới phụ thuộc vào sự cho phép của chính phủ liên bang. Ngay cả khi không dừng một dự án đã gần hoàn thành, Washington vẫn có thể trì hoãn việc mở cửa. Điều này có thể làm chậm trễ việc thu phí và gây ảnh hưởng dự kiến đến chuỗi cung ứng.

Trong cuộc điện đàm với Tổng thống Donald Trump hôm 10-2, Thủ tướng Canada Mark Carney đã nhắc lại khuôn khổ pháp lý đã được thiết lập từ lâu giữa hai nước. Việc quản lý cây cầu sẽ thuộc thẩm quyền chung của Canada và bang Michigan. Điều này cũng nhấn mạnh sự phụ thuộc lẫn nhau về công nghiệp giữa hai nền kinh tế. Thủ tướng nhấn mạnh, sự hiện diện của "thép Mỹ và công nhân Mỹ" tại công trường xây dựng, coi cơ sở hạ tầng này là "một ví dụ tuyệt vời về sự hợp tác" chứ không phải là nguồn gốc của xung đột.

Vấn đề này hiện đang gắn liền với chương trình nghị sự thương mại. Thủ tướng Mark Carney đã kêu gọi nối lại các cuộc đàm phán giữa hai nước khi việc xem xét lại Hiệp định Canada-Mỹ-Mexico (USMCA) sắp bắt đầu. 

Ông Drew Dilkens, thị trưởng thành phố Windsor, đã gọi những phát ngôn của ông Trump là "hoàn toàn vô lý". Còn Thống đốc bang Michigan, bà Gretchen Whitmer nhấn mạnh rằng cây cầu sẽ được mở "bằng cách này hay cách khác"./.