Theo Channel NewsAsia, tại một trung tâm trò chơi ở thành phố Bekasi, tỉnh Tây Java, những người trẻ ngồi trước các màn hình lớn, say sưa chơi trò chơi điện tử (game) trong tiếng hiệu ứng âm thanh vang khắp căn phòng. Những trung tâm như vậy ngày càng thu hút giới trẻ Indonesia, biến hoạt động chơi game vốn trước đây chủ yếu diễn ra tại nhà thành một trải nghiệm mang tính cộng đồng, nơi họ có thể giao lưu, kết bạn và hình thành các cộng đồng dựa trên những sở thích chung.

 Ảnh minh họa: TTXVN

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng bản thân việc chơi game không khiến giới trẻ trở nên bạo lực. Tuy nhiên, khi dành ngày càng nhiều thời gian trên không gian mạng, thanh thiếu niên có thể tiếp xúc với những nội dung độc hại trong một số cộng đồng trực tuyến. Ảnh hưởng của các cộng đồng này được chú ý sau vụ việc xảy ra tại một trường trung học ở Bắc Jakarta vào tháng 11 năm ngoái. 96 người bị thương khi các thiết bị nổ phát nổ tại một nhà thờ Hồi giáo trong khuôn viên trường. Cảnh sát xác định thủ phạm là một thiếu niên 17 tuổi, từng tham gia “cộng đồng tội phạm có thật” trên mạng, chuyên chia sẻ và thảo luận về các vụ án bạo lực xảy ra trong đời thực. Các nhà điều tra cho biết thiếu niên này từng chịu tổn thương tâm lý kéo dài do bị bắt nạt và sống trong tình trạng cô lập xã hội. Vụ việc cho thấy những lo ngại ngày càng lớn về việc thanh thiếu niên tiếp xúc với nội dung cực đoan bạo lực trên không gian mạng.

Đầu tháng 9 này, nhà chức trách Indonesia cho biết, hơn 600 trẻ em đã tiếp xúc với nội dung cực đoan bạo lực trên mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến khác trong 8 tháng năm nay. Theo Lực lượng đặc nhiệm chống khủng bố (Densus 88) thuộc Cảnh sát quốc gia Indonesia, những trẻ em này ở độ tuổi từ 11 đến 18 và được phát hiện tại 34 tỉnh trên cả nước. Những phát hiện trên làm gia tăng lo ngại về việc giới trẻ tiếp cận các nội dung bạo lực trên mạng. Các nhà phân tích cho rằng cách thức giới trẻ bị lôi kéo vào chủ nghĩa cực đoan bạo lực đã thay đổi với mạng xã hội ngày càng trở thành một kênh tác động đáng kể.

Trên thực tế, Indonesia đã triển khai các biện pháp nhằm tăng cường bảo vệ trẻ em trên không gian mạng. Các quy định hạn chế sử dụng mạng xã hội đối với người dưới 16 tuổi có hiệu lực từ ngày 28-3 năm nay, đưa Indonesia trở thành quốc gia đầu tiên ở Đông Nam Á cấm trẻ em dưới 16 tuổi tạo tài khoản trên các nền tảng như TikTok và Facebook. Tuy nhiên, khi cuộc chiến chống chủ nghĩa cực đoan bạo lực ngày càng chuyển sang không gian mạng, các nhà chức trách phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc ngăn chặn những ảnh hưởng tiêu cực dẫn đến các hành vi bạo lực trong đời thực. Tiến sĩ Noor Huda Ismail, nghiên cứu viên thỉnh giảng tại Trường Nghiên cứu quốc tế S.Rajaratnam (Singapore) nhận định, hiện nay, những người bị lôi kéo vào chủ nghĩa cực đoan bạo lực có thể chịu ảnh hưởng từ các nội dung họ tiếp cận trên mạng. Đối với một bộ phận giới trẻ, việc tham gia các cộng đồng trực tuyến không nhất thiết xuất phát từ hệ tư tưởng, mà có thể bắt nguồn từ nhu cầu tìm kiếm những người có cùng hoàn cảnh, nỗi bức xúc và trải nghiệm. Ông Mayndra Eka Wardhana, người phát ngôn của Densus 88 cho rằng, để ứng phó hiệu quả cần có sự phối hợp giữa nhiều cơ quan chính phủ. Các chuyên gia cũng cho rằng công tác phòng ngừa cần bắt đầu từ gia đình, trong đó cha mẹ cần chủ động hơn trong việc đồng hành và định hướng cho con cái, đặc biệt trên môi trường mạng.

Thách thức này không chỉ đặt ra đối với Indonesia mà còn với nhiều nước trong khu vực. Trong vai trò điều phối nỗ lực chống khủng bố của ASEAN, Indonesia đang xây dựng kế hoạch hành động khu vực dài hạn nhằm ngăn ngừa và đấu tranh với chủ nghĩa cực đoan bạo lực, dự kiến triển khai vào đầu năm tới. Kế hoạch hướng tới tăng cường hợp tác xuyên biên giới và chia sẻ kinh nghiệm giữa các nước ASEAN. Ông Dionisius Elvan Swasono, Phó giám đốc phụ trách hợp tác quốc tế của Cơ quan Chống khủng bố quốc gia Indonesia nhấn mạnh, việc chia sẻ kinh nghiệm sẽ giúp các nước hiểu rõ hơn về những cách tiếp cận khác nhau, qua đó tăng cường năng lực ứng phó với chủ nghĩa cực đoan bạo lực trên không gian mạng.