Ngày 30-9, chuyến bay FZ1073 của hãng hàng không FlyDubai, thuộc Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), chở 174 hành khách, trong đó có 27 trẻ em, phải chuyển hướng tới sân bay Tabuk của Saudi Arabia. Máy bay đã hạ cánh an toàn, toàn bộ hành khách được bảo đảm tính mạng, tuy nhiên, sau sự cố là những câu hỏi về vấn đề an ninh hàng không được đặt ra.

The Times of Israel dẫn lời Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết, cơ phó đã tấn công cơ trưởng và tìm cách làm máy bay lao xuống đất. Dù bị thương nặng, cơ trưởng người Ấn Độ vẫn chống trả, mở cửa buồng lái, tạo điều kiện để một số hành khách và thành viên phi hành đoàn vào khống chế người tấn công. Ông Netanyahu ca ngợi cơ trưởng là “người hùng thực sự”, đồng thời thông báo cơ phó đã bị bắt và đang bị nhà chức trách Saudi Arabia thẩm vấn.

Những hành khách người Israel trên chuyến bay FZ1073 của hãng hàng không FlyDubai đã được trở về nhà an toàn. Ảnh: Reuters 

Những lời kể của hành khách phần nào cho thấy chuyến bay đã thoát nạn trong gang tấc sau sự cố nguy hiểm. Theo trang Calcalist, ông Tzvika Manes, Giám đốc công ty Barak Capital Underwriting cho biết, khoảng 2 giờ 15 phút sau khi cất cánh, vợ ông nghe tiếng la hét trong buồng lái và đề nghị một thành viên phi hành đoàn kiểm tra. Khi người này hô hoán nhờ hỗ trợ, ông cùng hai người đàn ông khác lập tức xông vào. Một hành khách tên Daniel kể với Channel 12 rằng máy bay chúi mũi, xoay mạnh giữa tiếng cãi vã, xô xát. Hai phi công dự bị mặc thường phục đã tiến vào buồng lái, giành lại quyền điều khiển. Theo AFP, ngày 1-10, Tổng thống Israel Isaac Herzog tuyên bố sẽ trao Giải thưởng Anh hùng dân sự cho 4 công dân Israel tham gia khống chế cơ phó.

Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz đã gọi vụ việc là âm mưu tấn công khủng bố. Bộ Ngoại giao Israel còn cho rằng cuộc tấn công nhằm vào người Israel, UAE và Hiệp định Abraham. Tuy nhiên, thông báo chưa nêu bằng chứng cụ thể làm cơ sở cho kết luận về động cơ. Theo CNN, ông Netanyahu cho biết, Israel không nhận được cảnh báo hay thông tin tình báo nào trước vụ việc. FlyDubai nhấn mạnh nguyên nhân và động cơ chưa được làm rõ, đồng thời kêu gọi các bên tránh suy đoán vội vàng khi cơ quan chức năng đang thu thập chứng cứ.

Sự cố cũng đặt ra câu hỏi về khả năng bảo vệ các chuyến bay đến Israel trong bối cảnh những đe dọa an ninh ngày càng gia tăng ở khu vực Trung Đông. Theo The Times of Israel, các hãng hàng không Israel thường áp dụng nhiều lớp an ninh như tiến hành trao đổi với hành khách trước khi làm thủ tục, bố trí nhân viên an ninh có vũ trang trên chuyến bay quốc tế, bảo vệ buồng lái bằng cửa chống đạn và cơ chế khóa nghiêm ngặt. Không quân Israel có quy trình ứng phó khi máy bay đi chệch đường bay, mất liên lạc hoặc phát tín hiệu khẩn cấp.

Tuy nhiên, các hãng nước ngoài khai thác đường bay tới Israel không áp dụng cùng hệ thống biện pháp nói trên. The Times of Israel nhận định vụ việc cho thấy những khoảng trống chưa có lời giải về an ninh hàng không ở Israel. Israel không thể yêu cầu các hãng này bố trí nhân viên an ninh có vũ trang hay thực hiện đầy đủ quy trình như hãng hàng không Israel. Việc cơ phó, được phía Israel xác định mang quốc tịch Oman, tham gia chuyến bay tới Tel Aviv cũng đang được xem xét. Câu hỏi nghi phạm hành động một mình hay có sự chỉ đạo vẫn chưa có bằng chứng để trả lời.

Theo The Telegraph, Israel đang điều tra cách cơ phó người Oman được phép tham gia vận hành chuyến bay đến Tel Aviv, trong bối cảnh Oman và Israel không có quan hệ ngoại giao và Israel áp dụng các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt đối với phi hành đoàn nước ngoài bay vào không phận nước này.

Các quan chức an ninh Israel nói với The Telegraph rằng nghi phạm có thể đã lên kế hoạch đâm máy bay vào một thành phố của Israel. 3 nguồn tin riêng biệt cho biết khả năng xảy ra một vụ tấn công theo kiểu sự kiện 11-9-2001 ở Mỹ là một hướng điều tra quan trọng. Các quan chức chưa xác định được mục tiêu mà nghi phạm định tấn công, nhưng hơn một nguồn tin đề cập khả năng đó là một tòa nhà cao tầng ở Tel Aviv. Thủ tướng Netanyahu cho biết cơ phó đã bị bắt và đang bị thẩm vấn. Danh tính, ý định và động cơ của người này chưa được xác nhận.

Trả lời Reuters, Người phát ngôn Văn phòng Thủ tướng Israel Doron Spielman cho biết, ông Netanyahu đã chỉ thị tăng cường an ninh đối với chuyến bay tới Israel của cả hãng trong nước và nước ngoài. Giới chức sẽ xác định danh tính, tiến hành kiểm tra an ninh đối với phi công chuẩn bị bay vào nước này. FlyDubai hiện đã tạm đình chỉ toàn bộ chuyến bay đến và đi từ Israel để phục vụ điều tra.