Chiến lược công nghiệp quốc phòng đầu tiên của Canada

Chính phủ Canada nhận định thế giới ngày càng trở nên "bất ổn và nguy hiểm". Do đó, việc sẵn sàng và đủ năng lực bảo vệ lãnh thổ, người dân cùng các giá trị của đất nước trở nên "quan trọng hơn bao giờ hết". Canada cần ngành công nghiệp quốc phòng vững mạnh để đáp ứng nhu cầu của quân đội.

Thủ tướng Mark Carney công bố chiến lược công nghiệp quốc phòng đầu tiên của Canada, tháng 2-2026. Ảnh: CIM Magazine

Chính phủ Canada đánh giá ngành công nghiệp quốc phòng nội địa có thế mạnh về bảo trì, sửa chữa và đại tu (MRO), máy bay, xe chiến đấu, đạn dược, tàu hải quân, thiết bị bay không người lái... Không chỉ là nhà cung cấp quan trọng của quân đội Canada, ngành công nghiệp quốc phòng nội địa còn chú trọng xuất khẩu. 49% các sản phẩm quốc phòng do các doanh nghiệp Canada sản xuất được bán ra nước ngoài, trong đó các khách hàng chính là thành viên liên minh tình báo “Ngũ nhãn” (gồm Mỹ, Canada, Anh, Australia và New Zealand). Ngoài vai trò là "một nhân tố then chốt" trong nền quốc phòng của đất nước, ngành công nghiệp quốc phòng nội địa với gần 600 doanh nghiệp còn có đóng góp quan trọng cho nền kinh tế Canada. Theo đó, ngành công nghiệp quốc phòng tạo ra khoảng 81.000 việc làm, đóng góp 9,6 tỷ CAD (khoảng 7 tỷ USD) cho tổng sản phẩm trong nước (GDP) của Canada, đồng thời là "trung tâm của đổi mới sáng tạo".

"Để bảo vệ chủ quyền quốc gia, xây dựng thịnh vượng và củng cố sự tự chủ chiến lược, Chính phủ Canada cần thay đổi cách thức đầu tư cho quốc phòng. Trong nhiều năm qua, mua sắm quốc phòng của Canada quá phức tạp, chậm chạp và phụ thuộc vào các nhà cung cấp nước ngoài, từ đó kìm hãm sự phát triển của ngành công nghiệp quốc phòng nội địa. Thực trạng này khiến người lao động và doanh nghiệp Canada đánh mất nhiều cơ hội, các ngành công nghiệp trong nước thiếu đơn hàng đủ lớn để mở rộng quy mô và nghiêm trọng hơn là quân đội không được trang bị đầy đủ phương tiện cần thiết để bảo vệ chủ quyền của đất nước cũng như của các đồng minh", Chính phủ Canada thừa nhận.

Trong tài liệu dài gần 60 trang, Chính phủ của Thủ tướng Mark Carney đề ra mục tiêu trong 10 năm tới, xây dựng các doanh nghiệp quốc phòng Canada "hàng đầu thế giới" trong những lĩnh vực then chốt, nâng tỷ lệ sẵn sàng hoạt động của các phương tiện trên biển, trên bộ, trên không trong quân đội lần lượt lên 75%, 80% và 85% nhằm đáp ứng yêu cầu huấn luyện và sẵn sàng tác chiến, tăng tỷ lệ các hợp đồng mua sắm quốc phòng được trao cho doanh nghiệp trong nước lên 70%, tăng đầu tư của chính phủ vào hoạt động nghiên cứu và phát triển liên quan đến quốc phòng thêm 85%, tăng tổng doanh thu của ngành công nghiệp quốc phòng thêm hơn 240%, tăng kim ngạch xuất khẩu quốc phòng thêm 50%, tạo ra 125.000 việc làm chất lượng mới cho nền kinh tế.

Thủ tướng Mark Carney phát biểu trước các binh lính thuộc Sư đoàn 4 của Canada tại thành phố Toronto, tháng 6-2025. Ảnh: Reuters

Chính phủ Canada khẳng định chiến lược công nghiệp quốc phòng sẽ tạo bước chuyển cho quân đội và chuỗi cung ứng quốc phòng của nước này, mở ra những cơ hội nghề nghiệp chất lượng ngay trong nước, khai phá các thị trường mới cho doanh nghiệp Canada, đồng thời trang bị những sản phẩm "đẳng cấp thế giới" mà quân đội Canada cần để bảo vệ đất nước và các đồng minh. Chiến lược công nghiệp quốc phòng là "một khoản đầu tư hơn 500 tỷ CAD vào an ninh, thịnh vượng kinh tế và chủ quyền quốc gia", với khoảng 180 tỷ CAD dành cho mua sắm quốc phòng, 290 tỷ CAD cho hạ tầng liên quan đến quốc phòng, an ninh cùng 125 tỷ CAD cho hoạt động kinh tế liên quan. "An ninh và thịnh vượng là những trụ cột bổ trợ lẫn nhau của một Canada vững mạnh và tự do. Chiến lược công nghiệp quốc phòng bảo đảm Canada vẫn là một quốc gia có chủ quyền, làm chủ vận mệnh của chính mình", Thủ tướng Mark Carney tuyên bố.

Theo CTV News, đây là lần đầu tiên Canada công bố chiến lược công nghiệp quốc phòng và Thủ tướng Mark Carney đã phát đi một thông điệp rõ ràng tới ngành công nghiệp quốc phòng nội địa rằng đã đến lúc phải lớn mạnh. Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp quốc phòng và an ninh Canada Christyn Cianfarani gọi chiến lược này là "văn kiện mang tính bước ngoặt", vạch ra tầm nhìn rõ ràng cho ngành công nghiệp quốc phòng Canada và thể hiện sự ưu tiên đối với các doanh nghiệp trong nước. Ông Deepak Dutt, nhà sáng lập Zighra-một doanh nghiệp có trụ sở tại Ottawa chuyên phát triển công nghệ chống thiết bị bay không người lái-đánh giá chiến lược “khá tham vọng”, là "sự tái cài đặt" mà các doanh nghiệp Canada chưa từng chứng kiến trong nhiều thập niên qua.

Lưu ý rằng hiện 70% ngân sách mua sắm quốc phòng của Canada chi cho các sản phẩm do Mỹ sản xuất, Reuters đánh giá chiến lược phản ánh nỗ lực của Canada nhằm giảm phụ thuộc vào vũ khí Mỹ. Trang mạng The Walrus nhận định chiến lược "chịu ảnh hưởng không nhỏ" bởi mối quan hệ đã thay đổi giữa Canada với một nước Mỹ ngày càng khó lường. "Trong nhiều thập niên qua, các đời Chính phủ Canada từng cho rằng bài toán an ninh có thể được giải quyết bằng cách mua đúng loại vũ khí, trang bị từ đúng đồng minh vào đúng thời điểm. Chiến lược công nghiệp quốc phòng cho thấy kỷ nguyên đó đang khép lại", The Walrus nêu rõ.