Mùa cà phê bội thu ở Đắc Lắc

Nông dân thị trấn Ea Pốk, huyện Chư Mgar, thu hái cà phê

Những ngày đầu tháng 11 này, nông dân và các doanh nghiệp sản xuất cà phê ở Đắc Lắc đã bắt tay vào thu hoạch cà phê niên vụ (2006-2007). Đây được xem là niên vụ cà phê Đắc Lắc được cả mùa được giá. Niềm vui rạng ngời trên gương mặt người dân và tràn ngập khắp các buôn làng.

Với tỉnh Đắc Lắc, cà phê luôn là cây kinh tế chủ lực. Mặt hàng cà phê chiếm trên 70% kim ngạch xuất khẩu hàng năm của Đắc Lắc. Riêng năm 2006, giá cà phê thế giới tăng khá, nên trong 9 tháng đầu năm, Đắc Lắc đã xuất khẩu được 255 nghìn tấn cà phê, đạt kim ngạch hơn 290 triệu USD, chiếm hơn 88% tổng kim ngạch xuất khẩu. Với những thắng lợi trong niên vụ cà phê (2005-2006) vừa qua, bước vào vụ thu hoạch cà phê niên vụ (2006-2007) này, người trồng cà phê ở Đắc Lắc tiếp tục thắng lớn bởi năng suất tăng cao, và giá cà phê trên thị trường thế giới đang giữ ở mức ổn định (giá mua trên thị trường Đắc Lắc đầu tháng 11 này là hơn 22 nghìn đồng/kg nhân xô). Hiện nay, toàn tỉnh Đắc Lắc có 175.860ha cà phê, chiếm hơn 35% diện tích cà phê cả nước; trong đó diện tích cà phê kinh doanh là 169.345ha. Theo tính toán của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Đắc Lắc, năm 2006 thời tiết khá thuận lợi, mưa đều, không xảy ra hạn hán và sâu bệnh, nên năng suất và sản lượng cà phê của Đắc Lắc tăng hơn niên vụ trước. Kỹ sư Phan Hùng Cường, Phó phòng trồng trọt Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết, dự kiến sản lượng cà phê niên vụ (2006-2007) của Đắc Lắc đạt khoảng 332 nghìn tấn, tăng 75 nghìn tấn so niên vụ (2005-2006). Với giá thành sản xuất khoảng 10 nghìn đồng/kg cà phê nhân thì đây được đánh giá là vụ cà phê người nông dân thu lợi nhuận cao nhất kể từ năm 1998 đến nay.

Chúng tôi tìm về huyện Chư Mgar, một trong những huyện có diện tích cà phê khá lớn của tỉnh Đắc Lắc, anh Võ Đình Hoan, Chủ tịch UBND huyện cho biết: “Chư Mgar hiện có 31 nghìn héc-ta cà phê, ước sản lượng niên vụ này đạt hơn 60 nghìn tấn”. Vào thời điểm này, bà con nông dân huyện Chư Mgar đã bắt đầu thu hái cà phê, nên đến đâu chúng tôi cũng thấy: cà phê rải kín sân phơi, chất đầy trên những chiếc xe công nông đang hối hả chạy từ rẫy về nhà. Những hộ dân có cả chục héc-ta cà phê phải lo cơi nới thêm kho chứa, đổ thêm sân xi măng để phơi cà phê cho mau khô. Vụ thu hoạch cà phê nào người trồng cà phê cũng vất vả, nhọc nhằn. Nhưng năm nay, nhờ giá cà phê cải thiện, nông dân đã bớt lo chuyện nợ nần, niềm vui đã hiển hiện trong ánh mắt và nụ cười rạng rỡ của họ.

Ở thị trấn Ea Pốc, vùng sản xuất cà phê có sản lượng vào loại cao nhất ở huyện Chư Mgar, các anh Bùi Thanh Thịnh, phó chủ tịch và Hồ Tấn Diện, cán bộ giao thông, thủy lợi của thị trấn tâm sự: “Trên địa bàn Ea Pốc có hơn 1.100ha cà phê, trong đó diện tích cà phê trong nhân dân là 597ha, còn lại là diện tích cà phê của Công ty cà phê Ea Pốc. Cả thị trấn có hơn 2.500 hộ dân, trong đó 50% là đồng bào Ê Đê, và số hộ sản xuất cà phê chiếm hơn 80%. Cà phê được xác định là cây trồng chính của Ea Pốc, vì thế đời sống nhân dân lên hay xuống, giàu hay nghèo trông cả vào cây cà phê. Năm nay, nhờ thời tiết thuận lợi, và chăm bón tốt nên năng suất cà phê Ea Pốc ước đạt 2,8 tấn/ha, sản lượng khoảng 2.800 tấn, trong đó sản lượng cà phê trong nhân dân là 1.100 tấn. Theo đánh giá sơ bộ, toàn thị trấn Ea Pốc hiện có hơn 50% số hộ có kinh tế ổn định nhờ sản xuất cà phê”.

Tuy nhiên, vấn đề đáng lo ngại trong niên vụ cà phê (2006-2007) này ở Đắc Lắc là làm thế nào ngăn chặn nạn trộm cắp cà phê. Thị trấn Ea Pốc, tuy mới bắt đầu thu hái cà phê, nhưng đã xảy ra cả chục vụ trộm cắp cà phê. Với giá cà phê như hiện nay, người dân và doanh nghiệp lo ngại rằng nạn trộm cắp sẽ gia tăng. Nguy hại hơn, ở một số nơi bọn trộm cà phê bẻ cả cành, thậm chí chúng cưa đốn cả cây cà phê mang đi hái lấy quả cho nhanh, việc làm này gây thiệt hại rất lớn.

Lo ngại trước tình trạng trộm cắp cà phê, nên khi cà phê chín 20% là người dân đã phải ăn ngủ ngay trên rẫy cà phê, trực suốt ngày đêm bảo vệ cà phê, và thuê nhân công tranh thủ thu hái. Các doanh nghiệp thì huy động toàn bộ lực lượng tự vệ, phối hợp dân quân các xã tăng cường tuần tra, canh gác; thậm chí có công ty phải bỏ ra hàng chục triệu đồng thuê thêm lực lượng từ nơi khác về bảo vệ vườn cà phê trong suốt thời gian thu hái.

Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam (Vicofa) cũng như ngành nông nghiệp Đắc Lắc đã khuyến cáo người nông dân áp dụng các biện pháp nâng cao chất lượng cà phê ngay từ khâu thu hái, không nên hái cà phê xanh. Theo các chuyên gia cà phê, thì cà phê chín đến đâu thu hái đến đó, nên thu hái 3-4 đợt và chỉ thu hái quả chín. Làm như vậy chất lượng cà phê mới bảo đảm và năng suất đạt cao, đồng thời không gây tác hại tới sự sinh trưởng của cây cà phê cũng như chu kỳ hoa ra tạo quả những niên vụ sau.

Trước tình hình trên, trong vụ thu hái cà phê này, các địa phương ở tỉnh Đắc Lắc một mặt tăng cường công tác giữ gìn an ninh trật tự, ngăn chặn nạn trộm cắp, mặt khác đẩy mạnh công tác tuyên truyền vận động người dân thực hiện “3 giảm, 3 tăng và 1 chống” trong sản xuất cà phê: Giảm phân bón, nước tưới, thuốc bảo vệ thực vật; tăng khâu chế biến, tỉa cành tạo hình và sử dụng phân hữu cơ; chống thu hái quả xanh.

Dự báo của Vicofa, sản lượng cà phê nước ta, trong niên vụ (2006-2007) này ước đạt 13,5 đến 14,5 triệu bao (bao 60kg), tăng 20% so với niên vụ trước. Điều này hứa hẹn một mùa bội thu của người sản xuất và xuất khẩu cà phê nước ta, nhất là khi giá cà phê trên thị trường thế giới tiếp tục ổn định. Để phát huy thế mạnh, tăng sức cạnh tranh của cà phê Việt Nam trên thị trường thế giới, người sản xuất cà phê nước ta nói chung và ở Đắc Lắc nói riêng cần phải nỗ lực thực hiện các biện pháp nâng cao chất lượng cà phê xuất khẩu ngay từ khâu thu hái.

Bài và ảnh: KIỀU BÌNH ĐỊNH