Điệp viên Mossad: Tiếng súng trên đường Bani Hashem

Thủ đô Tehran của Iran vào những ngày tháng 7-2011 không hề yên ả như vẻ bề ngoài của nó.

Giữa những lệnh cấm vận kinh tế ngặt nghèo và những cuộc khẩu chiến trên diễn đàn quốc tế về năng lượng nguyên tử, một cuộc chiến khác, âm thầm và tàn khốc, diễn ra ngay trong lòng các khu phố sầm uất nhất, nhắm thẳng vào những “bộ não” đang nỗ lực cho chương trình hạt nhân của Iran.

Tiếng súng lúc 16 giờ 30 phút

23-7-2011, một ngày Thứ Bảy bình thường trên con đường Bani Hashem, Nam Tehran, nơi cư ngụ của nhiều trí thức và công chức trung lưu, giảng viên vật lý 35 tuổi Darioush Rezaei Najad đang lái xe chở vợ là Mansoureh Karami và con gái nhỏ về nhà sau một ngày làm việc.

Tiếng súng vang lên trên đường phố. “Cuộc chiến trong bóng tối” đã bắt đầu. (Ảnh minh họa)

Khi Najad vừa dừng xe trước cổng nhà, sự tĩnh lặng của khu phố bị xé toạc bởi tiếng động cơ xe máy.

Hai người đàn ông đi trên một chiếc xe máy phân khối lớn, gương mặt ẩn sau lớp mũ bảo hiểm tối màu, đột ngột áp sát chiếc xe của gia đình Najad. Không một động tác thừa, gã ngồi sau rút từ trong áo khoác da một khẩu súng ngắn tự động có gắn ống giảm thanh. Năm phát đạn được bắn ra ở cự ly gần, nhắm thẳng vào Darioush Rezaei Najad. Người giảng viên vật lý đổ gục ngay trên vỉa hè, máu thấm đẫm vạt áo trước sự kinh hoàng của vợ và con gái. Những kẻ thủ ác rồ ga, lách qua dòng xe cộ đang khựng lại vì ngỡ ngàng và biến mất vào các con ngõ lắt léo của thủ đô Tehran. 

Khi lực lượng an ninh và xe cứu thương có mặt, tất cả những gì còn lại chỉ là những chiếc cát-tút bằng đồng và một sinh mạng đang dần rời xa cơ thể. Najad qua đời trên đường đến bệnh viện, để lại một lỗ hổng không thể bù đắp trong chương trình hạt nhân của Iran. Vụ tấn công mang đậm dấu ấn của Mossad: Ám sát ngay giữa ban ngày, tại một địa điểm đông đúc, nhắm thẳng vào mục tiêu di động và rút lui không để lại dấu vết.

Darioush Rezaei Najad là ai?

Sau vụ ám sát, các cơ quan thông tấn chính thống của Iran đã ra tuyên bố, cho biết Darioush Rezaei Najad là một “giảng viên đại học đơn thuần” không liên quan đến quân sự.

Bộ trưởng Tình báo Heydar Moslehi tuyên bố Najad không tham gia vào bất kỳ dự án hạt nhân nào. Thế nhưng, Mossad và các cơ quan tình báo phương Tây thì xác định Darioush Rezaei Najad là một chuyên gia hàng đầu về kỹ thuật xung điện và đặc biệt là công nghệ chuyển mạch điện tử cao áp.

Người thân và bạn bè tiễn đưa Darioush Rezaei Nejad. Ảnh: The San Diego Union-Tribune

Trong sơ đồ chế tạo một quả bom nguyên tử, nếu uranium làm giàu nồng độ cao là “nhiên liệu”, thì bộ chuyển mạch của Najad chính là “ngòi nổ”.

Để một đầu đạn hạt nhân có thể phát nổ với sức mạnh hủy diệt, các khối nhiên liệu phân hạch phải được nén lại bằng một vụ nổ đối, đòi hỏi hàng loạt kíp nổ phải được kích hoạt đồng thời với độ chính xác tính bằng phần triệu giây. Chỉ cần một sai lệch nhỏ, phản ứng dây chuyền sẽ không xảy ra.

Darioush Rezaei Najad được cho là người thiết kế những bảng mạch tinh vi đó. Các báo cáo từ cơ quan tình báo nước ngoài và các cựu thanh sát viên Liên hợp quốc xác nhận rằng Najad nghiên cứu các hệ thống “năng lượng xung điện nổ” tại Đại học Công nghệ Malek-Ashtar, một cơ sở trực thuộc Bộ Quốc phòng Iran.

Trước khi bị sát hại, ông đã công bố nhiều nghiên cứu về máy phát Marx 5000kV và các bộ chuyển mạch, những thiết bị tối quan trọng để thử nghiệm và vận hành cơ chế kích nổ hạt nhân. Việc loại bỏ Darioush Rezaei Najad đồng nghĩa với việc “cắt” ngòi nổ của một quả bom trong tương lai.

Cái chết của Darioush Rezaei Najad không phải là một sự kiện đơn lẻ, mà thực chất là một phần của chiến dịch “Chặt đầu” mà Mossad đã triển khai mạnh dưới thời Giám đốc Meir Dagan.

Trước Darioush Rezaei Najad, Tehran đã liên tục rúng động bởi những vụ tấn công nhắm vào các “cây đại thụ” của ngành hạt nhân như: Chuyên gia vật lý lượng tử hàng đầu Masoud Ali Mohammadi, bị sát hại bởi một khối thuốc nổ giấu trong chiếc xe đỗ cạnh xe riêng của ông ngay tại Bắc Tehran vào tháng 1-2010; “bộ não” thiết kế lõi lò phản ứng Majid Shahriari, bị sát hại bằng mìn từ tính gắn vào xe khi đang di chuyển trên đường cao tốc Artesh vào tháng 11-2010; Fereydoon Abbasi-Davani, chuyên gia laser và đồng vị hạt nhân, cũng bị gắn mìn từ tính cùng ngày với Shahriari nhưng may mắn thoát chết nhờ nhận ra tiếng động lạ và lao ra khỏi xe kịp lúc.

Sự im lặng tuyệt đối của Israel sau mỗi vụ ám sát xảy ra tại Iran là thứ vũ khí sắc bén và ám ảnh. Ảnh: Reuters.

Cách thức thực hiện các vụ việc này cho thấy một sự chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt hậu cần và mạng lưới tình báo con người (HUMINT) cực kỳ sâu rộng của Mossad bên trong Iran.

Để thực hiện một vụ gắn mìn từ tính hay nổ súng áp sát, các đặc vụ phải biết chính xác lộ trình, loại xe, thói quen sinh hoạt và thậm chí là sơ đồ bảo vệ an ninh của mục tiêu. Đường phố Tehran, vốn được canh gác nghiêm ngặt bởi Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran và mật vụ, nhưng giờ đây lại trở thành sân chơi của Mossad. Chính vì vậy, mỗi nhà khoa học hạt nhân Iran khi bước ra khỏi nhà vào buổi sáng đều phải đối mặt với một câu hỏi: Liệu chiếc xe máy đi bên cạnh có mang theo thần chết?

Sự im lặng tuyệt đối của Israel sau mỗi vụ ám sát cũng là một thứ vũ khí ám ảnh. Họ không xác nhận, cũng không phủ nhận, để mặc cho trí tưởng tượng của đối phương tự vẽ nên một mạng lưới điệp viên vô hình và khó ngăn chặn ở khắp Tehran.

Không lặp lại tiền lệ Osirak

Nhiều nhà phân tích quân sự từng đặt câu hỏi: Tại sao Israel không sử dụng không quân tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran như họ đã làm với lò phản ứng Osirak của Iraq năm 1981 hay Al-Kibar của Syria năm 2007? Câu trả lời nằm ở bài học từ lịch sử.

Iran đã rút kinh nghiệm từ Iraq. Các cơ sở làm giàu Uranium như Natanz hay Fordow được đặt sâu hàng trăm mét dưới lòng đất, bao quanh bởi núi đá và được bảo vệ bởi các hệ thống phòng không S-300 tối tân. Một cuộc không kích có thể phá hủy một phần cơ sở vật chất, nhưng không thể tiêu diệt được “trí tuệ tập thể”. Máy móc có thể mua lại hoặc chế tạo mới bằng tiền, nhưng để có một chuyên gia như Najad hay Shahriari thì phải mất hàng chục năm.

Địa điểm lò phản ứng Osirak ở Iraq sau khi bị Israel ném bom năm 1981. Ảnh: National Security Archive.

Mossad dưới thời Meir Dagan nhận ra rằng, việc tiêu diệt một nhà khoa học then chốt sẽ tạo ra hiệu ứng dây chuyền mang tính hủy diệt hơn nhiều so với bom đạn

Thứ nhất, nó gây đình trệ kỹ thuật, bởi dự án bị dừng lại do không có người thay thế có trình độ tương đương. Kiến thức chuyên sâu về bộ chuyển mạch hay neutron không dễ dàng chuyển giao cho người mới trong một sớm một chiều.

Thứ hai, nó gây ra làn sóng khủng hoảng tâm lý. Những nhà khoa học trẻ, dù rất tài năng, sẽ bắt đầu lo sợ cho mạng sống của chính mình và gia đình. Điều này dẫn đến sự chùn bước, có thể từ chối tham gia các dự án nhạy cảm hoặc thậm chí là tìm đường đào tẩu sang phương Tây.

Thứ ba, nó gây ra sự mất lòng tin, thanh trừng nội bộ và sự nghi kỵ lẫn nhau, có thể làm tê liệt khả năng phối hợp giữa giới khoa học và giới quân sự.

Chiến lược này còn giúp Israel duy trì sự “mơ hồ chiến lược”, tránh được một cuộc chiến tranh tổng lực chính thức với Iran, trong khi vẫn đạt được mục tiêu trì hoãn chương trình hạt nhân của đối phương.

Cái chết của Darioush Rezaei Najad trên đường Bani Hashem cho thấy một chương mới tàn khốc hơn của “cuộc chiến trong bóng tối”.

Nó cho thấy Mossad không chỉ dừng lại ở việc phá hoại máy móc bằng virus máy tính tinh vi như Stuxnet đã từng làm với hệ thống máy ly tâm tại Natanz vào năm 2010, mà cơ quan mật vụ này còn sẵn sàng đổ máu ngay giữa ban ngày để đạt được mục đích. Mossad cũng liên tục thay đổi phương thức. Từ những vụ ám sát riêng lẻ vào năm 2011, đến năm 2020, Mossad đã sử dụng robot gắn súng máy điều khiển qua vệ tinh để thực hiện hành vi ám sát.

………

Tài liệu tham khảo:

- Iran scientist’s killing blamed on US, Israel (The Gulf Times)

- Mossad Behind Tehran Assassinations, Says Source (Der Spiegel)

- How Mossad Justified Its Murder of an Innocent Iranian Electrical Engineer (Truthout)

- Twelve Days of Inferno: The Cost of Opening Pandora’s Box (Aljazeer Center for Studies)

- Operation Rising Lion: Insights from Israel’s 12-Day War Against Iran (JINSA)

- The War that Israel Never Loses: Its Secret Services Once Again Carry out Assassinations in Iran (El País)

- Dagan is the Superman of the Jewish state (The Jerusalem Post)

- A fighter to the End: Meir Dagan’s Daring Life (Ynet Global)

- Swiss Family Used to Thwart N-supplies, Says NYT (DAWN)

- Swiss Engineers, a Nuclear Black Market and the CIA (The New York Times)

- The Israeli Strategy against the Iranian Nuclear Project (INSS)

- If Iran Gets the Bomb (The Washington Institute)

- Operation Rising Lion: Insights from Israel’s 12-Day War against Iran (JINSA)

- Fakhrizadeh Reportedly Killed by Israeli Robot (TV7 Israel News)

- Mossad Killed Iran’s Top Nuke Scientist with Remote-Operated Machine Gun (The Times of Israel)

- Fakhrizadeh’s Sons Say He Was Shot 4-5 Times, Warned against Travel before Hit (The Times of Israel)

- Who Was the Prominent Nuclear Scientist ‘With Three Passports’ Killed in Iran and What Is Expected to Happen after His Murder? (CNN Analysis)

- What’s the Fallout from the Killing of a Top Iranian Nuclear Scientist? (CFR)

- Ex-Mossad Chief Hints Israel behind Iran Nuclear Attacks - Anadolu Ajansı (Anadolu Agency)

- Assassination of Iranian Nuclear Scientists (ResearchGate)

- Who Murdered Prof. Ali Mohammadi? (PBS)

- Iran Hangs “Mossad spy” for Scientist Killing (Aljazeera)

- Iran Nuclear Scientist Killed in Tehran Motorbike Bomb Attack (The Guardian)

- Iran: Timeline of Attacks (The Guardian)