Vào ngày mai (27-7, giờ địa phương), cây cầu quốc tế Gordie Howe nối liền thành phố Windsor, bang Ontario (Canada) với thành phố Detroit, tiểu bang Michigan (Mỹ) sẽ chính thức thông xe, tạo điều kiện để người dân đi lại và thông thương giữa hai nước.   

Cây cầu nối liền Windsor và Detroit tượng trưng cho mối quan hệ mật thiết và sự hội nhập giữa tỉnh Ontario và tiểu bang Michigan. Cây cầu được đặt theo tên của huyền thoại khúc côn cầu người Canada Gordie Howe, người đã dẫn dắt đội Detroit Red Wings giành 4 chức vô địch Giải khúc côn cầu quốc gia Mỹ.

Được xem là cây cầu tiên tiến nhất về công nghệ, Gordie Howe được khởi công từ năm 2018 và được Ottawa tài trợ với số tiền lên tới 6,4 tỷ dollar Canada. Cầu gồm 6 làn xe, nhằm mục đích kết nối trực tiếp Quốc lộ 401, một tuyến đường giao thông quan trọng ở phía Canada, với đường cao tốc I-75 ở phía Mỹ.

Cầu quốc tế Gordie Howe nối liền thành phố Detroit (bang Michigan, Mỹ) với thành phố Windsor (bang Ontario, Canada). Ảnh: SIPA

Sau khi đi vào hoạt động, cầu Gordie Howe sẽ trở thành một trong những cửa ngõ chính cho thương mại Bắc Mỹ trong những tháng tới. Công trình mới này kết nối Windsor và Detroit, đại diện cho một trung tâm công nghiệp lớn cho ngành Công nghiệp ô tô và toàn bộ chuỗi cung ứng khu vực.

Bên cạnh việc cải thiện lưu lượng giao thông giữa hai nước, cầu Gordie Howe còn hứa hẹn mang lại sự ổn định và khả năng dự đoán tốt hơn cho các công ty vận tải. Một nghiên cứu của Đại học Windsor ước tính rằng, cây cầu mới này sẽ giúp xe tải tiết kiệm gần 850.000 giờ mỗi năm. Báo cáo cũng nhấn mạnh rằng, việc vận hành song song cầu Gordie Howe và cầu Ambassador sẽ giảm nguy cơ tắc nghẽn hoàn toàn tuyến đường giao thông của Detroit.

Lợi ích rất rõ ràng cho cả Canada và Mỹ, ấy nhưng, “số phận” của Gordie Howe gặp khá nhiều trắc trở, phần lớn xuất phát từ mối bất hòa giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump với chính phủ của Thủ tướng Canada Mark Carney. Dù chính phủ Ottawa tài trợ số tiền lớn để xây dựng cầu nhưng ông Trump luôn yêu cầu bồi thường và đòi một phần quyền sở hữu cây cầu cho Mỹ. Trong một thông điệp trên mạng xã hội Truth Social hồi năm ngoái, Tổng thống Trump yêu cầu Canada bồi thường và tuyên bố rằng Mỹ nên sở hữu "có lẽ ít nhất một nửa" tài sản này, nếu không ông sẽ từ chối cho phép cơ sở hạ tầng đi vào hoạt động. Lời đe dọa của Tổng thống Trump khi đó gây bất ngờ, bởi ông từng ủng hộ dự án này trong quá khứ.

Dù nhiều cuộc đàm phán diễn ra với sự nhượng bộ từ phía Canada, song hai bên vẫn tồn tại bất đồng liên quan đến thỏa thuận chia sẻ doanh thu, khiến lễ khánh thành cầu Gordie Howe, dự kiến diễn ra vào ngày 12-6, bị trì hoãn. Khi ngày thông xe theo kế hoạch (27-7) đến gần, mối bất hòa giữa hai nước gia tăng, với động thái Mỹ tuyên bố áp thêm thuế 50% đối với một số hàng hóa của Canada. Trong thông báo ngày 20-7, Nhà Trắng cho biết, các sắc lệnh áp dụng đối với nhiều nhóm hàng hóa của Canada, từ rượu vang, gậy khúc côn cầu đến xi măng. Mức thuế mới sẽ có hiệu lực sau 30 ngày kể từ ngày ký và được áp dụng đối với các mặt hàng thuộc diện điều chỉnh, bất kể có đáp ứng quy tắc xuất xứ của Hiệp định Mỹ - Mexico - Canada (USMCA) hay không.

Theo Nhà Trắng, việc áp thuế được thực hiện theo Điều 338 của Đạo luật Thuế quan năm 1930, quy định cho phép Tổng thống áp dụng các biện pháp thuế quan khi một quốc gia có các chính sách gây bất lợi hoặc phân biệt đối xử đối với hoạt động thương mại của Mỹ.

Đại diện Chính phủ Canada, bang Ontario và thành phố Windsor cắt băng khánh thành cầu Gordie Howe ngày 24-7. Ảnh: The Canadian Press 

Thất vọng trước chính sách thuế quan của Mỹ, Canada quyết định tổ chức lễ khánh thành cầu Gordie Howe vào hôm 24-7 mà không có đại diện Mỹ tham dự. "Với các biện pháp thương mại mà Mỹ đe dọa áp dụng, việc tổ chức một sự kiện kỷ niệm giữa hai nước là không phù hợp", bà Jenna Ghassabeh, người phát ngôn của Bộ Cơ sở hạ tầng Canada nhấn mạnh. Về phần mình, Thủ hiến bang Ontario, ông Doug Ford, tuyên bố Ontario sẽ bảo vệ lợi ích của mình trong các mối quan hệ với Mỹ.

Tuy nhiên, người Canada hiểu rõ rằng, đối đầu không phải là giải pháp tốt nhất cho người dân, nhất là khi cầu Gordie Howe đi vào hoạt động sẽ tạo ra kết nối đường cao tốc thông suốt hơn và sẽ giảm bớt lượng xe tải trên đường phố Windsor. Việc Canada chấp nhận chia sẻ nguồn doanh thu theo yêu cầu của Tổng thống Trump như một động thái nhượng bộ, nhằm hóa giải bất đồng giữa hai quốc gia láng giềng liên quan tới cây cầu này.

"Gordie Howe đã dành cả sự nghiệp của mình để gắn kết người Canada và người Mỹ thông qua thể thao. Mặc dù tên tuổi của Gordie Howe đã thân thuộc với người dân thành phố Detroit, nhưng ông vẫn là một trong những vận động viên nổi tiếng nhất của Canada. Cây cầu mang tên ông sẽ là biểu tượng không thể phủ nhận của mối liên kết vô giá và tình bạn chân thành gắn kết người dân Canada và Mỹ”, Bộ trưởng Bộ Cơ sở hạ tầng Canada Gregor Robertson bày tỏ, như gửi gắm thông điệp hòa bình, hợp tác và hữu nghị giữa Canada và Mỹ khi chia sẻ quyền lợi đối với cây cầu Gordie Howe.