Anh và I-ran đang tiến vào một cuộc “quyết đấu ngoại giao” sau khi xảy ra vụ lực lượng I-ran sáng 23-3 bắt giữ 15 thủy thủ và binh sĩ lực lượng Hải quân Hoàng gia Anh tại khu vực phía Bắc vịnh Péc-xích. Hãng tin bán chính thức “Fars” của I-ran ngày 24-3 thông báo, 15 lính thủy Anh bị bắt giữ nói trên thừa nhận họ đã xâm nhập trái phép lãnh hải I-ran. Vì lý do này, I-ran từ chối thực hiện yêu cầu của phía Anh đòi thả ngay lập tức số lính thủy bị bắt giữ.

Trước đó, Bộ Quốc phòng Anh đã khẩn cấp đề cập vấn đề này với cấp cao nhất của nhà chức trách I-ran. Tuyên bố của Bộ Quốc phòng Anh khẳng định, các tàu hải quân I-ran đã bắt giữ 15 lính thủy Anh trên tàu khu trục “HMS Cornwall” vào khoảng 10 giờ 30 phút sáng (giờ I-rắc) ngày 23-3 khi những người này đang tham gia hoạt động kiểm tra các tàu buôn tại vùng lãnh hải của I-rắc như thường lệ. Phạm vi hoạt động của họ nằm trong vùng biển của I-rắc chứ không phải của I-ran. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao I-ran ra tuyên bố khẳng định, nước này bắt giữ một toán lính hải quân Anh vì những người này đã xâm nhập trái phép lãnh hải I-ran. Bộ Ngoại giao I-ran cũng xác nhận rằng, thủy thủ Anh đã nhiều lần xâm nhập trái phép lãnh hải I-ran tại đường phân định lãnh hải hai nước I-ran và I-rắc.

Theo Bộ Quốc phòng Mỹ, số thủy thủ Anh bị bắt giữ kể trên thuộc nhóm đặc nhiệm hỗn hợp số 158 đang làm nhiệm vụ duy trì an ninh và ổn định tại vùng lãnh hải của I-rắc và bảo vệ nguồn tài nguyên dầu mỏ của I-rắc theo nội dung Nghị quyết của HĐBA LHQ liên quan tới I-rắc. Tại Oa-sinh-tơn, người phát ngôn Nhà Trắng Tô-ni Xnâu cho biết, Mỹ “đang theo dõi sát” diễn biến sự việc trên. Ông Xnâu nói rằng các thủy thủ Anh “đã bị đưa vào vùng lãnh hải I-ran” và vào thời điểm hiện tại, Mỹ “đang giữ liên lạc với phía Anh”. Anh là một đồng minh thân tín của Mỹ, nước đang kêu gọi áp dụng các biện pháp trừng phạt nặng đối với I-ran do chương trình hạt nhân.

Các báo Anh ra ngày 24-3 cho rằng, I-ran có thể giữ 15 lính thủy Anh để làm con tin nhằm gây sức ép với phương Tây trong bối cảnh HĐBA LHQ chuẩn bị bỏ phiếu gia tăng lệnh trừng phạt chống I-ran. Theo đài BBC, đây không phải là lần đầu tiên lính thủy Anh bị các lực lượng I-ran bắt giữ tại vùng lãnh hải giáp giữa I-ran và I-rắc. Năm 2004, I-ran đã bắt giữ 8 thủy thủ Anh và thả họ sau 3 ngày giam giữ. Vụ bắt giữ trên đã làm tăng thêm tình hình căng thẳng ở Trung Đông và đẩy giá dầu lên mức cao nhất trong vòng ba tháng qua. Giá dầu thô Brent ở Luân Đôn đã tăng 50 xu lên tới hơn 63USD/thùng.

CHU PHẠM (tổng hợp)