Thành phố Toledo thuộc bang Ohio vốn là một nơi có truyền thống ủng hộ đảng Cộng hòa, thế nhưng không khí hiện tại ở đây được mô tả là hết sức kịch tính và thành phố rất có thể sẽ trở thành một trong những địa bàn có nhiều thay đổi.

Nhà thầu xây dựng 25 tuổi Jake Linneburg cho biết anh và nhiều người bạn của mình đã từng bỏ phiếu cho ông Donald Trump vào năm 2024 vì thông điệp “Nước Mỹ trên hết”. Tuy nhiên, cuộc chiến với Iran đã khiến anh phải thay đổi suy nghĩ và công khai chỉ trích chính sách của ông Donald Trump đối với các chiến dịch quân sự ở nước ngoài.

Cử tri Mỹ sẽ đi bầu giữa nhiệm kỳ vào ngày 3-11 tới. Ảnh minh họa: Getty Images

Jake Linneburg và những người bạn của mình chỉ là một vài trong số hàng triệu cử tri sẽ định đoạt quyền kiểm soát Quốc hội cũng như quỹ đạo cầm quyền trong phần còn lại nhiệm kỳ Tổng thống của ông Donald Trump vào ngày 3-11.

Để dự báo cuộc bầu cử sắp tới, nhiều tờ báo và tổ chức đã tiến hành các cuộc khảo sát. 58.000 người trả lời khảo sát của YouGov từ đầu năm 2026 đến nay cho thấy những rạn nứt chính trị trong nửa đầu nhiệm kỳ vừa qua có thể giúp Đảng Dân chủ nắm quyền kiểm soát hoàn toàn Quốc hội.

Năm 2024, ông Donald Trump đã đánh bại bà Kamala Harris để trở thành Tổng thống thứ 47 của Mỹ với tỷ lệ sít sao 50% - 48%. Về lý thuyết, nếu cử tri cũ tiếp tục ủng hộ Đảng Cộng hòa, đảng này sẽ giữ vững đa số tại Quốc hội. Nhưng trên thực tế, tỷ lệ ủng hộ này đã rớt mạnh. Theo khảo sát, hầu hết cử tri từng bầu cho bà Kamala Harris đều bất bình với chính sách của chính quyền hiện tại, và cứ 5 người từng bỏ phiếu cho ông Donald Trump thì có 1 người quay lưng.

Sự gắn kết nền tảng cử tri của hai bên cũng đang cho thấy có sự chênh lệch lớn. Khoảng 76% cử tri từng bầu cho bà Kamala Harris khẳng định sẽ tiếp tục chọn ứng viên Dân chủ vào tháng 11 tới. Trong khi đó, chỉ 65% người từng ủng hộ ông Donald Trump giữ ý định bầu cho Đảng Cộng hòa. Tỷ lệ cử tri của ông Donald Trump chuyển hẳn sang ủng hộ phe Dân chủ không lớn, phần đông rơi vào trạng thái lưỡng lự hoặc muốn ở nhà bỏ phiếu. Xét theo độ tuổi, nhóm cử tri dưới 30 tuổi từng ủng hộ ông Donald Trump có xu hướng đổi phe cao hoặc có xu hướng bỏ phiếu cho Đảng Cộng hòa thấp hơn hẳn các thế hệ trước. Ngược lại, cử tri lớn tuổi tỏ ra kiên định nhất với Đảng Cộng hòa. Cử tri rời bỏ tổng thống cũng đa dạng sắc tộc hơn. Nhiều cử tri da màu và gốc ngoại lần đầu bầu cho Đảng Cộng hòa năm 2024 nay nhanh chóng thất vọng và cân nhắc quay lại với phe Dân chủ. Dù sao thì những diễn biến này cũng đủ sức làm xoay chuyển cục diện.

Khối cử tri đã đưa ông Donald Trump lên đỉnh cao quyền lực bắt nguồn từ bối cảnh kinh tế năm 2024. Đợt chi tiêu công khổng lồ thời Covid-19 cùng xung đột Nga - Ukraine đã đẩy lạm phát năm 2022 lên 9%, mức cao nhất trong nhiều thập kỷ. Cú sốc giá cả đè nặng lên đời sống người dân. Dù tăng trưởng hồi phục và lạm phát hạ nhiệt năm 2024, chi phí sinh hoạt vẫn là mối bận tâm hàng đầu. Khi nhận đề cử của Đảng Cộng hòa tháng 7 cùng năm, ông Donald Trump từng cam kết xóa bỏ hoàn toàn lạm phát. Đảng Dân chủ khi ấy chật vật tìm kiếm niềm tin. Tổng thống đương nhiệm Joe Biden khi đó bộc lộ dấu hiệu giảm sút sức khỏe, ảnh hưởng năng lực đảm đương công việc. Việc thay thế ứng viên vào phút chót bằng Phó tổng thống Kamala Harris cũng không thể cứu vãn được tình thế. Chiến thắng của ông Donald Trump trước bà Kamala Harris với cách biệt 1,5 điểm phần trăm có lẽ hình thành từ chính những cử tri bất mãn với phe Dân chủ.

Thế nhưng, khảo sát gần đây cho thấy lượng lớn cử tri nhóm này đang dịch chuyển sang hướng khác. Quá trình này dường như đang được đẩy nhanh, khi chi phí các mặt hàng thiết yếu như lương thực và năng lượng tăng vọt. Thuế quan trở thành tâm điểm bất bình. Khảo sát của YouGov thực hiện cho The Economist ghi nhận 72% người Mỹ tin rằng thuế mới đã làm tăng giá hàng hóa, và 64% phản đối cách xử lý của Tổng thống Donald Trump. Thêm vào đó, cuộc chiến với Iran tiếp tục khoét sâu thêm nỗi lo giá cả và làm xói mòn vị thế chính trị của Tổng thống. Một thăm dò của YouGov vào tháng 8 chỉ ra rằng 57% cử tri coi đây là sai lầm và chỉ có 25% cử tri ủng hộ. Tháng 5-2026, chưa đầy 3 tháng sau khi chiến sự nổ ra, mức tín nhiệm của ông Donald Trump rơi xuống đáy đối với mọi tổng thống kể từ năm 2009. 

Tỷ lệ bất mãn trong nhóm cử tri trẻ và nhóm cử tri thiểu số lên tới 74% và 71%. Tín nhiệm đối với Đảng Cộng hòa giảm mạnh nhất ở nhóm người da màu, gốc Tây Ban Nha và cử tri da trắng trẻ tuổi. Dữ liệu xác định đây là những nhóm sẵn sàng đổi phe sang bầu cho Đảng Dân chủ vào tháng 11 tới. Sự dịch chuyển này có thể giúp phe Dân chủ lật ngược thế cờ tại Hạ viện khi họ chỉ cần thêm vài ghế để nắm quyền kiểm soát. Câu chuyện ở Hạ viện có thể là điểm có lợi cho Đảng Dân chủ, nhưng cuộc đua giành quyền kiểm soát Thượng viện vẫn là một thách thức lớn. Ở Thượng viện, Đảng Dân chủ cần giành thêm tối thiểu 4 ghế, trong đó có 3 ghế tại các bang ông Donald Trump từng thắng cử năm 2024.

Dù sao, cũng phải nhắc lại rằng những diễn biến liên quan bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ thường xảy ra rất nhanh chóng và có thể đảo chiều bất cứ lúc nào. Ở thời điểm hiện tại, khi còn đợi “hạ hồi phân giải”, những khảo sát và luận bàn chỉ mang tính tham khảo, dẫu rằng không khí hiện nay cho thấy có vẻ như cán cân đang từng bước “nhích về” phía phe Dân chủ.