Tháng 11-1949, Đội quân báo thiếu niên (tiền thân của Đội thiếu niên du kích Đình Bảng) được thành lập. Chứng kiến hoạt động của các anh trong đội, Nguyễn Đức Thìn nhiều lần xin gia nhập nhưng chưa được chấp nhận. Đến năm 1951, Thìn mới chính thức trở thành thành viên. Một trong những nguyên nhân khiến việc kết nạp cậu bé kéo dài là do cha Thìn từng làm lý trưởng, khiến một số người còn dè dặt. Tuy nhiên, qua quá trình theo dõi và những việc làm cụ thể, chỉ huy đội nhận thấy tinh thần nhiệt tình, sự gan dạ của Thìn.

Ông Nguyễn Đức Thìn (trái) và tác giả. Ảnh: HỒNG THỦY 

 

Gia nhập Đội du kích thiếu niên Đình Bảng, Thìn được giao nhiệm vụ quân báo, chủ yếu là tiếp cận binh lính Pháp để nắm tình hình trong các đồn, bốt; theo dõi quân số, vũ khí và hoạt động vận chuyển của địch. Những thông tin thu thập được phải chuyển về cơ sở qua hòm thư mật, phục vụ bộ đội và du kích địa phương xây dựng phương án tác chiến. Nhờ có tài thổi kèn harmonica, cậu bé Thìn thường tìm cách làm quen với lính Pháp đóng ở đồn đầu xóm. Tiếng kèn giúp cậu tạo được sự gần gũi, khiến binh lính địch ít đề phòng. Từ những lần tiếp xúc, Thìn từng bước nắm được số lượng lính, các loại súng và tình hình canh gác trong đồn. Những thông tin quan trọng được Thìn ghi nhớ, mã hóa thành ký hiệu rồi bí mật chuyển tới hòm thư.

Không chỉ khai thác tin tức qua tiếp xúc trực tiếp, Thìn còn theo dõi hoạt động của địch từ bên ngoài. Mỗi khi có xe quân sự ra vào, cậu chú ý đếm số lính trên xe, nhận dạng vũ khí và ghi lại những dấu hiệu cần thiết. Sau đó, trong những lần chăn trâu ra đồng, Thìn bí mật chuyển mảnh giấy ghi ký hiệu vào hòm thư mật. Công việc tưởng chừng đơn giản ấy đòi hỏi sự quan sát tỉ mỉ, trí nhớ tốt và đặc biệt là khả năng giữ bí mật.

Những tin tức do Đội du kích thiếu niên Đình Bảng thu thập đã góp phần giúp bộ đội và du kích địa phương nắm chắc tình hình, tổ chức tiến công các vị trí đóng quân của Pháp trên địa bàn. Bên cạnh nhiệm vụ quân báo, Thìn còn tham gia cảnh giới, canh gác từ xa, giúp các anh du kích có điều kiện nghỉ ngơi sau những chuyến vận chuyển hàng hóa ra vùng tự do.

Với những thành tích xuất sắc, toàn Đội du kích thiếu niên Đình Bảng được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhất; Trung ương Đoàn Thanh niên cứu quốc tặng lá cờ “Thiếu niên anh dũng”.

Cậu bé quân báo Nguyễn Đức Thìn sau này trở thành nhà giáo, có nhiều đóng góp cho sự nghiệp giáo dục nước nhà. Không chỉ tận tụy với nghề giáo, hơn 30 năm qua, trên cương vị thành viên Ban Quản lý di tích Đền Đô (TP Bắc Ninh), thầy Nguyễn Đức Thìn còn có nhiều đóng góp trong công tác gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị di tích. Với những cống hiến bền bỉ ấy, thầy được mọi người trìu mến gọi là “Ông từ Đền Đô” hay “Hiệp sĩ Đền Đô”.

Những nỗ lực và đóng góp của thầy Nguyễn Đức Thìn được ghi nhận bằng nhiều phần thưởng, danh hiệu cao quý: 23 lần được công nhận là Chiến sĩ thi đua cấp cơ sở, 3 lần là Chiến sĩ thi đua toàn quốc; được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động (năm 1985), Nhà giáo Nhân dân đợt đầu tiên (năm 1988)...