Mới đây, Chủ tịch Ủy ban Pháp luật của Thượng viện Mỹ P.Lê-hi đã phải than rằng, mức độ tham nhũng và lãng phí trong công cuộc tái thiết I-rắc là chưa từng có trong lịch sử. Hàng tỷ USD của Mỹ đã bị sử dụng sai mục đích hoặc tham nhũng tại đất nước vùng Vịnh. Điều đáng nói hơn, dù an ninh là thách thức hàng đầu tại I-rắc hiện nay, song khoản tiền để xử lý vấn đề này lại bị xà xẻo nhiều nhất.

Bốn năm qua, Mỹ đã đổ 15 tỷ USD cho nỗ lực xây dựng lại các lực lượng an ninh I-rắc. Nhưng đến nay, không ai biết được có bao nhiêu cảnh sát, binh sĩ đã được huấn luyện còn đang làm nhiệm vụ. Quân số “ma” chiếm một tỷ lệ không nhỏ trong biên chế của các lực lượng này.

Trong báo cáo hằng quý mới nhất về I-rắc, Lầu Năm góc cho biết đã có 328.700 người I-rắc được huấn luyện để phục vụ trong các lực lượng an ninh nước này, trong đó có 136.400 là binh lính, tăng gấp đôi so với con số trước đó. Tuy nhiên, Bộ Quốc phòng Mỹ thừa nhận rằng số binh sĩ tại ngũ trên thực tế của I-rắc chỉ từ khoảng một nửa hoặc cao lắm là đến hai phần ba trong tổng số trên. Lầu Năm góc cho biết, Bộ Nội vụ và Bộ Quốc phòng I-rắc cũng biết về sự tồn tại của các binh sĩ “ma” và các cảnh sát chỉ tồn tại trên giấy này. Đây là một trò bịp bợm để các đơn vị có thể nhận được thêm các nguồn lực và để các quan chức có thể kiếm chác từ những khoản trả cho phí tuyển mộ những binh lính vốn không tồn tại.

Các tướng lĩnh Mỹ tại chiến trường cũng xác nhận sự tồn tại của các binh sĩ “ma” và đào ngũ. Đại tá Uy-li-am Crâu, chỉ huy một trung đoàn của Mỹ tại tỉnh An-ba, phía tây I-rắc, cho biết các tiểu đoàn của quân đội I-rắc tại đây chỉ có khoảng 50% quân số. Trong khi đó, Bộ chỉ huy Bát-đa của Mỹ ước tính rằng, trung bình mỗi ngày chỉ có chưa tới 70% quân số của Bộ Nội vụ I-rắc có mặt để làm nhiệm vụ.

Không chỉ bỏ tiền nuôi “ma”, các khoản tiền để trang bị vũ khí cho lực lượng quân đội và cảnh sát I-rắc cũng bị sử dụng lãng phí khủng khiếp. Một trong những ví dụ “tiêu biểu nhất” là trường hợp của Tập đoàn thầu khoán quốc tế DynCorp International. Tập đoàn này sau khi trúng thầu đã được chi 43,8 triệu USD để xây dựng khu doanh trại cho các sĩ quan huấn luyện cảnh sát, trong đó có cả một bể bơi đạt tiêu chuẩn Ô-lim-pích, nhưng các công trình này hiện trong tình trạng bị bỏ hoang từ nhiều tháng nay. Trong khi đó, khoảng 4,2 triệu USD đã được chi ra để xây dựng 20 nhà lưu động dành cho các vị khách quan trọng nhưng hiếm khi thấy những căn nhà cao cấp này được sử dụng.

Chính phủ Mỹ cũng đã trả 43,8 triệu USD cho nhà thầu DynCorp International để xây dựng trại huấn luyện cảnh sát ở ngoại ô thủ đô Bát-đa và chi khoảng 4,2 triệu USD cho 20 huấn luyện viên quân sự cấp cao. Khoảng 36,4 triệu USD khác chi tiêu cho mua sắm vũ khí như xe bọc thép, áo chống đạn và thiết bị thông tin liên lạc nhưng không có bảng thống kê, tính toán cụ thể. Điều tra cho biết, DynCorp còn có thể dính líu tới một khoản chi 18 triệu USD bất hợp lý khác trong dự án xây dựng cơ sở huấn luyện cảnh sát ở phía nam Bát-đa.

Những khoản chi phí khác dành cho bảo đảm an ninh cũng được sử dụng theo kiểu “ném tiền qua cửa sổ”. Tại I-rắc, 9 nhà thầu lớn nhất của Mỹ đã chi một số tiền lớn cho đội ngũ vệ sĩ bảo vệ các nhân viên và chống lại các vụ tấn công nhằm vào cơ sở sản xuất của họ. Khoản chi phí này ước tính chiếm từ 7,6% đến 16,7% tổng chi phí an ninh của Mỹ tại I-rắc, song tình trạng mất an ninh vẫn nghiêm trọng.

Chủ tịch Ủy ban đối ngoại của Hạ viện Mỹ Tôm Len-tốt khẳng định, tiến trình tái thiết đất nước của I-rắc đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi các vụ tham nhũng và tình trạng quan liêu. Trước thực trạng trên, nhằm ngăn chặn nạn tham nhũng và gian lận trong các dự án tái thiết của Mỹ tại I-rắc, ngày 20-3, các nghị sĩ đảng Dân chủ Mỹ đã buộc phải đưa ra dự luật ‘’Về cải thiện công cuộc tái thiết ở I-rắc’’.

ĐẶNG NGUYỄN